Έλενα Κουντουρά: Η τουριστική επιτυχία της Ελλάδας να επιστρέφει στην κοινωνία, με βιώσιμα οικονομικά και αναπτυξιακά οφέλη στις τοπικές κοινωνίες
Της
ΕΛΕΝΑΣ ΚΟΥΝΤΟΥΡΑ
Ευρωβουλευτού ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ
Η περίοδος του Δεκαπενταύγουστου είναι η καρδιά του ελληνικού καλοκαιριού και η αιχμή της τουριστικής περιόδου. Η Ελλάδα υποδέχεται εκατομμύρια επισκέπτες και ο ελληνικός τουρισμός επιβεβαιώνει ξανά τη δύναμη και τη διεθνή απήχηση της χώρας μας.
Ως κυβέρνηση, στην οποία ήμουν υπουργός Τουρισμού, την περίοδο 2015 – 2019, σχεδιάσαμε και εφαρμόσαμε την πρώτη ολοκληρωμένη εθνική και περιφερειακή πολιτική για τουρισμό 365 ημέρες τον χρόνο.
Μέσα σε συνεχείς κρίσεις, πετύχαμε θεαματική ανάπτυξη του τουρισμού 40%, με διαδοχικά ιστορικά ρεκόρ σε διεθνείς αφίξεις, έσοδα, θέσεις εργασίας και έκρηξη στις τουριστικές επενδύσεις με 400 νέα επενδυτικά σχέδια.
Ενισχύσαμε τη θέση της Ελλάδας στα διεθνή κέντρα αποφάσεων και την εδραιώσαμε παγκοσμίως στους πλέον δημοφιλείς και ελκυστικούς τουριστικούς προορισμούς της Ευρώπης. Αυτή η ισχυρή δυναμική συνεχίστηκε, με εξαίρεση την περίοδο της πανδημίας.
Σήμερα, όμως, οι προκλήσεις είναι πολύ μεγαλύτερες.
Η κλιματική κρίση, οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες, η λειψυδρία, οι γεωπολιτικές αναταράξεις και το υψηλό ενεργειακό και μεταφορικό κόστος δοκιμάζουν την ανθεκτικότητα των προορισμών. Την ίδια ώρα, η ακρίβεια αποκλείει όλο και περισσότερους Έλληνες από τις διακοπές στην ίδια τους τη χώρα. Το αδικαιολόγητα υψηλό κόστος μετακίνησης, διαμονής και εστίασης, εξαιτίας των ανεπαρκών εθνικών πολιτικών στήριξης, εξανεμίζει την αγοραστική δύναμη και διαθέσιμο εισόδημα των οικογενειών. Ο εσωτερικός τουρισμός, ως θεμελιώδες δικαίωμα όλων των πολιτών να ξεκουραστούν και να απολαύσουν τις διακοπές τους, πρέπει να γίνει σταθερή κοινωνική και αναπτυξιακή πολιτική.
Μεγάλη πρόκληση παραμένουν και οι υποδομές. Οι τουριστικοί προορισμοί αντιμετωπίζουν επείγουσες πλέον ανάγκες σε νερό, ενέργεια, διαχείριση απορριμμάτων, μεταφορές, λιμάνια, οδικά δίκτυα, στέγαση και δημόσιες υπηρεσίες.
Το 2019 είχαμε καταρτίσει στρατηγικό σχέδιο αναβάθμισης των υποδομών παράλληλα με την ανάπτυξη των τουριστικών μεγεθών. Ωστόσο, δεν υπήρξε αντίστοιχο μακροπρόθεσμο σχέδιο από τις μετέπειτα κυβερνήσεις, ούτε αξιοποιήθηκαν επαρκώς οι διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι για να προχωρήσουν γρήγορα τα έργα υποδομών. Ακόμη και το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, που ανακοινώθηκε πρόσφατα, έρχεται με πολυετή καθυστέρηση.
Συγχρόνως, οι μικρομεσαίες τουριστικές επιχειρήσεις χρειάζονται επαρκή πρόσβαση στη χρηματοδότηση, για να επενδύσουν στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και να παραμείνουν ανταγωνιστικές.
Κρίσιμο είναι επίσης να αντιμετωπιστούν οι μεγάλες ελλείψεις προσωπικού στη φιλοξενία και την εστίαση, που συνδέονται με χαμηλές αμοιβές, εξαντλητικά ωράρια, εποχικότητα και υψηλό κόστος στέγασης στους τουριστικούς προορισμούς. Οι εργαζόμενοι στον τουρισμό είναι οι πρεσβευτές της εικόνας και φήμης της χώρας μας. Πρέπει να εργάζονται με ασφάλεια, με αξιοπρεπείς συνθήκες και με μισθούς αντίστοιχους του υψηλού επιπέδου υπηρεσιών που προσφέρουν.
Η επιτυχία του τουρισμού κρίνεται από τα εθνικά και τοπικά αναπτυξιακά οφέλη που δημιουργεί και πρέπει να επιστρέφει τελικά στην ίδια την κοινωνία.
Αυτό το μοντέλο διεκδικώ σταθερά και στην Ευρώπη.
Με δική μου πρωτοβουλία, η Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού (TRAN) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στην οποία σήμερα είμαι αντιπρόεδρος, εκπόνησε το 2021 την έκθεση για την πρώτη ευρωπαϊκή στρατηγική για τον βιώσιμο τουρισμό.
Από το 2019 συνδιαμόρφωσα πέντε ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη στήριξη των προορισμών, των επιχειρήσεων και των εργαζομένων.
Σημαντική επιτυχία αποτελεί η πρόσφατη υπερψήφιση περισσότερων από 50 τροπολογιών μου στο νέο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου την άνοιξη του 2026, για την πρώτη ευρωπαϊκή στρατηγική για τον βιώσιμο τουρισμό που θα παρουσιάσει η Κομισιόν το φθινόπωρο. Παράλληλα, κατέθεσα δέσμη επτά προτάσεων για την πρώτη ευρωπαϊκή στρατηγική για τα νησιά.
Διεκδίκησα:
• Ξεχωριστή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για τον τουρισμό στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028 – 2034, που σήμερα δεν υπάρχει.
Επαρκείς πόρους για σύγχρονες και ανθεκτικές υποδομές σε μεταφορές, ενέργεια, κυκλική οικονομία και λιμάνια.
• Ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
• Ειδικό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας για τα νησιά και μέτρα αντιστάθμισης του αυξημένου νησιωτικού κόστους, όπως μόνιμα μειωμένο ΦΠΑ.
• Πολιτικές για οικονομικά προσιτή στέγη και πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες.
• Κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για βιώσιμους και ανθεκτικούς τουριστικούς προορισμούς.
• Ισχυρότερο ρόλο των δήμων και των περιφερειών στον σχεδιασμό και στη χρηματοδότηση των έργων.
• Ευρωπαϊκές πολιτικές για δίκαιες αμοιβές, ποιοτικές θέσεις εργασίας, δεξιότητες, επαγγελματική εξέλιξη και προσιτή στέγη για τους εργαζομένους.
Η Ελλάδα έχει μπροστά της μια μεγάλη ευκαιρία: Να περάσει στην επόμενη εποχή του τουρισμού, με σύγχρονες υποδομές, ισχυρές επιχειρήσεις, καλά αμειβόμενους εργαζόμενους και προορισμούς που αντέχουν στις κρίσεις και δημιουργούν αξία όλο τον χρόνο.
Επειδή ο τουρισμός δεν είναι μόνο υπόθεση του υπουργείου Τουρισμού, αλλά απαιτεί τον συντονισμό πολλών συναρμόδιων υπουργείων και φορέων, χρειάζεται συγκεκριμένο εθνικό σχέδιο έως το 2030, εφαρμόζοντας στην πράξη την πρώτη ευρωπαϊκή στρατηγική, ώστε η Ελλάδα να πρωταγωνιστήσει τα επόμενα χρόνια ως πρότυπο βιώσιμης και ανθεκτικής τουριστικής ανάπτυξης, με βιώσιμες πηγές εσόδων και πραγματικές προοπτικές ευημερίας για όλες τις τοπικές κοινωνίες.
