«Δικαιοσύνην μάθετε»: Το διαχρονικό μήνυμα της Μεγάλης Εβδομάδας
«Δικαιοσύνην μάθετε»: Φτάνοντας στη Μεγάλη Εβδομάδα, την περίοδο που ο καθένας, είτε πιστεύει είτε όχι, καταλαβαίνει ότι κάτι γίνεται, κάποια ιδανικά αναδεικνύονται, κάποιες αξίες δυναμώνουν, ορισμένες φράσεις, διάφορα ρητά που περιλαμβάνονται στην υμνολογία των ημερών ή στα διάφορα ευαγγελικά αποσπάσματα που ακούμε έχουν διαχρονική σημασία και σηματοδοτούν έννοιες που τις έχουμε ξεχάσει.
Γράφει ο
Νίκος Παρασκευάς
Ένα από αυτά, το κορυφαίο θα λέγαμε από πλευράς νοήματος, είναι ένας στίχος που θα ακουστεί σήμερα στην Ακολουθία του Νυμφίου:
«Δικαιοσύνην μάθετε οι ενοικούντες επί της γης».
Αυτές οι λίγες, οι ελάχιστες λέξεις τα λένε όλα και κυρίως μας δείχνουν πόσο πολύ έχουμε απομακρυνθεί από την πραγματικότητα, από την αληθινή έννοια του ανθρώπου, από τις βασικές παραμέτρους της ύπαρξής μας, από την οντότητα και την ποιότητα της φύσης μας.
Τι λένε αυτές οι λέξεις; Τα αυτονόητα, δηλαδή, ότι πρέπει να μάθουμε να είμαστε δίκαιοι, να ασκηθούμε στη Δικαιοσύνη, να την ενστερνιστούμε, να την κάνουμε δεύτερη φύση μας. Γιατί αν επικρατεί η Δικαιοσύνη, αν έχουμε μέσα μας αναπτυγμένο το αίσθημα του δικαίου, αν δεν θέλουμε να αδικήσουμε τον άλλον, η κοινωνία θα βρει τη γαλήνη της, οι άνθρωποι θα ημερέψουν, όλα θα γίνουν κανονικά, όπως πρέπει, και όχι όπως τα διαμόρφωσε ένας κόσμος άδικος, ατομιστής, ανάγωγος. Να μάθουμε, λοιπόν, να είμαστε δίκαιοι. Γιατί δεν είμαστε, δεν θέλουμε να είμαστε, γιατί ίσως δεν μας βολεύει. Και δεν μας βολεύει γιατί ίσως θέλουμε κάτι που δεν μας ανήκει, κάτι που δεν μπορούμε να έχουμε και για να το αποκτήσουμε κάνουμε τα πάντα, εκτός από το να προσπαθήσουμε: Αδικούμε αδιαλείπτως και αδιακρίτως για να δημιουργήσουμε τις συνθήκες που μας ευνοούν, χωρίς να λογαριάζουμε τις συνέπειες γι’ αυτόν που αδικούμε. Γι’ αυτό, λοιπόν, πρέπει να μάθουμε να είμαστε δίκαιοι, αλλά, για να μάθουμε, πρέπει να θέλουμε.
Γιατί, όμως, πρέπει να είμαστε δίκαιοι; Σε τι θα μας χρησιμεύσει; Το λένε ξεκάθαρα οι επόμενες τρεις λέξεις. Γιατί στη γη δεν είμαστε κάτοικοι ούτε μέτοχοι ούτε ιδιοκτήτες… Είμαστε ένοικοι. Σήμερα είμαστε, δηλαδή, και αύριο δεν είμαστε. Γιατί, λοιπόν, να αδικούμε; Έχουμε κανέναν λόγο; Για να αποκτήσουμε κάτι που δεν έχουμε, όπως αναφέραμε παραπάνω; Γιατί να το αποκτήσουμε όμως; Τι να το κάνουμε; Αφού περαστικοί είμαστε, αύριο θα φύγουμε από εδώ, ένοικοι είμαστε, όχι μόνιμοι, και αυτό είναι ξεκάθαρο, το γνωρίζουμε, το ξέρουμε, το έχουμε αποδεχθεί. Αφού, λοιπόν, είμαστε προσωρινοί εδώ στη γη, αφού δεν έχουμε τίποτα, αφού δεν θα πάρουμε τίποτα, γιατί αδικούμε, γιατί σκοτωνόμαστε, γιατί τρώει ο ένας τον άλλον;
Η γενεσιουργός αιτία των διαφορών, των παρεξηγήσεων, των πολέμων είναι το αίσθημα του αδικημένου. Εκείνος που πιστεύει ότι αδικείται αντιδρά, μηχανεύεται τρόπους να εκδικηθεί, πολεμά. Η αδικία είναι η αιτία των δεινών και των πολέμων. Αλλά, αν καταλάβουμε ότι δεν έχουμε λόγο να αδικούμε, ότι τζάμπα σκοτωνόμαστε για κάτι που δεν έχουμε και ότι «αύριο» θα φύγουμε, δεν θα έχουμε λόγο να αδικούμε, να τρωγόμαστε.
Αυτό καλούμαστε να κατανοήσουμε με τον στίχο αυτό.
Ότι πρέπει να μάθουμε να είμαστε δίκαιοι, γιατί δεν έχουμε να χωρίσουμε τίποτα. Ούτε να δώσουμε ούτε να πάρουμε.
Πέντε – έξι λέξεις τα λένε όλα. Αποκαλύπτουν το νόημα της ζωής, της ύπαρξής μας, μας δίνουν τη λύση, μας λένε τη μαγική συνταγή που θα φέρει ειρήνη στην ανθρωπότητα και γαλήνη στην κοινωνία. Τη συνταγή που περικλείεται σε μια έννοια, έναν όρο, μία εντολή, μία υπενθύμιση: Δικαιοσύνην μάθετε…
