Με ερώτηση στην Κομισιόν, οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ ζητούν διαφάνεια στην κατανάλωση ενέργειας και νερού και εγγυήσεις ότι το κόστος των ηλεκτρικών υποδομών δεν θα μετακυλιστεί στους πολίτες. Αιχμές κατά της Κυβέρνησης για τα αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τα δίκτυα και την προστασία των υδάτινων πόρων.
Ποιος θα πληρώσει τελικά τον λογαριασμό της ψηφιακής ανάπτυξης; Οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας που επενδύουν σε κέντρα δεδομένων ή τα νοικοκυριά, οι αγρότες και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που ήδη δοκιμάζονται από το ενεργειακό κόστος και τη λειψυδρία;
Το κρίσιμο αυτό ερώτημα θέτουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με ερώτησή τους, οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Μανιάτης, Νίκος Παπανδρέου, Σάκης Αρναούτογλου και Νικόλας Φαραντούρης, αναδεικνύοντας τις σοβαρές προκλήσεις που δημιουργεί η ραγδαία ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων (data centers) για την ενεργειακή και υδάτινη ασφάλεια της Ευρώπης και ιδιαίτερα της Ελλάδας.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των κέντρων δεδομένων στην Ευρώπη προβλέπεται να αυξηθεί κατά περίπου 70% έως το 2030, σε σχέση με το 2024. Πρόκειται για μια εξέλιξη που δημιουργεί αυξημένες ανάγκες ηλεκτρικής ισχύος, ενίσχυσης δικτύων και υδάτινων πόρων, την ώρα που πολλές περιοχές της χώρας αντιμετωπίζουν ήδη σοβαρά προβλήματα επάρκειας νερού.
Η ψηφιακή ανάπτυξη είναι αναγκαία. Δεν μπορεί, όμως, να μετατρέπεται σε έναν ακόμη λογαριασμό που θα πληρώνουν οι πολίτες, ούτε να εξελίσσεται εις βάρος του νερού που χρειάζονται οι τοπικές κοινωνίες και η αγροτική παραγωγή.
Οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι, παρά τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την ενεργειακή και υδατική απόδοση των data centers, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά κενά διαφάνειας. Τα σχετικά στοιχεία δημοσιοποιούνται συγκεντρωτικά και όχι ανά εγκατάσταση, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει επαρκής δημόσια εικόνα για το ενεργειακό και υδατικό αποτύπωμα κάθε μεγάλης μονάδας.
Την ίδια στιγμή, η Kυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας προβάλλει τις επενδύσεις στα data centers ως απόδειξη της ψηφιακής ανάπτυξης της χώρας. Ωστόσο, παρά τις πρόσφατες εξαγγελίες και το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο, παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα για τη διαφάνεια, την πραγματική κατανομή του κόστους των ηλεκτρικών υποδομών και κυρίως την προστασία των υδάτινων πόρων. Η πρόβλεψη ότι οι επενδυτές θα καλύπτουν τα έργα που προκαλούνται αποκλειστικά από τη σύνδεσή τους δεν απαντά αυτομάτως στο ζήτημα των κοινών υποδομών και της ενδεχόμενης επιβάρυνσης των υπόλοιπων καταναλωτών.
Δεν αρκεί η Kυβέρνηση να πανηγυρίζει για επενδύσεις δισεκατομμυρίων. Οφείλει να εγγυηθεί ότι ούτε ένα ευρώ από το κόστος που αναλογεί στους μεγάλους επενδυτές δεν θα μετακυλιστεί άδικα στους λογαριασμούς των πολιτών.Ούτε μπορεί να μιλά για βιώσιμη ανάπτυξη, όταν δεν έχει εξηγήσει πώς θα διασφαλιστεί ότι η λειτουργία μεγάλων εγκαταστάσεων δεν θα επιβαρύνει περιοχές που ήδη δοκιμάζονται από την ξηρασία.
Με την ερώτησή τους προς την Κομισιόν, οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ ζητούν συγκεκριμένες απαντήσεις σε τρία κρίσιμα ζητήματα:
Πλήρη διαφάνεια: Να δημοσιοποιούνται ανά εγκατάσταση τα στοιχεία κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, καθώς και οι δείκτες ενεργειακής και υδατικής απόδοσης, με την αναγκαία προστασία των πραγματικά ευαίσθητων πληροφοριών.
Δίκαιη κατανομή του κόστους: Να διασφαλιστεί ότι το κόστος ανάπτυξης και ενίσχυσης των ηλεκτρικών δικτύων που αναλογεί στα data centers θα επιβαρύνει τους επενδυτές και δεν θα μετακυλίεται άδικα στους λογαριασμούς των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Προστασία του νερού: Να θεσπιστούν ειδικοί κανόνες κατανάλωσης νερού για εγκαταστάσεις που λειτουργούν σε περιοχές με λειψυδρία, καθώς και πρόσθετα μέτρα για περιόδους παρατεταμένης ξηρασίας, με προτεραιότητα στην ύδρευση και την άρδευση.
Οι ευρωβουλευτές υπογραμμίζουν ότι η Ελλάδα, ως μεσογειακή χώρα που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης, δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει την ενεργειακή και υδάτινη ασφάλεια ως δευτερεύοντα ζητήματα.
Η Κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει ξεκάθαρα: Πόσο ρεύμα και πόσο νερό θα απαιτήσουν οι νέες εγκαταστάσεις; Ποιος θα πληρώσει τις αναγκαίες υποδομές; Ποιες εγγυήσεις υπάρχουν για τους πολίτες, τους αγρότες και τις τοπικές κοινωνίες;
Η ψηφιακή μετάβαση αποτελεί μεγάλη ευκαιρία για την Ελληνική οικονομία, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνοδεύεται από διαφάνεια, υπευθυνότητα και δίκαιη κατανομή του κόστους.
«Ναι στις επενδύσεις και στην τεχνολογική πρόοδο. Όχι σε μια ανάπτυξη όπου τα κέρδη θα μένουν στους επενδυτές, αλλά οι λογαριασμοί και η λειψυδρία θα μένουν στους πολίτες. Η Ελλάδα χρειάζεται data centers, αλλά χρειάζεται και νερό στα χωράφια, ρεύμα σε προσιτές τιμές και πραγματική προστασία των τοπικών κοινωνιών».
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
Θέμα: Διαφάνεια, ενεργειακή και υδάτινη ασφάλεια και κατανομή κόστους για τα κέντρα δεδομένων (data centers)
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των κέντρων δεδομένων στην Ευρώπη προβλέπεται να αυξηθεί κατά περίπου 70% μεταξύ 2024 και 2030. Στις 21 Σεπτεμβρίου 2026, η Επιτροπή πρότεινε ένα κοινό σύστημα αξιολόγησης, υιοθετώντας κατάταξη Α έως G για την ενεργειακή και υδατική απόδοση, και ξεκίνησε τη διαδικασία διαβούλευσης για τα ελάχιστα πρότυπα απόδοσης. Παράλληλα, όμως, τα δεδομένα ενεργειακής κλάσης και αποδοτικότητας που συλλέγονται στο πλαίσιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/1791 και του κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1364 δημοσιεύονται μόνο συγκεντρωτικά, σε επίπεδο κρατών-μελών και ΕΕ. Παραμένει, ωστόσο, κρίσιμο το ζήτημα της δίκαιης κατανομής του κόστους ανάπτυξης και ενίσχυσης των ηλεκτρικών δικτύων που εξυπηρετούν τα κέντρα δεδομένων, καθώς και της αποτροπής ενδεχόμενης μετακύλισής του στους υπόλοιπους καταναλωτές.
Ερωτάται η Επιτροπή:
- Θα δημοσιεύονται, για λόγους ενίσχυσης της διαφάνειας, η ισχύς, η κατανάλωση ενέργειας και νερού και οι δείκτες PUE, WUE, ERF και REF ανά εγκατάσταση κέντρου δεδομένων, με προστασία μόνο των πραγματικά ευαίσθητων πληροφοριών;
- Πώς διασφαλίζεται ότι το κόστος ενίσχυσης των ηλεκτρικών δικτύων για τα κέντρα δεδομένων επιβαρύνει δίκαια τους επενδυτές και δεν μετακυλίεται στους καταναλωτές;
- Θα συμπεριλάβει στην αναμενόμενη πρότασή της για τα ελάχιστα πρότυπα απόδοσης, ειδικές προβλέψεις κατανάλωσης νερού για περιοχές που αντιμετωπίζουν υδατικό στρες (έλλειψη πόσιμου αλλά και αρδευτικού νερού) και θα προβλέψει ειδικά μέτρα για περιόδους ξηρασίας;
