Οι αμερικανικές «σειρήνες» για το τουρκικό ΚΑΑΝ
Η πληροφορία ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να παρέχουν κινητήρες F-110 για το τουρκικό μαχητικό 5ης γενιάς ΚΑΑΝ προκαλεί έντονη ανησυχία, καθώς μια τέτοια εξέλιξη ενισχύει τις τουρκικές αεροδιαστημικές φιλοδοξίες και απειλεί τις ισορροπίες στο Αιγαίο.
Γράφει ο
ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΝΕΑΡΧΟΥ
Πρέσβυς ε.τ.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος υπόσχεται κινητήρες για το Τουρκικό αεροσκάφος ΚΑΑΝ
Oι αβεβαιότητες στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν συνεχίζονται με κύριο εμπόδιο τον Λίβανο. Το Ισραήλ θέλει να διατηρήσει ζώνη ασφαλείας στον Νότιο Λίβανο και το δικαίωμα επεμβάσεως όποτε αυτό κρίνει ότι είναι απαραίτητο για να την ασφάλειά του. Το Ιράν θέτει ως αναπόσπαστο μέρος της εκεχειρίας και της διαπραγματευόμενης ειρήνης τη συμπερίληψη του Λιβάνου στη συμφωνία, τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την απόσυρση του Ισραήλ από τον Νότιο Λίβανο.
Προβλέπεται ότι το Ισραήλ δεν θα υποχωρήσει, ανεξαρτήτως των Αμερικανικών πιέσεων. Είναι γνωστό επίσης ότι το Ισραήλ θέτει από την πλευρά του θέμα αφοπλισμού της Χεσμπολάχ, το οποίο όμως δεν γίνεται αποδεκτό ούτε από τη Χεσμπολάχ ούτε από το Ιράν. Η προοπτική της ειρήνης παραμένει επομένως προβληματική, όσο και αν η Αμερικανική πλευρά έχει κάθε λόγο να επιδιώκει όχι μόνο απαγκίστρωση από την επικίνδυνη περιπέτεια του Ιράν αλλά και ουσιαστική αλλαγή της πολιτικής της απέναντι στο Ιράν.
Εν τω μεταξύ, το ενδιαφέρον της Ελληνικής πλευράς αλλά και όσων ανησυχούν για την πολιτική Ερντογάν και τις φιλοδοξίες του μετατοπίζονται προσωρινά στην προσεχή Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, στο πρώτο δεκαήμερο του Ιουλίου. Η Άγκυρα προσπαθεί να εργαλειοποιήσει τη Σύνοδο για να επαναβεβαιώνει τη θέση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και να αποκομίσει σημαντικά στρατηγικά κέρδη άμεσα, συνδεόμενα οργανικά με το ΝΑΤΟ και τον ρόλο της Τουρκίας, και έμμεσα, συνδεόμενα με τις στρατηγικές φιλοδοξίες της Άγκυρας ως ανερχόμενης δυνάμεως στην περιοχή. Στους άμεσους στόχους της Άγκυρας συγκαταλέγονται τα δύο νέα Στρατηγεία του ΝΑΤΟ, που προτείνει να δημιουργηθούν αντιστοίχως στην Κωνσταντινούπολη και στην Αττάλεια.
Η Τουρκία επιδιώκει με τα Στρατηγεία αυτά να θέσει τις εθνικές της επιδιώξεις υπό το κάλυμμα του ΝΑΤΟ, ώστε να καλλιεργεί την ψευδή ιδέα ότι η προώθησή τους εξυπηρετεί δήθεν τους στόχους του ΝΑΤΟ. Μέσω του Στρατηγείου της Κωνσταντινουπόλεως, η Άγκυρα θα επιδιώξει ειδικότερα να μπει από την πίσω πόρτα του ΝΑΤΟ στην Ευρωπαϊκή ασφάλεια και να εμπλέξει το ΝΑΤΟ και τους Αμερικανούς στις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με το Στρατηγείο της Αττάλειας η Άγκυρα επιδιώκει να προβάλει τον στρατηγικό ρόλο της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στη Συρία, εμφανιζόμενη ως ανάχωμα στην Ιρανική και Ρωσική επιρροή και ζητώντας την κάλυψη και την υποστήριξη του ΝΑΤΟ στην παρουσία και στον ρόλο της στη Συρία.
Σε μια τέτοια στιγμή, δηλαδή, που η Άγκυρα εντείνει τις προσπάθειές της να παρουσιασθεί ως αυτοδύναμη χώρα και να προωθήσει τις μεγάλες φιλοδοξίες της, εμφανίζεται ταυτόχρονα ως σύμμαχος του ΝΑΤΟ, που παραπονείται ότι δεν έχει την αναγνώριση που αρμόζει στο στρατιωτικό της δυναμικό και στο στρατηγικό της βάρος στην περιοχή και ζητά παραχωρήσεις, ενίσχυση και διευρυμένο ρόλο.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι πληροφορίες από την Ουάσινγκτον, που φέρουν τον Αμερικανό Πρόεδρο έτοιμο να κάνει «δώρα» στην Άγκυρα και στον «φίλο» του Ερντογάν, κατά την επίσκεψή του στην Τουρκία με αφορμή τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με τις πληροφορίες αυτές, οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να ανταποκριθούν στο αίτημα της Άγκυρας για πώληση κινητήρα F-110 για το κατασκευαζόμενο Τουρκικό αεροσκάφος 5ης γενιάς ΚΑΑΝ. Το πρόγραμμα του αεροσκάφους βρίσκεται σε καθυστέρηση, λόγω ακριβώς της ελλείψεως κινητήρων και της απροθυμίας μέχρι τώρα των ΗΠΑ να βοηθήσουν την Τουρκία στην ολοκλήρωση ενός μαχητικού που θα προσδώσει στην Τουρκία νέα γεωπολιτική ισχύ, αυτονομία και επιρροή.
Η Άγκυρα ισχυριζόταν ότι είχε κατασκευάσει έναν εθνικό κινητήρα που μπορούσε να ανταποκριθεί στις εξαιρετικά υψηλές απαιτήσεις ενός μαχητικού 5ης γενιάς. Το ανανεωμένο ενδιαφέρον της για τους Αμερικανικούς κινητήρες μπορεί να σημαίνει ότι οι μέχρι τώρα ισχυρισμοί της δεν ήταν τόσο βάσιμοι. Μπορεί όμως να σημαίνει επίσης ότι η Άγκυρα θέλει σε κάθε περίπτωση να έχει ανοικτή την πρόσβαση στην Αμερικανική τεχνολογία και τεχνολογική συνεργασία.
Σε συνδυασμό με τις πληροφορίες αυτές, γίνεται επίσης συναφής συζήτηση για την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα του F-35, εάν έχουν εκπληρωθεί οι γνωστές προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία CAATSA. Ανετέθη στον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να μελετήσει το θέμα και να εισηγηθεί σχετικά. Απ’ ό,τι, όμως, είναι γνωστό, δεν έχει υπάρξει μέχρι τώρα οποιαδήποτε αλλαγή που θα επέτρεπε μια άλλη ερμηνεία της νομοθεσίας CAATSA. Είναι δύσκολο επομένως να υποθέσει κανείς ότι θα υπάρξει σύντομα μια αλλαγή στο θέμα αυτό, ακόμη και αν υπήρχε μια τέτοια πρόθεση από πλευράς Αμερικανού Προέδρου. Η πώληση όμως κινητήρων F-110 θα αντιστάθμιζε με το παραπάνω τη μη επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35, γιατί θα επέτρεπε στην Άγκυρα να επιταχύνει και να ολοκληρώσει επιτυχώς την κατασκευή του δικού της μαχητικού 5ης γενιάς.
Θα επιτρέψει το Κογκρέσο την αποδέσμευση των Αμερικανικών κινητήρων για το Τουρκικό ΚΑΑΝ και τη θεαματική ενίσχυση της Άγκυρας στις αεροδιαστημικές της φιλοδοξίες; Το άνοιγμα αυτό, εάν πραγματοποιηθεί, θα αποτελέσει πλήγμα τόσο για την Ελλάδα όσο και για το Ισραήλ. Είναι βέβαιο ότι οι φίλοι του Ισραήλ και της Ελλάδος στο Κογκρέσο θα καταβάλουν κάθε προσπάθεια για να εμποδίσουν την πώληση των Αμερικανικών κινητήρων στην Άγκυρα, όπως αντιμάχονται επιτυχώς και την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35, κατά παράβαση της νομοθεσίας CAATSA.
Οι σχέσεις του Αμερικανού Προέδρου με το Κογκρέσο είναι τεταμένες, κατά την περίοδο αυτή, λόγω του ψηφίσματος της Γερουσίας, υπέρ του τερματισμού των επιχειρήσεων στο Ιράν. Ο Αμερικανός Πρόεδρος εξεμάνη για το ψήφισμα αυτό, ισχυριζόμενος ότι αυτό απετέλεσε μια πολύ άστοχη και δυσμενή παρέμβαση γιατί περιόρισε τη διαπραγματευτική του ελευθερία με το Ιράν και προκατέλαβε τη διαπραγμάτευση. Θα ενεργήσει ο Αμερικανός Πρόεδρος ερήμην του Κογκρέσου και θα αποδεσμεύσει τους κινητήρες χωρίς τη ρητή του έγκριση; Σε πρώτη φάση, μπορεί να δρομολογήσει την πώλησή τους, αλλά, εάν το Κογκρέσο παρέμβει με ψήφισμά του, μπορεί τελικά να εμποδίσει την αποδέσμευσή τους.
Τι σημαίνει το Αμερικανικό αυτό άνοιγμα προς την Άγκυρα, εάν τελικά επιβεβαιωθεί, σύμφωνα με τις υπάρχουσες σήμερα πληροφορίες; Είναι προφανές ότι η Άγκυρα εκμεταλλεύεται στο έπακρον τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ για να αποκομίσει τα μεγαλύτερα δυνατά κέρδη. Για να προβάλει, κατά πρώτο λόγο, μια ανανεωμένη εικόνα σημαντικού εταίρου του ΝΑΤΟ, που καλείται τώρα να διαδραματίσει έναν νέο σημαντικότατο ρόλο σε μια άκρως στρατηγική περιοχή.
Για το σκοπό αυτό η Άγκυρα προβάλλει το δυναμικό του Ιράν, το οποίο η ίδια και για λογαριασμό του ΝΑΤΟ πρέπει να αντισταθμίσει. Προβάλλει επίσης την ανάγκη να παγιώσει την παρουσία της στη Συρία, υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ. Προβάλλει, τέλος τον ρόλο της στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα και υπογραμμίζει τον κομβικό ρόλο που μπορεί να παίξει για λογαριασμό του ΝΑΤΟ αλλά και της Ευρώπης στις περιοχές αυτές.
Προφανώς, για ευνόητους λόγους και για να μη θέσει σε κίνδυνο τους ευρύτερους στρατηγικούς της στόχους, η Άγκυρα θα αποφύγει να θέσει ευθέως το θέμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», θα το θέσει όμως εμμέσως, διεκδικώντας ζωτικό ρόλο στις θαλάσσιες ζώνες των περιοχών αυτών και επενδύοντας στον ρόλο που θα διαδραματίσουν τα δύο Στρατηγεία του ΝΑΤΟ που προτείνει. Επενδύει επίσης στην Ευρωπαϊκή ασφάλεια και ζητά συμμετοχή σ’ αυτήν, λόγω των σχέσεών της με το ΝΑΤΟ.
Είναι θλιβερό ότι η Άγκυρα, ενώ προωθεί απροκάλυπτα την ιδέα της μεγάλης Ισλαμικής Τουρκίας και προσπαθεί, μεταξύ άλλων, να συμπήξει συμμαχία Σουνιτικών κρατών που θα περιλαμβάνουν την Τουρκία, την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, ένα Σουνιτικό δηλαδή ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ και μεγάλες Ευρωπαϊκές χώρες κυριολεκτικά εθελοτυφλούν και συμβάλλουν με αφέλεια ή κυνισμό στην αναδημιουργία ενός Τουρκικού εφιάλτη στις πόρτες της Ευρώπης.
Χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία σπεύδουν να αναπτύξουν συνεργασίες με την Άγκυρα σε τεχνολογικά ευαίσθητους τομείς. Άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, που μαίνονται κατά της Ρωσίας, βλέπουν στην Τουρκία το απαραίτητο συμπλήρωμα μιας αντι-Ρωσικής συμμαχίας από τη Βαλτική έως τη Μαύρη Θάλασσα.
Η Ελλάδα τι θα κάνει στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ; Θα δώσει τη σύμφωνη γνώμη της για τη δημιουργία των δύο νέων Στρατηγείων του ΝΑΤΟ στην Τουρκία; Θα παρακολουθήσει αμήχανη το παιχνίδι της Άγκυρας με το ΝΑΤΟ και δεν θα καταγγείλει την Άγκυρα για τις αυθαίρετες διεκδικήσεις που εγείρει κατά της Ελλάδος και την απειλή πολέμου που διατυπώνει, εάν η Ελλάδα ασκήσει τα δικαιώματά της που απορρέουν από το διεθνές θαλάσσιο δίκαιο;
Ελλάδα, Ισραήλ και Κύπρος βρίσκονται αντιμέτωπες με μια Τουρκική εκστρατεία που αποβλέπει στην εργαλειοποίηση του ΝΑΤΟ για την ενίσχυση των Τουρκικών θέσεων, βλέψεων και φιλοδοξιών. Πρέπει να συντονίσουν ακόμη περισσότερο τη συνεργασία τους για να αντιμετωπίσουν την Τουρκική προπαγάνδα στην Ουάσινγκτον και στην Ευρώπη και γενικά για να αναχαιτίσουν τον Τουρκικό επεκτατισμό και τις απειλές για τη δημιουργία τετελεσμένων γεγονότων.
Ειδικότερα η Ελλάδα πρέπει να ενισχύσει περαιτέρω και άμεσα την άμυνά της, με αποφασιστικές κινήσεις, καλύπτοντας τα κενά σε ορισμένους τομείς, κατά κύριο λόγο στον τομέα των βαλλιστικών πυραύλων, όπου υστερεί δραματικά έναντι της Τουρκίας. Δεν αρκούν τα αντι-βαλλιστικά συστήματα. Είναι απολύτως απαραίτητοι, για λόγους στρατηγικής ισορροπίας, και οι βαλλιστικοί πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς.
Φωτο: Κινητήρας F110-GE. Πηγή: U.S. Air Force
