Με μια ιστορική διακρατική συμφωνία που υπεγράφη στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας παρουσία του Νίκου Δένδια και του Πορτογάλου ομολόγου του Νούνο Μέλο, η Πολεμική Αεροπορία γυρίζει σελίδα στις στρατηγικές μεταφορές, αποκτώντας για πρώτη φορά αεριωθούμ. μεταγωγικά και ιπτάμενα τάνκερ.
Η Πολεμική Αεροπορία προχωρά σε μια ριζική ανανέωση και αναβάθμιση των στρατηγικών της μεταφορών, καθώς με την ιστορική διακρατική συμφωνία για την απόκτηση των νέων υπερσύγχρονων αεροσκαφών Embraer KC-390 Millennium, η χώρα μας όχι μόνο ανανεώνει τον γερασμένο στόλο των C-130, αλλά αποκτά για πρώτη φορά στην ιστορία της μια αυτόνομη, στρατηγική δυνατότητα που αλλάζει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο: τον εναέριο ανεφοδιασμό (tanker).
Σχεδιασμένο εξαρχής στον 21ο αιώνα με βάση τις πιο σύγχρονες νατοϊκές προδιαγραφές, το βραζιλιάνικης προέλευσης αεροσκάφος δεν είναι απλώς ένα «φορτηγό» των αιθέρων, αλλά μια ψηφιακή πλατφόρμα πολλαπλών ρόλων.
Ταχύτητα και Εμβέλεια jet
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά ελικοφόρα μεταγωγικά, το KC-390 κινείται από δύο ισχυρούς κινητήρες turbofan IAE V2500-E5. Αυτό του επιτρέπει να πετά με ταχύτητα πλεύσης Mach 0.80 (περίπου 870 χλμ/ώρα) και σε υψόμετρο έως 36.000 πόδια. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι μπορεί να φτάσει στον προορισμό του στον μισό χρόνο σε σχέση με ένα C-130, αυξάνοντας κατακόρυφα την ταχύτητα αντίδρασης των Ενόπλων Δυνάμεων σε καταστάσεις κρίσης.
Κορυφαία Μεταφορική Ικανότητα
Το αεροσκάφος μπορεί να σηκώσει μέγιστο ωφέλιμο φορτίο 26 μετρικών τόνων. Η ευρύχωρη και έξυπνα σχεδιασμένη καμπίνα του μπορεί να διαμορφωθεί μέσα σε λίγα λεπτά για να μεταφέρει:
Έως 80 πλήρως εξοπλισμένους στρατιώτες ή 66 αλεξιπτωτιστές.
Βαρέα οχήματα, όπως θωρακισμένα M113, Boxer ή ακόμα και ελικόπτερα UH-60 Black Hawk.
Έως 74 φορεία σε διαμόρφωση αεροδιακομιδής ασθενών (MEDEVAC).
Ένας ιπτάμενος «Βενζινάδικος» (KC)
Το πρόθεμα “K” στον κωδικό του δεν είναι τυχαίο. Το αεροσκάφος διαθέτει ενσωματωμένη υποδομή για να λειτουργεί ως ιπτάμενο τάνκερ. Μπορεί να μεταφέρει καύσιμα και να ανεφοδιάζει εν πτήσει ελληνικά μαχητικά (όπως τα Mirage 2000-5 και τα F-16 που διαθέτουν το κατάλληλο σύστημα) με τον εντυπωσιακό ρυθμό των 400 γαλονιών ανά λεπτό. Η δυνατότητα αυτή αυξάνει δραματικά την ακτίνα δράσης των ελληνικών «φτερών» χωρίς να εξαρτόμαστε από συμμάχους.
Ψηφιακό πιλοτήριο και Fly-by-Wire
Η καρδιά των ηλεκτρονικών του συστημάτων είναι η σουίτα Pro Line Fusion της Collins Aerospace, η οποία προσφέρει στους δύο πιλότους απόλυτη επίγνωση της κατάστασης (situational awareness) ακόμα και στις πιο αντίξοες καιρικές συνθήκες. Επιπλέον, είναι το μοναδικό αεροσκάφος στην κατηγορία του με πλήρες ψηφιακό σύστημα ελέγχου πτήσης (Full Fly-by-Wire), το οποίο μειώνει τον φόρτο εργασίας του πληρώματος και προστατεύει το αεροσκάφος από επικίνδυνους ελιγμούς.
Επιχειρήσεις παντού και… Πυρόσβεση
Το Millennium έχει σχεδιαστεί για να αντέχει. Μπορεί να απογειώνεται και να προσγειώνεται με ασφάλεια σε ημι-προετοιμασμένους, χωμάτινους ή κατεστραμμένους διαδρόμους. Παράλληλα, για την Ελλάδα, εξαιρετικά κρίσιμη είναι η δυνατότητα μετατροπής του σε πυροσβεστικό: μπορεί να δεχθεί το ειδικό σύστημα MAFFS II, μεταφέροντας 3.000 γαλόνια νερού ή επιβραδυντικού υγρού για την καταπολέμηση μεγάλων δασικών πυρκαγιών.
Με την άφιξη του πρώτου αεροσκάφους να είναι προγραμματισμένη για το φθινόπωρο του 2027 στην 112 Πτέρυγα Μάχης στην Ελευσίνα, η Ελλάδα μπαίνει σε μια κλειστή ελίτ χωρών του ΝΑΤΟ (μαζί με την Πορτογαλία, την Ολλανδία και την Αυστρία) που εμπιστεύονται το KC-390, θωρακίζοντας τις αερομεταφορές της για τις επόμενες δεκαετίες.
Στις συνομιλίες παρευρέθησαν επίσης ο Υπαρχηγός ΓΕΕΘΑ Αντιναύαρχος Θεόδωρος Μικρόπουλος ΠΝ, ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, ο Αρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο Αρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης, ο Υπαρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Σπυρίδων Λαγάρας ΠΝ, ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΝ, ο Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, Υποστράτηγος Ιωάννης Μπούρας, ο Γενικός Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Εθνικής Άμυνας & Διεθνών Σχέσεων (ΓΔΠΕΑΔΣ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, Πρέσβυς ε.τ. Μιχαήλ Σπινέλλης, ο Διευθυντής ΣΤ΄ Κλάδου ΓΕΕΘΑ Υποστράτηγος Γεώργιος Πανούσης, ο Διευθυντής του Γραφείου Διπλωματικού Συνδέσμου του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, Πρέσβης Γιώργος Αρναούτης.
Από την πορτογαλική πλευρά συμμετείχαν ο Αρχηγός του Επιτελείου της Πολεμικής Αεροπορίας της Πορτογαλίας Πτέραρχος Sérgio Pereira, ο Γενικός Διευθυντής Εξοπλισμών του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλίας António José Baptista, ο Διευθυντής του Στρατιωτικού Γραφείου του Υπουργού Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλίας, Υποστράτηγος Pedro Sardinha, ο Πρόεδρος της Αποστολής Παρακολούθησης και Εποπτείας του Προγράμματος KC-390 Υποπτέραρχος João Rui Nogueira, ο Επικεφαλής της Διεπιστημονικής Ομάδας Προγραμματισμού και Καινοτομίας της Γενικής Διεύθυνσης Εθνικών Εξοπλισμών Σμήναρχος Carlos Batalha, o Σύμβουλος της Πρεσβείας της Πορτογαλίας στην Ελλάδα και Προϊστάμενος του Προξενικού της Τμήματος Vicente de Souza Brandão, ως εκπρόσωπος του Πρέσβη και άλλα Στελέχη της Πολεμικής Αεροπορίας της Πορτογαλίας.
Μετά το πέρας της συνάντησης, υπογράφηκε παρουσία των δύο Υπουργών, από τον Γενικό Διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, Υποστράτηγο Ιωάννη Μπούρα και τον Γενικό Διευθυντή Εξοπλισμών του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλίας, António José Baptista, η Διακρατική Συμφωνία για την προμήθεια τριών αεροσκαφών KC-390 EMBRAER, με δυνατότητα πρόσκτησης (option) τριών επιπλέον αεροσκαφών.
Η συνάντηση και η υπογραφή της Διακρατικής Συμφωνίας πραγματοποιήθηκαν σε συνέχεια της επίσκεψης του κ. Δένδια στη Λισσαβώνα, στις 7 Μαΐου 2026.
Ο κ. Δένδιας ανέφερε στις κοινές δηλώσεις με τον Πορτογάλο ομόλογό του:
«Αγαπητέ κύριε Υπουργέ, αγαπητέ Νούνο, είναι μεγάλη μου χαρά που υποδέχομαι σήμερα τη –οφείλω να πω- μεγάλη πορτογαλική αντιπροσωπεία εδώ στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, κατ’ ακολουθία της δικής μου επίσκεψης στη Λισσαβώνα.
Και θεωρώ ότι είναι μια πολύ σημαντική ημέρα για εμάς και για εσάς. Είναι η πρώτη φορά που έχουμε τη δυνατότητα να μετατρέψουμε μια εξαιρετική σχέση ανάμεσα στις δύο χώρες σε μια συνεργασία με πολύ συγκεκριμένο και σημαντικό περιεχόμενο.
Σε αυτό, λοιπόν, το πλαίσιο, υπογράψαμε σήμερα τη Διακρατική Συμφωνία μαζί σας για την προμήθεια 3+3 αεροσκαφών EMBRAER KC-390. Είναι μια αγορά για την Ελλάδα που σηματοδοτεί δύο πρωτιές.
Είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεριωθούμενο μεταγωγικό αεροσκάφος.
Και είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεροσκάφος-τάνκερ, δηλαδή αεροσκάφος που μπορεί να ανεφοδιάζει τα μαχητικά μας στον αέρα. Σε πρώτη φάση τα Rafale και τα Mirage και, έναν χρόνο μετά από τώρα, και τα F-16.
Θα ήθελα να πω ότι δεν υπάρχει τρόπος με τον οποίο να υπογραμμίσω το τι τεράστιο πλεονέκτημα δίνει στα μαχητικά μας αεροσκάφη αυτή η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού.
Πολλαπλασιάζει τον χρόνο που μένουν στον αέρα, οριοθετεί πλέον τον χρόνο παραμονής του αεροσκάφους στον αέρα, επί τη βάσει, στην πραγματικότητα, της αντοχής του χειριστή. Αν δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, τότε το αεροσκάφος προσγειώνεται μόλις τελειώσουν τα καύσιμά του.
Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω την πορτογαλική πλευρά, γιατί ένα τέτοιο αεροσκάφος πέταξε πάνω από τη Θεσσαλονίκη, πριν από λίγες μέρες, την 28η Οκτωβρίου.
Και βεβαίως, διότι η Πορτογαλία θα μας μεταφέρει και την τεχνογνωσία από τη χρήση αυτών των αεροσκαφών και θα βοηθήσει στην εκπαίδευση των πιλότων μας.
Η συνεργασία μας, όμως, δεν σταματά σε αυτά τα αεροσκάφη, όσο σημαντικά κι αν είναι. Και ξαναλέω, συγχωρήστε με, αλλά δεν μπορώ παρά να υπογραμμίσω την τεράστια σημασία τους. Ή, αν θέλετε, να σας το πω με ένα παράδειγμα: αν η Ελλάδα είχε αεροσκάφη ανεφοδιασμού στον αέρα των μαχητικών μας αεροσκαφών, η εισβολή στην Κύπρο το 1974 δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί και δεν θα μπορούσε να έχει διατηρηθεί το προγεφύρωμα της εισβολής.
Υπάρχουν, όμως, και άλλοι τομείς συνεργασίας μας. Αναφέρομαι στα θαλάσσια drones, στα οποία η Πορτογαλία έχει κάνει εξαιρετικά βήματα. Υπάρχει ένα εξειδικευμένο κέντρο σε μια ναυτική βάση στη Λισσαβώνα, το οποίο επισκέφθηκα, και οφείλω να πω ότι θα αναπτύξουμε τη συνεργασία μας και σε αυτόν τον τομέα, όπως θα αναπτύξουμε τη συνεργασία μας και σε άλλους πολύ ενδιαφέροντες τομείς, όπως η δημιουργία σκαφών τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως drone carriers, και επίσης σκαφών-αεροσκαφών τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως drone killers.
Γενικά, ανοίξαμε ένα κεφάλαιο στενής συνεργασίας με την Πορτογαλία, το οποίο, ως καταληκτική παρατήρηση, θα ήθελα να σας πω ότι θα ασχοληθεί και με τους δορυφόρους.
Σε λίγες ημέρες από σήμερα, θα εγκαινιάσω τη Διοίκηση Διαστήματος της Αεροπορίας. Και ψάχνουμε και είναι ευχάριστο που βρίσκουμε συνεργάτες και σε αυτό το ζήτημα, το ζήτημα της παρουσίας των ευρωπαϊκών χωρών στο Διάστημα. Και θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Υπουργό για τη διάθεσή του να συνεργαστούμε και σε αυτό το θέμα, στο θέμα των δορυφόρων.
Είχα επίσης την ευκαιρία να ενημερώσω την πορτογαλική πλευρά για τα ζητήματα που αφορούν το Δίκαιο της Θάλασσας, την UNCLOS και την ιδιόρρυθμη, για να την πω με τον πιο κομψό τρόπο, αντίληψη της Τουρκίας για το Δίκαιο της Θάλασσας στην περιοχή μας, σε σχέση μάλιστα με την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου και την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Η Πορτογαλία είναι μια χώρα η οποία έχει συνυπογράψει την UNCLOS, έχει εκτεταμένες Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες και είναι μια χώρα που πιστεύει βαθιά στο Δίκαιο της Θάλασσας και την εφαρμογή του.
Κομμάτι των συζητήσεών μας είχε να κάνει και με την ευρωπαϊκή και τη ΝΑΤΟϊκή διάσταση. Και οι δύο χώρες είμαστε μέλη του ΝΑΤΟ και οι δύο χώρες είμαστε μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κάναμε εκτενή συζήτηση και για την εφαρμογή του άρθρου 5, που επιβάλλει τη βοήθεια του ενός στον άλλον στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, και του άρθρου 42/7 των Ευρωπαϊκών Συνθηκών, που επιβάλλει τη βοήθεια του ενός στον άλλον στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής μας οικογένειας.
Είχαμε επίσης τη δυνατότητα να συζητήσουμε για τις ευρύτερες γεωπολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή μας οικογένεια και μάλιστα είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε εκτενώς και για την παρουσία στην Αφρική, όπου, όπως ξέρετε, η Ευρώπη δεν μπορεί να υπερηφανευτεί ότι έχει επιτύχει θριάμβους. Η Πορτογαλία, όμως, είναι παρούσα στην αφρικανική ήπειρο. Θέλω να πω ότι κι εμείς, με τις μικρές μας δυνάμεις, βοηθάμε όσο μπορούμε, είμαστε παρόντες στη Μοζαμβίκη και ανοίξαμε ένα παράθυρο διαλόγου και συναντίληψης, διότι εάν δεν ασχοληθεί η Ευρώπη με την Αφρική, αυτό θα δημιουργήσει μεσοχρόνια ένα τεράστιο πρόβλημα. Άλλες χώρες, άλλοι παράγοντες, είναι ήδη παρόντες στην Αφρική. Πρέπει και η Ευρώπη να υπάρξει στην αφρικανική ήπειρο. Και η Πορτογαλία μπορεί να παίξει σε αυτό έναν πολύ σημαντικό ρόλο, έναν ηγετικό -τολμώ να πω- ρόλο, λόγω της ιστορικής της παρουσίας στην αφρικανική ήπειρο.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κύριο Υπουργό για την παρουσία του σήμερα στην Αθήνα, να τον ευχαριστήσω για την υπογραφή της Διακρατικής Συμφωνίας και την υπογραφή της Συμφωνίας Συνεργασίας μεταξύ των Αεροποριών των χωρών μας, να τον ευχαριστήσω για το μεγάλο παράθυρο -για να μην πω τη λεωφόρο- συνεργασίας μεταξύ Ελλάδος και Πορτογαλίας που ανοίξαμε σήμερα εδώ, στην Αθήνα.
Αγαπητέ Νούνο, ευχαριστώ θερμά, προσβλέπω σε νέα κεφάλαια υπογραφών συμφωνιών μεταξύ των χωρών μας.
Καλώς ήρθες στην Αθήνα».
Φωτο: https://www.facebook.com/Embraer// Image from an airplane of Aspen Mountains
