Στοχευμένη και ανακουφιστική υποστήριξη στους ανθρώπους με σοβαρές ασθένειες
–ΨΗΦΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ
Του
ΑΡΗ ΜΠΕΡΖΟΒΙΤΗ
Δύο νέες δράσεις του υπουργείου Υγείας, που βρίσκονται σε εξέλιξη, αναμένεται να δώσουν ποιότητα ζωής σε ανθρώπους με ογκολογικά και αιματολογικά νοσήματα αλλά και γενικότερα με σοβαρές ασθένειες. Πρόκειται για το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανακουφιστική Φροντίδα –ένας τομέας στον οποίο η χώρα μας είναι πολλά χρόνια πίσω– και το νέο Ψηφιακό Σύστημα για την Ογκολογική και Αιματολογική Φροντίδα.
Ειδικότερα, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανακουφιστική Φροντίδα 2025 – 2030 θέτει τις βάσεις για την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου, προσβάσιμου και βιώσιμου συστήματος ανακουφιστικής φροντίδας στη χώρα μας. Στόχος του είναι η παροχή ολιστικής υποστήριξης στους ανθρώπους που ζουν με σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή ασθένειες, καθώς και στις οικογένειές τους, από τη στιγμή της διάγνωσης έως το τέλος της ζωής και την περίοδο του πένθους. Αποτελεί τον εθνικό οδικό χάρτη για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση πολιτικών που διασφαλίζουν την ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών σε ποιοτικές υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας. Παράλληλα, προωθεί την ενσωμάτωση της ανακουφιστικής φροντίδας σε όλα τα επίπεδα του συστήματος υγείας, ενισχύει την εκπαίδευση και την κατάρτιση των επαγγελματιών υγείας, ενδυναμώνει τους ασθενείς και τις κοινότητες, αξιοποιεί τις δυνατότητες της ψηφιακής καινοτομίας και διαμορφώνει ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο που θα εξασφαλίζει τη μακροχρόνια βιωσιμότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Το θεσμικό πλαίσιο θα καθορίσει επίσης τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούν να στηθούν μονάδες ανακουφιστικής φροντίδας σε όλη τη χώρα.
Μέχρι τώρα χρησιμοποιείται το Σπηλιοπούλειο Νοσοκομείο στο κέντρο της Αθήνας, όμως, μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα θα δημιουργηθεί στην Αττική μία μονάδα αποκλειστικά για ανακουφιστική φροντίδα, ενώ στη συνέχεια η παροχή αυτών των υπηρεσιών θα επεκταθεί και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Ήδη έχει ολοκληρωθεί η επεξεργασία του Προεδρικού Διατάγματος για τους όρους ίδρυσης και λειτουργίας των Δομών Ανακουφιστικής Φροντίδας Ασθενών, ενώ προχωρά και το αναγκαίο θεσμικό πλαίσιο για τα κριτήρια εισαγωγής, την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, τα πρότυπα λειτουργίας και το μητρώο ασθενών.
Σύμφωνα με τη γενική γραμματέα Δημόσιας Υγείας Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη, «η ανακουφιστική φροντίδα αποτελεί μια σημαντική επένδυση για τη δημόσια υγεία, διότι αφορά τη διασφάλιση της ποιότητας ζωής, τη μείωση του ανθρώπινου πόνου, την αντιμετώπιση των ανισοτήτων στην υγεία και τη διασφάλιση ότι κάθε πολίτης μπορεί να έχει πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας που χρειάζεται όταν τις χρειάζεται».
Το ψηφιακό σύστημα για την ογκολογική και αιματολογική φροντίδα
Η ΗΔΥΚΑ ΜΑΕ, σε ειδική εκδήλωση, παρουσίασε τις δυνατότητες του νέου ολοκληρωμένου Ψηφιακού Συστήματος Φροντίδας Ογκολογικών και Αιματολογικών Ασθενών, επιβεβαιώνοντας τη σημασία του έργου για το δημόσιο σύστημα υγείας.
Κεντρικό πυλώνα του έργου αποτελεί το Εθνικό Μητρώο Ασθενών με Νεοπλασματικές Ασθένειες, το οποίο βρίσκεται ήδη σε παραγωγική λειτουργία από τις αρχές του 2025. Το Μητρώο δημιουργήθηκε για να καλύψει μια διαχρονική ανάγκη του συστήματος υγείας για ενιαία, οργανωμένη και αξιόπιστη καταγραφή των ογκολογικών και αιματολογικών περιστατικών της χώρας. Μέχρι τις 5 Ιουνίου 2026 είχαν ήδη καταγραφεί 21.488 μοναδικοί ασθενείς.
Το σύστημα έχει σχεδιαστεί σύμφωνα με τις προδιαγραφές του European Network of Cancer Registries (ENCR) και διασυνδέεται με το Ευρωπαϊκό Πληροφοριακό Σύστημα για τον Καρκίνο (ECIS), επιτρέποντας την αποστολή δεδομένων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα, υποστηρίζει την αυτόματη διαβίβαση δομημένων δεδομένων και παθολογοανατομικών αναφορών μέσω τυποποιημένου reporting και την αντιστοίχιση ασθενών με κλινικές μελέτες, ενισχύοντας την ποιότητα και την αξιοποίηση των δεδομένων στην κλινική πράξη, στη δημόσια υγεία και στην έρευνα.
Το νέο πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης ογκολογικών και αιματολογικών περιστατικών βασίζεται σε εγκεκριμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα του υπουργείου Υγείας και μέσω αυτού οι θεράποντες γιατροί αποκτούν πρόσβαση σε όλο το θεραπευτικό ιστορικό των ασθενών, δηλαδή εξετάσεις, παραπεμπτικά, θεραπευτικά σχήματα και τροποποιήσεις θεραπειών, διασφαλίζοντας τη συνέχεια στη φροντίδα και τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ των δομών υγείας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην υποστήριξη των Ογκολογικών Συμβουλίων και των Διεπιστημονικών Ομάδων, μέσω εργαλείων συνεργασίας, τηλεδιασκέψεων και προβολής απεικονιστικών εξετάσεων και κλινικών εικόνων. Σημαντικές, επίσης, είναι οι δυνατότητες προηγμένης επεξεργασίας των ιατρικών εικόνων και αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης για την ανάλυση ογκολογικών δεδομένων και την υποστήριξη της κλινικής έρευνας, με στόχο την περαιτέρω αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.
Στο πλαίσιο του έργου παρουσιάστηκε και η mobile εφαρμογή ασθενών, μέσω της οποίας οι ασθενείς θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στο θεραπευτικό τους πλάνο, στα αποτελέσματα εξετάσεων και στα ιατρικά τους ραντεβού, καθώς και να επικοινωνούν απομακρυσμένα με τον θεράποντα γιατρό τους. Η εφαρμογή δίνει επίσης τη δυνατότητα καταγραφής συμπτωμάτων και παρενεργειών σε πραγματικό χρόνο, ενισχύοντας τη συνεχή παρακολούθηση της πορείας των ασθενών και συμβάλλοντας στην πιο άμεση και αποτελεσματική διαχείριση της θεραπείας τους.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου δήλωσε τα εξής: «Για έναν άνθρωπο που δίνει καθημερινά μάχη με τον καρκίνο ή μια σοβαρή αιματολογική νόσο, κάθε καθυστέρηση και κάθε περιττή μετακίνηση είναι πολύτιμος χρόνος που χάνεται. Στόχος είναι να αξιοποιούμε την τεχνολογία για να αφαιρούμε εμπόδια και να κάνουμε τη διαδρομή του ασθενούς πιο αποτελεσματική».
Σύμφωνα με τη διευθύνουσα σύμβουλο της ΗΔΥΚΑ ΜΑΕ Νίκη Τσούμα: «Το έργο αυτό ενσωματώνει σύγχρονες τεχνολογίες και καινοτόμες λειτουργίες που υποστηρίζουν ουσιαστικά το έργο των επαγγελματιών υγείας και βελτιώνουν την εμπειρία των ασθενών. Από την καταγραφή και παρακολούθηση των περιστατικών έως τη συνεργασία των επαγγελματιών υγείας και τη νέα εφαρμογή ασθενών, δημιουργείται ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον που υποστηρίζει τη συνέχεια της φροντίδας και διευκολύνει την καθημερινή λειτουργία των δομών υγείας».
