Ο κατευνασμός και η υποχωρητικότητα έναντι της Άγκυρας οδηγούν σε φινλανδοποίηση της Ελλάδας
–Το «φιρμάνι» που βάζει απαγορευτικό στην άσκηση των δικαιωμάτων της χώρας
Σε φινλανδοποίηση του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου οδηγεί η πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη, καθώς πλέον η άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας έχει τεθεί υπό την έγκριση της Άγκυρας, χωρίς να υπάρχει προς το παρόν σχέδιο συνολικής και αποφασιστικής αντίδρασης από την Ελλάδα.
H υποχωρητικότητα που έχει επιδείξει η κυβέρνηση έναντι της Τουρκίας στο όνομα της κατ’ ευφημισμόν προσέγγισης, όπως κάθε κατευνασμός, οδηγεί σε αντίθετα αποτελέσματα, αποθρασύνοντας αναθεωρητικές δυνάμεις, όπως η Τουρκία.
Έτσι, μετά από μήνες δικαιολογιών και ψεμάτων για την υπόθεση του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Κρήτης, η κυβέρνηση και ο ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης όχι μόνο δεν κατόρθωσαν να βρουν μια φόρμουλα που θα διέσωζε τουλάχιστον τα προσχήματα και θα επέτρεπε τις έρευνες του καλωδίου, αλλά είναι αντιμέτωποι με μια νέα πρόκληση, καθώς η Τουρκία, με αφορμή τις έρευνες για το άλλο καλώδιο του East to Med Data Corridor (EMC), όχι μόνο παρεμπόδισε τις έρευνες που διεξάγονταν ακόμη στην κυπριακή ΑΟΖ, αλλά εξέδωσε και φιρμάνι, απαγορεύοντας όλες τις δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο που δεν θα έχουν από πριν την έγκρισή της.
Το φιρμάνι αυτό, το οποίο ανακοίνωσε το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, έχει μείνει μέχρι στιγμής αναπάντητο, έστω και σε επίπεδο δηλώσεων, από την Αθήνα, η οποία δείχνει να θέλει να αποφύγει να ανοίξει δημόσια τη συζήτηση αυτή που οδηγεί στην ακύρωση σημαντικών σχεδίων με οικονομική και γεωστρατηγική διάσταση, τα οποία αναβαθμίζουν τον στρατηγικό ρόλο που θέλει να έχει η Ελλάδα στη διασύνδεση της Ασίας και της Μέσης Ανατολής με την Ευρώπη.
Το ερευνητικό πλοίο «S/V Fugro Gauss» πραγματοποιούσε έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ για το EMC, όταν εκδόθηκε τουρκική αντι-NAVTEX που έκανε λόγο για τουρκική υφαλοκρηπίδα και για περιοχή στην οποία η ευθύνη για την έκδοση NAVTEX ανήκει στην Τουρκία. Το πλοίο παρενοχλήθηκε δι’ ασυρμάτου από τουρκικό πολεμικό που έσπευσε στην περιοχή και κατόπιν υποχρεώθηκε να διακόψει τις έρευνες, για τις οποίες είχε εκδώσει NAVTEX η Κύπρος. Το ίδιο πλοίο επρόκειτο να συνεχίσει τις έρευνές του προς την Ελλάδα, σε διεθνή ύδατα της δυνητικής ελληνικής υφαλοκρηπίδας, όπου η αρμοδιότητα έκδοσης NAVTEX ανήκει στην Ελλάδα, αλλά αμφισβητείται από την Τουρκία. Και βεβαίως θα συνέχιζε τις έρευνες και προς την οριοθετημένη ελληνική ΑΟΖ ανατολικά της Κάσου.
Για όλη αυτήν την περιοχή η Τουρκία έχει εκδώσει απαγορευτικό, το οποίο έσπευσε να επιβεβαιώσει ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, ο οποίος δήλωσε τα εξής:
«Οποιεσδήποτε δραστηριότητες όπως η πόντιση καλωδίων / αγωγών ή η επιστημονική έρευνα στην υφαλοκρηπίδα μας πρέπει να συντονίζονται εκ των προτέρων με τη χώρα μας. Σύμφωνα με αυτόν τον κανόνα, διεξάγουμε πάντα την απαραίτητη παρακολούθηση, αποτρέποντας οποιαδήποτε μη εξουσιοδοτημένη δραστηριότητα στην υφαλοκρηπίδα μας, και δεν επιτρέπουμε δραστηριότητες ή έργα (όπως το Έργο Διασύνδεσης GREAT CONNECTOR) που αγνοούν τη χώρα μας.
Στο πλαίσιο της προσέγγισής μας, η ανακοίνωση NAVWARN, που εκδόθηκε στις 5 Αυγούστου 2025 σχετικά με τις γεωφυσικές έρευνες που διεξήγαγε το πλοίο FUGRO GAUSS με σημαία Γιβραλτάρ, διαπιστώθηκε ότι έχει παραβιάσει την υφαλοκρηπίδα μας. Στη συνέχεια, το υπουργείο Εξωτερικών μας εξέδωσε τις απαραίτητες προειδοποιήσεις και το υπουργείο μας εξέδωσε την αντι-NAVTEX του.
Επιπλέον, τα αεροπορικά και ναυτικά μας μέσα έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή για να λάβουν τις απαραίτητες προφυλάξεις. Οι δραστηριότητες του εν λόγω πλοίου παρακολουθούνται στενά. Σε περίπτωση που επιχειρήσουν να παραβιάσουν την υφαλοκρηπίδα μας, θα ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα επιτόπου».
Η Άγκυρα, για να υποστηρίξει τη θέση της για απαγόρευση των εργασιών για τον EMC και να θέσει υπό την υποχρεωτική έγκρισή της όλα τα έργα στην περιοχή αυτή, επικαλείται το τετελεσμένο που είχε επιβάλει στην Αθήνα με τη διακοπή των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου με την Κρήτη. Και με τον τρόπο αυτό αποδεικνύεται πόσο καταστροφική επιλογή ήταν η προσπάθεια κατευνασμού της Τουρκίας και δικαιολόγησης των όσων συνέβησαν τον Ιούλιο του 2024 στην Κάσο.
Η Αθήνα, πλέον, και για όσο διάστημα έργα όπως το GSI ή ο EMC παραμένουν παγωμένα, ουσιαστικά δείχνει να αποδέχεται στην πράξη το απαγορευτικό της Άγκυρας στην άσκηση στοιχειωδών κυριαρχικών δικαιωμάτων της. Διότι, όση συζήτηση κι αν γίνει για περιοχές μη οριοθετημένες της δυνητικής ελληνικής ΑΟΖ, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η προσπάθεια της Τουρκίας να ακυρώσει στην πράξη την Ελληνοαιγυπτιακή Συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ, απαγορεύοντας τη διενέργεια εργασιών στην περιοχή αυτή, όπου η Ελλάδα ασκεί νόμιμα κυριαρχικά δικαιώματα.
Η κυβέρνηση, με τους χειρισμούς της στα θέματα αυτά, αφήνει σοβαρά εκτεθειμένη την Ελλάδα έναντι και άλλων δυνάμεων που είχαν συμπράξει στα έργα αυτά, όπως το Ισραήλ αλλά και η Σαουδική Αραβία (που είναι ενεργά εμπλεκόμενη στον EMC), και υπονομεύει τη συμμετοχή της Ελλάδας σε άλλα μεγαλόπνοα σχέδια, όπως ο IMEC, που θα διασυνδέει την Ινδία με τις χώρες του Κόλπου, το Ισραήλ και την Ευρώπη μέσω της Ελλάδας.
Δυστυχώς, σε αυτό το μείζον ζήτημα αποδείχθηκε ότι είτε η κυβέρνηση δεν αξιοποίησε το πλέγμα των συνεργασιών και συμμαχιών με χώρες της περιοχής, ώστε να εξασφαλίσει υποστήριξη έναντι της Τουρκίας, είτε τελικά οι περίφημες συμμαχίες είναι για τις… παρελάσεις.
Η κυβέρνηση έχει αναλάβει βαρύτατη ευθύνη, καθώς με τους άτυχους χειρισμούς της οδηγεί τη χώρα σε ένα κρίσιμο στενό στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, όπου η Τουρκία πλέον έχει το πλεονέκτημα των κινήσεων, εάν δεν υπάρξει συντονισμένη και οργανωμένη αντίδραση και απάντηση της Ελλάδας επί του πεδίου.
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
