Απόφαση ΕΚΤ: Αυξάνει τα επιτόκια λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή
Σε νέα, έκτακτη νομισματική σύσφιξη προχώρησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αυξάνοντας τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις και ανατρέπει τις οικονομικές προβλέψεις στην Ευρωζώνη.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, προσηλωμένο στον στόχο για σταθεροποίηση του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα, αποφάσισε την αύξηση των τριών βασικών επιτοκίων της κατά 25 μονάδες βάσης. Η κίνηση αυτή κρίθηκε αναγκαία καθώς η πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή προκαλεί σοβαρές αναταράξεις. Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος αναθεώρησαν προς τα πάνω τις προβλέψεις για τον γενικό πληθωρισμό, εκτιμώντας ότι θα διαμορφωθεί στο 3,0% το 2026, στο 2,3% το 2027 και θα υποχωρήσει στο 2,0% το 2028. Η άνοδος αυτή οφείλεται κυρίως στις αυξημένες τιμές της ενέργειας, οι οποίες μετακυλίονται σταδιακά στα τρόφιμα, τα αγαθά και τις υπηρεσίες.
Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος πλήττει άμεσα την οικονομική ανάπτυξη της ζώνης του ευρώ λόγω των επιπτώσεων στα πραγματικά εισοδήματα και την εμπιστοσύνη της αγοράς. Οι νέες προβλέψεις κάνουν λόγο για ανάπτυξη μόλις 0,8% το 2026, 1,2% το 2027 και 1,5% το 2028, καταγράφοντας αισθητή υποχώρηση σε σχέση με τις εκτιμήσεις του περασμένου Μαρτίου. Το τοπίο παραμένει εξαιρετικά αβέβαιο, με την ΕΚΤ να ξεκαθαρίζει ότι δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για την επόμενη ημέρα και ότι θα λαμβάνει αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση, με βάση τα εκάστοτε οικονομικά δεδομένα.
Μετά τη νέα αύξηση, η οποία θα τεθεί σε ισχύ από τις 17 Ιουνίου 2026, τα επιτόκια διαμορφώνονται ως εξής: η διευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων αυξάνεται στο 2,25%, οι πράξεις κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,40% και η διευκόλυνση οριακής χρηματοδότησης στο 2,65%. Παράλληλα, τα χαρτοφυλάκια των προγραμμάτων APP και PEPP συνεχίζουν να μειώνονται, καθώς το Ευρωσύστημα έχει σταματήσει να επανεπενδύει τα ποσά από την εξόφληση των τίτλων που λήγουν.
O γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 3,0% το 2026, 2,3% το 2027 και 2,0% το 2028
Όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση της ΕΚΤ, σύμφωνα με το βασικό σενάριο των νέων προβολών των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 3,0% το 2026, 2,3% το 2027 και 2,0% το 2028. Όσον αφορά τον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής, το βασικό σενάριο προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 2,5% το 2026 και το 2027 και σε 2,2% το 2028. Σε σύγκριση με την έκδοση του Μαρτίου, οι εμπειρογνώμονες έχουν αναθεωρήσει προς τα πάνω την προβολή του βασικού σεναρίου για τον πληθωρισμό για το 2026 και το 2027 λόγω περισσότερο ανοδικής πορείας των τιμών της ενέργειας, η οποία – σε ορισμένο βαθμό – αναμένεται να μετακυλιστεί στον πληθωρισμό των ειδών διατροφής, των αγαθών και των υπηρεσιών. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 0,8% το 2026, 1,2% το 2027 και 1,5% το 2028. Πρόκειται για αναθεώρηση προς τα κάτω για το 2026 και το 2027, η οποία αντανακλά την εντονότερη επίδραση του πολέμου στις αγορές βασικών εμπορευμάτων, στα πραγματικά εισοδήματα και στην εμπιστοσύνη.
Οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες, με ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς κινδύνους για την οικονομική ανάπτυξη. Οι πλήρεις επιπτώσεις του πολέμου στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα θα εξαρτηθούν από την ένταση και τη διάρκεια της διαταραχής των τιμών της ενέργειας, καθώς και από την έκταση των έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεών της. Αυτή η αβεβαιότητα αντανακλάται επίσης σε ευρύ φάσμα αποτελεσμάτων για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη στα επικαιροποιημένα ενδεικτικά σενάρια που έχουν καταρτίσει οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος. Αυτά τα σενάρια θα δημοσιευθούν μαζί με τις προβολές των εμπειρογνωμόνων στον δικτυακό τόπο της ΕΚΤ.
Με τη σημερινή του απόφαση, το Διοικητικό Συμβούλιο εξακολουθεί να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει την αβεβαιότητα που προκαλεί ο πόλεμος. Θα παρακολουθήσει την κατάσταση προσεκτικά, ακολουθώντας μια προσέγγιση που βασίζεται στα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία και λαμβάνοντας αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου για τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγησή του για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το πρίσμα των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, καθώς και για τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.
Βασικά επιτόκια της ΕΚΤ
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να αυξήσει τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης. Κατά συνέπεια, τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα αυξηθούν σε 2,25%, 2,40% και 2,65% αντιστοίχως, με ισχύ από τις 17 Ιουνίου 2026.
Πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) και έκτακτο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP)
Τα χαρτοφυλάκια APP και PEPP μειώνονται με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους.
