Η μεγάλη αμερικανική στροφή – Αντί να στηρίξουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας
• Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ΔΕΝ καταδικάζει την απόφαση της Βουλής της Λιβύης σχετικά με το παράνομο μνημόνιο με την Τουρκία
Μια εξαιρετικά ανησυχητική, όσο και αποκαλυπτική διπλωματική μετατόπιση της Ουάσιγκτον κρύβεται πίσω από την τελευταία επίσημη τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Απαντώντας σε ερώτηση για την πρόσφατη κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών επέλεξε τον δρόμο της πλήρους ουδετερότητας, «βαφτίζοντας» μια κατάφορη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου ως μια απλή «διμερή διαφορά» προς επίλυση.
Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τουρκολιβυκό μνημόνιο: Προτροπή για επίλυση των θαλάσσιων διαφορών μέσω διαπραγματεύσεων
Η Ουάσιγκτον, με μια δήλωση που βρίθει από ίσες αποστάσεις, κάλεσε τους εταίρους της στην Ανατολική Μεσόγειο να επιλύσουν τις θαλάσσιες διαφορές τους μέσω «καλόπιστων διαπραγματεύσεων». Η διατύπωση αυτή, αν και εκ πρώτης όψεως μοιάζει με τυπικό διπλωματικό ευχολόγιο, στην πραγματικότητα συνιστά μια στρατηγική στροφή 180 μοιρών που αδειάζει την Αθήνα και εκθέτει την αμερικανική απροθυμία να συγκρουστεί με την Άγκυρα.
Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της διολίσθησης, αρκεί να ανατρέξει στο 2019 και το 2020. Τότε, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε χαρακτηρίσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο με πρωτοφανή σαφήνεια ως μια ενέργεια «προκλητική και μη εποικοδομητική». Σήμερα, αυτοί οι χαρακτηρισμοί έχουν εξαφανιστεί πλήρως από το αμερικανικό λεξιλόγιο. (Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ)
Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ αποφεύγουν πλέον να πάρουν θέση για τη νομιμότητα ή την ακυρότητα του συμφώνου δεν είναι τυχαίο. Αντί να στηρίξουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας –ενός σταθερού και προβλέψιμου συμμάχου–, επιλέγουν να υποβαθμίσουν το ζήτημα. Στα μάτια των Αμερικανών, η παράνομη οριοθέτηση που εξαφανίζει από τον χάρτη την ελληνική υφαλοκρηπίδα, εξαφανίζει νησιά όπως η Κρήτη και η Ρόδος δεν είναι παρά ένα τεχνικό πρόβλημα μεταξύ δύο μελών του ΝΑΤΟ, το οποίο πρέπει να λυθεί με «διάλογο».
Το οικονομικό δέλεαρ πάνω από το Διεθνές Δίκαιο
Πίσω από τη διπλωματική γλώσσα κρύβεται ένας στυγνός πραγματισμός. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν δίστασε να συνδέσει άμεσα τη διευθέτηση των θαλάσσιων ζωνών με τις «εμπορικές επενδύσεις και τις ερευνητικές δραστηριότητες» στην περιοχή. Το μήνυμα προς την Αθήνα και την Άνκυρα είναι ξεκάθαρο: «Βρείτε τα για να προχωρήσουν οι μπίζνες».
Αυτή η προσέγγιση παρακάμπτει πλήρως το γεγονός ότι δεν μπορεί να υπάρξει καλόπιστος διάλογος όταν η μία πλευρά διατηρεί το casus belli, αμφισβητεί την κυριαρχία ελληνικών νησιών και υπογράφει ανυπόστατα σύμφωνα με τη Λιβύη.
Σε πλήρη δυσαρμονία με την Ευρώπη
Η στάση αυτή των ΗΠΑ έρχεται σε χτυπητή αντίθεση με την άμεση αντίδραση των Βρυξελλών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με ξεκάθαρη τοποθέτησή της, επανέλαβε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και δεν μπορεί να παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα.
Ενώ η ΕΕ θέτει ζήτημα αρχής και νομιμότητας, η Ουάσιγκτον προτιμά να κλείνει τα μάτια, επιδιώκοντας απλώς τη διατήρηση μιας εύθραυστης ηρεμίας στην Ανατολική Μεσόγειο, προκειμένου να κρατήσει την Τουρκία προσδεδεμένη στο δυτικό άρμα.
Η ανάγκη για άμεση ελληνική κινητοποίηση
Η Αθήνα αντέδρασε ορθά σε πρώτο χρόνο, με τη Μόνιμη Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβυ Αγλαΐα Μπαλτά, να φέρνει το θέμα της επικύρωσης του μνημονίου στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Ωστόσο, η αμερικανική στάση αποδεικνύει ότι τα διπλωματικά ερείσματα της χώρας δεν πρέπει να θεωρούνται δεδομένα.
Όταν ο «στρατηγικός εταίρος» επιλέγει τον ρόλο του Πόντιου Πιλάτου απέναντι σε μια κατάφωρη αυθαιρεσία, η ελληνική εξωτερική πολιτική οφείλει να εγκαταλείψει τις αυταπάτες. Η πολιτική του «σταθερού και δεδομένου» συμμάχου απαιτεί επαναξιολόγηση. Αν η Αθήνα δεν καταστήσει σαφές στους συμμάχους της ότι η εθνική κυριαρχία δεν μπαίνει σε κανενός είδους παζάρι ή «διάλογο» υπό την πίεση τετελεσμένων, τότε η πολιτική των ίσων αποστάσεων θα μετατραπεί σύντομα σε πολιτική εις βάρος των ελληνικών συμφερόντων.
Με πληροφορίες απο: Hellas Journal, ΤΟ ΒΗΜΑ
Φωτογραφία: AgnosticPreachersKid / CC BY-SA 3.0
