
Οι οικονομικά αδύναμοι δεν μπορούν να κάνουν ούτε ιατρικές εξετάσεις
ΟΠΟΥ ΦΤΩΧΟΣ ΚΙ Η ΜΟΙΡΑ ΤΟΥ!
–ΤΟ 55,4% ΤΟΥ ΦΤΩΧΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΕΧΕΙ… ΞΕΧΑΣΕΙ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΔΟΝΤΙΑ
Του
ΑΡΗ ΜΠΕΡΖΟΒΙΤΗ
Την υλική και κοινωνική στέρηση και τις τραγικές συνθήκες διαβίωσης που αντιμετωπίζει σημαντική μερίδα του πληθυσμού στη χώρα μας αποτυπώνει η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) με την Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών έτους 2025, με περίοδο αναφοράς εισοδήματος το έτος 2024.
Η έρευνα επικεντρώνεται στην υγεία του πληθυσμού, στις στερήσεις σε μια σειρά από βασικές ανάγκες, στις συνθήκες στέγασης, στην οικονομική δυνατότητα σχετικά με τις κοινωνικές δραστηριότητες, καθώς και γενικότερα στην ευημερία. Αναλυτικότερα, τα ευρήματα της έρευνας έχουν ως εξής:
Υγεία πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω
Το 7% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω δήλωσε ότι έχει πολύ κακή ή κακή υγεία, το 14,5% μέτρια, ενώ το 78,5% πολύ καλή ή καλή υγεία.
Το 24% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω έχει χρόνιο πρόβλημα υγείας. Το 8,7% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω είχε περιορίσει για διάστημα έξι μηνών ή περισσότερο, λόγω δικού του προβλήματος υγείας, κάποιες συνήθεις για τον γενικό πληθυσμό δραστηριότητες ή είχε δυσκολευτεί σε αυτές πάρα πολύ, ενώ το 9,1% τις είχε περιορίσει, αλλά όχι πάρα πολύ.
Το 21,5% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω που χρειάστηκε ιατρική εξέταση ή θεραπεία για πρόβλημα υγείας δήλωσε ότι υπήρξε περίπτωση, κατά τη διάρκεια των τελευταίων 12 μηνών, που πραγματικά χρειάστηκε θεραπεία, αλλά δεν υποβλήθηκε σε αυτήν για οποιονδήποτε λόγο. Τα ποσοστά για τον φτωχό και μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 32,8% και 18,6%, αντίστοιχα.
Το 20% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω που χρειάστηκε ιατρική εξέταση ή θεραπεία δήλωσε ότι δεν υποβλήθηκε σε αυτήν λόγω οικονομικών δυσκολιών, μεγάλης λίστας αναμονής ή απόστασης από τον γιατρό.
To 30,5% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω που χρειάστηκε οδοντιατρική εξέταση ή θεραπεία για πρόβλημα υγείας δήλωσε ότι υπήρξε περίπτωση, κατά τη διάρκεια των τελευταίων 12 μηνών, που πραγματικά χρειάστηκε θεραπεία, αλλά δεν υποβλήθηκε σε αυτήν για οποιονδήποτε λόγο. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τον φτωχό και μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 55,4% και 26,2%.
Το 24,3% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω που χρειάστηκε οδοντιατρική εξέταση ή θεραπεία δήλωσε ότι δεν υποβλήθηκε σε αυτή λόγω οικονομικών δυσκολιών, μεγάλης λίστας αναμονής ή απόστασης από τον γιατρό.
Σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση
Το ποσοστό του πληθυσμού που στερείται τουλάχιστον 7 από έναν κατάλογο 13 αγαθών και υπηρεσιών (δηλαδή ο δείκτης που υπολογίζει το «Ποσοστό του πληθυσμού με σοβαρές υλικές και κοινωνικές στερήσεις – Ευρώπη 2030») ανέρχεται σε 14,9%. Η σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση το 2025 (δείκτης «Ευρώπη 2030») αυξήθηκε κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024 (14%) στο σύνολο του πληθυσμού.
Από τα στοιχεία της έρευνας προκύπτει αύξηση της σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης για τα παιδιά ηλικίας 0 – 17 ετών, η οποία ανέρχεται σε 2 ποσοστιαίες μονάδες το 2025 (15,9%) σε σχέση με το 2024 (13,9%).
Όσον αφορά την ηλικιακή ομάδα των ατόμων 65 ετών και άνω, παρατηρείται αύξηση της σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες το 2025 (14,1%) σε σχέση με το 2024 (12,8%).
Στις ηλικίες 18 έως 64 ετών παρατηρείται αύξηση της σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες το 2025 (15%) σε σχέση με το 2024 (14,4%).
Επίσης, διαπιστώνεται κυρίως η οικονομική αδυναμία του πληθυσμού να αντικαταστήσει τα φθαρμένα έπιπλα (55,6%), να πληρώσει το ενοίκιο ή τη δόση δανείου ή τους πάγιους λογαριασμούς (41,8%), να καλύψει έκτακτες αλλά αναγκαίες δαπάνες (50,5%) ή να πληρώσει για μία εβδομάδα διακοπών (46,6%).
Υλική στέρηση αναφορικά με τις βασικές ανάγκες και τις συνθήκες στέγασης
Το ποσοστό του πληθυσμού που διαβιοί σε κατοικία με στενότητα χώρου ανέρχεται το 2025 σε 28,3% για το σύνολο του πληθυσμού, σε 26,6% για τον μη φτωχό πληθυσμό και σε 35,3% για τον φτωχό πληθυσμό. Το ποσοστό του πληθυσμού που διαβιεί σε κατοικία με στενότητα χώρου το 2025 είναι μεγαλύτερο για την ηλικιακή ομάδα έως και 17 ετών και ανέρχεται σε 42,9% για το σύνολο αυτού του πληθυσμού, σε 38,9% για τον μη φτωχό πληθυσμό και σε 56,3% για τον φτωχό πληθυσμό.
Το 41,6% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει ότι στερείται διατροφής που περιλαμβάνει κάθε δεύτερη ημέρα κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσης θρεπτικής αξίας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό του μη φτωχού πληθυσμού εκτιμάται σε 5,7%.
Το 99,9% του φτωχού πληθυσμού και το 38,5% του μη φτωχού δηλώνει οικονομική δυσκολία να καλύψει έκτακτες αλλά αναγκαίες δαπάνες ύψους, περίπου, 500 ευρώ.
Το 82,5% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει αδυναμία πληρωμής μίας εβδομάδας διακοπών. Το αντίστοιχο ποσοστό του μη φτωχού πληθυσμού ανέρχεται σε 37,8%.
Το 35,9% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει οικονομική αδυναμία για ικανοποιητική θέρμανση τον χειμώνα, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό του μη φτωχού πληθυσμού ανέρχεται σε 13,7%.
Το ποσοστό του πληθυσμού που δηλώνει επιβάρυνση από το κόστος στέγασης ανέρχεται σε 26,4%, ενώ το ποσοστό για τον φτωχό και για τον μη φτωχό πληθυσμό είναι 82,6% και 12,7%, αντίστοιχα.
Το 35,3% του πληθυσμού που έχει λάβει καταναλωτικό δάνειο για αγορά αγαθών και υπηρεσιών δηλώνει ότι δυσκολεύεται πάρα πολύ στην αποπληρωμή αυτού ή των δόσεων. Το ποσοστό αυτό διαμορφώνεται σε 53% για τον φτωχό πληθυσμό και σε 31,5% για τον μη φτωχό πληθυσμό.
Το 66,6% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει δυσκολία στην έγκαιρη πληρωμή πάγιων λογαριασμών4, όπως αυτών του ηλεκτρικού ρεύματος, του νερού, του φυσικού αερίου, κ.λπ., ενώ για τον μη φτωχό πληθυσμό το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 23,5%.
Το 67,6% του φτωχού πληθυσμού και το 27,2% των μη φτωχών νοικοκυριών αναφέρει μεγάλη δυσκολία στην αντιμετώπιση των συνήθων αναγκών του με το συνολικό μηνιαίο ή εβδομαδιαίο εισόδημά του.
Ποσοστό 20,2% του πληθυσμού αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω θορύβου από τους γείτονες ή τον δρόμο.
Οικονομική δυνατότητα σχετικά με τις κοινωνικές δραστηριότητες πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω
Αναφορικά με την υλική στέρηση που σχετίζεται με την οικονομική δυνατότητα κάλυψης βασικών αναγκών σχετικών με κοινωνικές δραστηριότητες –για άτομα ηλικίας 16 ετών και άνω– προέκυψαν τα ακόλουθα ευρήματα:
• Tο 27,3% του πληθυσμού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να συμμετέχει τακτικά σε δραστηριότητες αναψυχής, όπως αθλητισμό, σινεμά κ.λπ. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τον φτωχό και τον μη φτωχό πληθυσμό ανέρχονται σε 53,2% και 21,2%.
• Tο 34,3% του πληθυσμού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να ξοδεύει χρήματα για τον εαυτό του ή για κάποιο χόμπι. Το ποσοστό εκτιμάται σε 60,5% για τον φτωχό πληθυσμό και σε 28,1% για τον μη φτωχό πληθυσμό.
Ευημερία πληθυσμού
• Πλήρως ικανοποιημένο από τη ζωή του δηλώνει το 4,4% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω, ενώ καθόλου ικανοποιημένο δηλώνει το 0,6%.
• Πολύ ικανοποιημένο από τη ζωή του (βαθμοί 7 έως 9 της κλίμακας), δηλώνει το 62% του πληθυσμού 16 ετών και άνω.
• Ποσοστό 21,8% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει καθόλου έως λίγο ικανοποιημένο (βαθμοί 0 έως 4 της κλίμακας) από τη ζωή του, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τον μη φτωχό πληθυσμό ανέρχεται στο 6,6%. Πλήρως ικανοποιημένο από τη ζωή του δηλώνει το 3,2% του φτωχού πληθυσμού και το 4,7% του μη φτωχού πληθυσμού.
• Πλήρη εμπιστοσύνη στους ανθρώπους δηλώνει το 0,7% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω, ενώ καθόλου εμπιστοσύνη στους ανθρώπους δηλώνει το 5,3%.
• Μεγάλη εμπιστοσύνη στους ανθρώπους (βαθμοί 7 έως 9 της κλίμακας), δηλώνει το 28,4% του πληθυσμού 16 ετών και άνω.
• Ποσοστό 34,8% του φτωχού πληθυσμού δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται τους άλλους καθόλου ή τους εμπιστεύεται λίγο (βαθμοί 0 έως 4 της κλίμακας), ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τον μη φτωχό πληθυσμό ανέρχεται στο 34,2%. Πλήρη εμπιστοσύνη στους ανθρώπους δηλώνει το 1,1% του φτωχού πληθυσμού και το 0,6% του μη φτωχού πληθυσμού.