Θρακιώτικα: Διαμορφωτές…
Δεν θα μπορούσαν να ασχολούνται με… χριστουγεννιάτικες κατασκευές. Είναι… κόντρα ρόλος, όχι λόγω κουλτούρας, αλλά εξαιτίας του συγκεκριμένου στόχου που έχουν αναλάβει να φέρουν εις πέρας. Και αυτός επιτυγχάνεται με διάφορους τρόπους. Ένας εξ αυτών, οι κατασκευασμένες ιστορίες…
Ένας βανδαλισμός σε, υπό αναστολή, μειονοτικό σχολείο στον οικισμό Άρατο –δυστυχώς, συχνό φαινόμενο στα κλειστά μειονοτικά και δημόσια σχολεία της περιοχής– επιχειρήθηκε να φανεί έως και… ιδεολογική επίθεση…
Αν και όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι πρόκειται για κρούσμα διάρρηξης, «εκπρόσωποι» της μειονότητας εμφανίστηκαν στον περίβολο του σχολείου και απαθανατίστηκαν για τις… εντυπώσεις.
Απέκρυψαν, όπως ήταν φυσικό, όλα τα στοιχεία που έδειχναν ότι η «ομάδα» που μπήκε στο σχολείο είχε την… κλασική διττή στόχευση: Αφαίρεση εκείνων των αντικειμένων που περιέχουν χαλκό, αλλά και την… κατάλληλη διαμόρφωση του χώρου –βλέπε βανδαλισμούς–, με στόχο να μετατραπεί σε… στέκι.
Το τουρκικό γκριζοκόμμα DEB, με τον δήμαρχο Αρριανών και, φυσικά, τον… βουλευτή Οζγκιούρ Φερχάτ να περιφέρεται τη μία σαν… κλαίουσα και την άλλη ως… επιθεωρητής Κλουζό, επιχείρησε να προσδώσει στο συμβάν πολιτικά χαρακτηριστικά.
Γεγονός είναι ότι με κάτι τέτοια, φτιαγμένα και επίπλαστα, τρέχουν στα διάφορα διεθνή φόρουμ και μιλούν για «ρατσιστικές επιθέσεις», «πλήγματα στην κοινωνική ειρήνη» και «μειονοτικά δικαιώματα που βρίσκονται σε… κίνδυνο».
Με αυτού του τύπου τις «ιστορίες» υβρίζουν τη χώρα, και εκείνη τους ανέχεται, όπως φυσικά και όλους εκείνους που πείθονται από τις ενορχηστρωμένες επιθέσεις του φιλοπροξενικού κατεστημένου στη Θράκη.
Το συγκεκριμένο συμβάν, πάντως, μπορεί να έχει και στοιχεία… ρεβανσισμού, καθώς στο τέμενος του συγκεκριμένου οικισμού είχαν συλληφθεί, πριν από μερικούς μήνες, μετά από καταγγελία, ο πρόεδρος του βακουφικού συμβουλίου του χωριού και… συνεργάτες, επειδή πραγματοποιούσαν οικοδομικές εργασίες εντός του περιβόλου χωρίς την υποχρεωτική άδεια…
Η υπόθεση μπορεί να μην έφτασε στο ακροατήριο πριν από έναν μήνα (αναβλήθηκε), αλλά και σε εκείνη την περίπτωση επιχειρήθηκε να δημιουργηθούν εντυπώσεις.
Το αφήγημα ήθελε να υπάρχουν… εκδιωκόμενα μέλη της μειονότητας που δεν μπορούν να… ξεμυτίσουν και η μειονότητα να παραβρίσκεται στα δικαστήρια, μαζικά, προς υποστήριξη των «μαρτύρων», δηλώνοντας με αυτόν τον τρόπο τον… αποτροπιασμό της.
Τι κι αν επρόκειτο για μια οικοδομική παράβαση, τι κι αν η… μειονότητα ήταν, όπως όλος ο κόσμος, απασχολημένη στις δουλειές της…
Πάντων όλων ο… αγών.
Οι δύο ταχύτητες…
Όχι ότι κάνουν εντύπωση τα… καραγκιοζιλίκια του «συστήματος». Αναμενόμενα θεωρούνται και ως τέτοια εκλαμβάνονται.
Διότι, από τη μία πλευρά έχεις την Πολιτεία να λειτουργεί ενωτικά και το φιλοπροξενικό σύστημα να ποντάρει στον διχασμό.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η ετήσια εκδήλωση της Μητρόπολης Μαρωνείας και Κομοτηνής, η οποία την Πρωτοχρονιά βραβεύει τους μαθητές των λυκείων της πόλης που αρίστευσαν και φυσικά πέτυχαν στις πανελλήνιες εξετάσεις.
Όπως κάθε χρόνο, ανάμεσα στους αριστούχους είναι και μαθητές από τα μειονοτικά σχολεία της περιοχής μας. Φέτος, από τους 13 που βράβευσε ο μητροπολίτης, οι τέσσερις ήταν μαθητές και μαθήτριες από μειονοτικά σχολεία: Γυμνάσιο – Λύκειο Κομοτηνής, Γυμνάσιο – Λύκειο Ιάσμου, Ιεροσπουδαστήριο Κομοτηνής και Γυμνάσιο – Λύκειο Οργάνης.
Όλα τα παιδιά έλαβαν το βραβείο-χρηματικό ποσό από τη Μητρόπολη στη συγκεκριμένη εκδήλωση. Χωρίς διακρίσεις, χωρίς αποκλεισμούς. Με ευχές και παραινέσεις για ένα κοινό μέλλον, που στηρίζεται στην προσπάθεια, στην αριστεία, για την κοινωνία και τον τόπο μας…
Από την άλλη πλευρά, οι πρωτοχρονιάτικες ευχές, για παράδειγμα από το DEB, απευθύνονται στην… «τουρκική μειονότητα Δυτικής Θράκης».
Οπότε, τι να περιμένει κανείς;
Γύρω γύρω…
Το 2025 δεν προκάλεσε σοβαρά ζητήματα, κράτησε και… υποστήριξε τα ήδη υπάρχοντα.
Χαρακτηριστικό, αυτό που συνέβη λίγο πριν από τη γιορτή των Χριστουγέννων στη Φλώρινα, όπου το… ρεπορτάζ θέλει τον δήμαρχο να σταματά τη συναυλία του συγκροτήματος Banda Entopica (ωραίος τίτλος…), προκαλώντας αντιδράσεις από το… σύστημα που μάχεται για την… ελευθερία, χωρίς να ζαλίζεται με τα επιμέρους, όπως το ποια είναι η έννοια της αμετροέπειας, ή με προβληματισμούς του τύπου «άλλο ελευθερία, άλλο ασυδοσία». Εξάλλου, το συγκεκριμένο σύστημα, εκτός του ότι παίζει την ελληνική (και την ετυμολογία των λέξεων) στα δάχτυλα, έχει και μια γενική θεώρηση περί δημιουργικών εννοιών, η οποία φυσικά εδράζεται στην ιδεολογία ή στην ιδεοληψία (αναλόγως την… πρώην συνιστώσα και νυν και αεί… τοποθέτηση στα έδρανα της Βουλής)…
Βέβαια, η παρέμβαση του δημάρχου δεν αφορούσε την πλήρη διακοπή της συναυλίας αλλά την αλλαγή του ρεπερτορίου της μπάντας.
Πάντως, ένα «εύγε» ο δήμαρχος Βασίλειος Γιαννάκης το αξίζει, καθώς επενέβη σε εκδήλωση που δεν ήταν του δήμου αλλά ενός τοπικού πολιτιστικού συλλόγου και ξεκαθάρισε ότι τραγούδια με πολιτικό βάρος, που προσεγγίζουν αλυτρωτικές ερμηνείες, δεν… χωρούν σε περιοχή με βαριά ιστορική μνήμη και ιδιαίτερη γεωπολιτική ευαισθησία…
Το περιεχόμενο των τραγουδιών, σύμφωνα με τις μεταφράσεις που έχει δώσει στη δημοσιότητα η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων, αποτυπώνεται τόσο στους στίχους όσο και στους ίδιους τους τίτλους τους, οι οποίοι λειτουργούν ως σαφείς φορείς μηνυμάτων της εξύμνησης μορφών του κομιτατζίδικου κινήματος, της αφήγησης διαμελισμού μετά το 1913, αλλά και ευθείες εχθρικές αναφορές κατά της Ελλάδας και των Ελλήνων. Μέσα από συναισθηματικά φορτισμένες εικόνες –«μάνα Μακεδονία», «σκλαβωμένη γη», «δάκρυα της ξενιτιάς»–, τα τραγούδια αυτά μετατρέπουν το φολκλόρ σε όχημα πολιτικής και αλυτρωτικής αφήγησης, γεγονός που εξηγεί γιατί σε δημόσιες εκδηλώσεις της ελληνικής Μακεδονίας δεν εκλαμβάνονται ως ουδέτερες πολιτιστικές εκφράσεις αλλά ως σύμβολα με συγκεκριμένο ιστορικό και ιδεολογικό φορτίο.
Κατανοητό το ότι ο ΣΥΡΙΖΑ συγχίζεται με αυτού του τύπου τις ευαισθησίες, αλλά τι να γίνει; Κάποιοι επιμένουν στο… «είμαστε Έλληνες, δεν είμαστε Σλάβοι»… Και αυτό αποτυπώνει, σύμφωνα με την ανακοίνωση του δήμου, μια θέση ιστορικής αυτοσυνείδησης και όχι αποκλεισμού πολιτιστικών εκφράσεων.
Αντίθετα, η μπάντα μιλά για παρερμηνεία των προθέσεών τους, σημειώνει ότι τα τραγούδια τους εντάσσονται στο κοινό βαλκανικό μουσικό απόθεμα και δεν φέρουν πολιτικό ή αλυτρωτικό μήνυμα.
Όμως, το ζήτημα δεν εξαντλείται στο δίλημμα «τέχνη ή λογοκρισία». Στην ουσία, δεν υπάρχει αυτό το δίλημμα, όταν προτεραιότητα είναι η προστασία της συλλογικής μνήμης.
Και, όπως αποδεικνύεται, ειδικά σε αυτόν τον τόπο, η επιβουλή είναι μια λέξη που την έννοιά της ούτε μπορούμε να την καταλάβουμε όλοι ούτε να αντιταχθούμε σε αυτήν.
Έλλη Μητακίδου
