Οι αντιπλημμυρικές υποδομές και η αντιμετώπιση της λειψυδρίας
–Είναι μόνο η κλιματική αλλαγή, βλάκα;
Του
ΜΑΝΟΥ ΚΡΑΝΙΔΗ
Πολιτικού Μηχανικού ΕΜΠ, MSc,
CEO «Krama Property» (www.kramaproperty.com),
Γραμματέα Ενημέρωσης ΠΟΜΙΔΑ, Δημοτικού Συμβούλου Χαλανδρίου
Εδώ και χρόνια, μετά από κάθε πλημμύρα, καταστροφική κακοκαιρία ή έλλειψη νερού, ακούμε την ίδια φράση: «Φταίει η κλιματική αλλαγή». Αναμφίβολα, η κλιματική κρίση δημιουργεί ακραία φαινόμενα, σε μεγαλύτερη συχνότητα και ένταση. Όμως, το πραγματικό ερώτημα παραμένει, στην ευγενική παράφραση της γνωστής ρήσης του πρώην Προέδρου των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον για την οικονομία: Είναι μόνο η κλιματική αλλαγή, βλάκα; Ή μήπως και εμείς αρνούμαστε επί δεκαετίες να κάνουμε τα αυτονόητα;
Η ελληνική πραγματικότητα δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι η άγνοια, αλλά η διαχρονική έλλειψη αυτονόητων υποδομών, ο ανεπαρκής σύγχρονος σχεδιασμός, η καθυστερημένη δράση και η απουσία πρόληψης. Είμαστε χώρα με σαφή υδρολογικά ρίσκα, ωστόσο, επιμένουμε να λειτουργούμε σαν να μην τα γνωρίζουμε.
Η διαχρονική υστέρηση έργων που σώζουν ζωές και περιουσίες
Σε μια ορεινή χώρα όπως η Ελλάδα, με απότομες κλίσεις, ρέματα και έντονα φαινόμενα, η ανάγκη για αντιπλημμυρικές υποδομές είναι δεδομένη. Και όμως:
• Τα αντιπλημμυρικά έργα δεν υλοποιούνται επί έτη.
• Τα δίκτυα ομβρίων σε πολλές πόλεις είναι ανεπαρκή ή παρωχημένα.
• Πλήθος ρεμάτων έχουν καλυφθεί ή μπαζωθεί, κλείνοντας τους φυσικούς διαδρόμους νερού.
• Τα έργα αποθήκευσης νερού, ταμιευτήρες κ.λπ., παραμένουν λίγα και άναρχα, παρότι οι περίοδοι λειψυδρίας αυξάνονται.
• Τεράστιοι όγκοι νερού χάνονται, στη θάλασσα και στεριά, αντί να αξιοποιούνται.
• Η συντήρηση υποδομών απουσιάζει συστηματικά.
Έτσι, φαινόμενα που αλλού είναι διαχειρίσιμα εδώ μετατρέπονται σε καταστροφές.
Η ανεπάρκεια όλων των κυβερνήσεων είναι εμφανής. Το πρόβλημα δεν είναι αμιγώς κομματικό, αλλά διαχρονικό. Κάθε κυβέρνηση διαπιστώνει τις ελλείψεις, λίγες τις αντιμετωπίζουν, καμία δεν τις λύνει οριστικά.
Καθυστερήσεις έργων, κακές προτεραιότητες, αδύναμη συντήρηση και άναρχη πολεοδομία συνθέτουν ένα μόνιμο σκηνικό. Μόνο η καταστροφή φέρνει μια μικρή αντίδραση και μετά ξανά επιστροφή στην ίδια φιλοσοφία.
Η ευθύνη όλων μας όσον αφορά τα ακίνητά μας είναι επίσης σαφής. Παρά τις ελλείψεις δημόσιων υποδομών, ο ιδιοκτήτης μπορεί να λάβει πρακτικά μέτρα που περιορίζουν τον κίνδυνο:
• Σύστημα απορροής υδάτων.
• Βαλβίδες αντεπιστροφής.
• Αντλίες απάντλησης και στεγανοποίηση υπογείων.
• Περιμετρικά αποστραγγιστικά κανάλια.
• Φράγματα πορτών και γκαράζ.
• Αδιάβροχη προστασία εγγράφων και ανύψωση ηλεκτρικών εγκαταστάσεων.
Οι ιδιωτικές υποδομές δεν αντικαθιστούν τις κρατικές υποδομές, αλλά περιορίζουν σημαντικά τις ζημιές στα ακίνητά μας από τέτοια ακραία καιρικά φαινόμενα.
Συμπερασματικά, τα πλημμυρικά φαινόμενα και το θέμα της λειψυδρίας απαιτούν επενδύσεις που έπρεπε να έχουν γίνει χθες. Γιατί τα αντιπλημμυρικά έργα και τα έργα για την αποθήκευση του νερού δεν είναι πολυτέλεια αλλά προϋπόθεση επιβίωσης. Οι επόμενες επενδύσεις πρέπει να στραφούν σε δίκτυα ομβρίων, ταμιευτήρες, αποκατάσταση ρεμάτων, αφαλατώσεις και ψηφιακά συστήματα προειδοποίησης. Ζούμε σε χώρα όπου τα ακίνητα φτάνουν τα 10.000 ευρώ / τ.μ., αλλά συχνά χωρίς βασικές κοινόχρηστες υποδομές – ένα παράδοξο. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Η πρόληψη είναι η μόνη πραγματική λύση, με οικονομία. Η κλιματική αλλαγή είναι υπαρκτή, αλλά δεν ευθύνεται για όσα δεν κάνουμε εμείς. Η Ελλάδα χρειάζεται υποδομές αντάξιες των αναγκών της, όχι άλλες δικαιολογίες. Η φύση δεν αλλάζει, εμείς οφείλουμε να αλλάξουμε.
