Γροιλανδία: Μια επικίνδυνη εξέλιξη για την παγκόσμια ειρήνη – Του Ν. Στραβελάκη
Του
ΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗ,
Οικονομολόγου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Η καπιταλιστική κρίση οξύνεται και αυτό δημιουργεί αναταράξεις τόσο στον μικρόκοσμο όσο και στον μακρόκοσμό μας. Πολλές φορές, οι εξελίξεις έχουν τη μορφή θεάτρου του παραλόγου. Γιατί τι άλλο θα μπορούσε να είναι η ανάπτυξη ευρωπαϊκών – νατοϊκών στρατιωτικών δυνάμεων στη Γροιλανδία, για να πείσουν τον Τραμπ ότι δεν χρειάζεται να προσαρτήσει αυτήν τη νησιωτική χώρα, ώστε να μην την καταλάβουν οι Ρώσοι και οι Κινέζοι;
Ας ξεκινήσουμε με την είδηση. Το BBC μετέδωσε την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου ότι «συμβολική» στρατιωτική δύναμη της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Αγγλίας, της Σουηδίας, της Νορβηγίας, της Φινλανδίας και της Ολλανδίας αναπτύσσεται στη Γροιλανδία. Σε αυτό το πλαίσιο, το στέλεχος της γαλλικής διπλωματίας Ολιβιέ Πουάβρ ντ’ Αρβόρ δήλωσε στο BBC ότι «αυτή είναι η πρώτη άσκηση… θα δείξουμε στις ΗΠΑ ότι το ΝΑΤΟ είναι παρόν», για να προσθέσει στην ίδια δήλωση ότι η αρχική γαλλική στρατιωτική αποστολή αριθμεί 15 στρατιώτες. Όμως, η ιλαροτραγωδία δεν σταματά εδώ. Σχολιάζοντας τις εξελίξεις, η ρωσική πρεσβεία στις Βρυξέλλες δήλωσε ότι «το ΝΑΤΟ χτίζει στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία με πρόσχημα υποτιθέμενη στρατιωτική απειλή από τη Ρωσία και την Κίνα».
Από την περασμένη εβδομάδα είχα γράψει, από τις στήλες αυτής της εφημερίδας, ότι το μόνο ουσιαστικό γεωπολιτικό αποτέλεσμα της απαγωγής Μαδούρο και της υποτιθέμενης ανατροπής Χαμενεΐ θα είναι οι εντάσεις γύρω από τη στρατιωτικοποίηση / προσάρτηση της Γροιλανδίας. Γιατί μπορεί τα καραγκιοζιλίκια των Ευρωπαίων στη Γροιλανδία να προκαλούν γέλιο, όμως οι προεκτάσεις τους είναι σημαντικές, ενώ μπορεί να είναι και τραγικές.
Κατ’ αρχάς, είναι σαφές ότι το ΝΑΤΟ είναι πλέον ένα πολιτικό πτώμα. Αν, μάλιστα, οι ΗΠΑ προσαρτήσουν έδαφος (Γροιλανδία) άλλης χώρας του ΝΑΤΟ (Δανία), αυτό θα σημάνει και το τυπικό του τέλος. Βέβαια, σε όλη του την ιστορία, το ΝΑΤΟ και οι δυνάμεις του το μόνο που προσέφεραν είναι πραξικοπήματα, τρισεκατομμύρια στρατιωτικών δαπανών στην πλάτη των λαών και εθνικές τραγωδίες. Τελευταία τέτοια η τραγωδία του ουκρανικού λαού, που η νεοναζιστική του ηγεσία τον οδήγησε σε έναν πόλεμο με τη Ρωσία, με αφορμή τη συμμετοχή της χώρας του στο ΝΑΤΟ, το οποίο διαλύεται.
Η διάλυσή του θα αφήσει πίσω μια Ευρώπη που προσπαθεί εναγωνίως να στρατιωτικοποιηθεί για να αντιμετωπίσει μια υποτιθέμενη ρωσική απειλή, όμως, στην πραγματικότητα απειλείται με απώλεια εδάφους (Γροιλανδία) από την πρώην σύμμαχο Αμερική (ΗΠΑ). Στην πράξη, αυτό που επιδιώκει ο Τραμπ είναι να επιβεβαιώσει την άμεση επικυριαρχία των ΗΠΑ στην Ευρώπη, πλην Ρωσίας, μετά το φιάσκο στη Βενεζουέλα και στο Ιράν.
Το επικίνδυνο και αυτό που μπορεί να οδηγήσει σε τραγωδία είναι ότι αυτοί οι γεωπολιτικοί ακροβατισμοί έχουν αυτονομηθεί από τα οικονομικά συμφέροντα που τους έχουν προκαλέσει. Προφανώς, ο Τραμπ ήθελε να βάλει στο χέρι το πετρέλαιο της Βενεζουέλας και γι’ αυτό απήγαγε τον Μαδούρο. Η αποτυχία ανατροπής του καθεστώτος, όμως, τον έχει οδηγήσει σε ένταση με όλες τις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Αντίστοιχα, προφανώς ήθελε τα ιρανικά πετρέλαια, και γι’ αυτό επιδίωξε την ανατροπή του Χαμενεΐ. Η αποτυχία του, όμως, και σ’ αυτό τον έφερε να αναζητά την εξιλέωση στην προσάρτηση της Γροιλανδίας, η οποία του είχε κινήσει το ενδιαφέρον λόγω των κοιτασμάτων σπάνιων γαιών που βρίσκονται στο υπέδαφος της χώρας αυτής.
Σήμερα, το θέμα της Γροιλανδίας έχει ξεφύγει, προφανώς, από την εκμετάλλευση των σπάνιων γαιών, αφορά την επικυριαρχία των Αμερικανών, την όποια αυτοτέλεια των Ευρωπαίων αλλά και τις στρατιωτικές ισορροπίες ανάμεσα στη Ρωσία, την Κίνα και τη Δύση. Είναι αναμφίβολα ένα επικίνδυνο μείγμα, που ξεκινά από την αποδυνάμωση των ΗΠΑ, αποκτά, όμως, ανεξέλεγκτες διαστάσεις κάτω από τη διαχείριση μιας αλλοπρόσαλλης αμερικανικής ηγεσίας, η οποία περιστοιχίζεται από περιορισμένες και αδύναμες ευρωπαϊκές ηγεσίες.
