Χ. Τσιόκας στο “Π”: Η κοινωνία σε αποχή και η πολιτική σε εκχώρηση: Αναγκαία η ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου
Του
ΧΑΡΗ ΤΣΙΟΚΑ
πρώην Βουλευτή
1.Για μια νέα αρχή, το στοίχημα παραμένει
Διαχρονικά, ο Σοσιαλισμός, η Οικολογία και η Αριστερά υπερασπίστηκαν ισότητα, δικαιώματα, κοινωνική χειραφέτηση. Παρά τις διαφορετικές μορφές που πήρε η μαρξιστική διαλεκτική σκέψη, στον πυρήνα της δεν έπαψε να διεκδικεί ζωή χωρίς εκμετάλλευση και φόβο.
Διαβάστε επίσης: Χάρης Τσιόκας στο “Π”: Οι πολίτες ζητούν προγραμματικές λύσεις, όχι συγκολλήσεις…
Όμως, η ιστορική διαδρομή είχε αντιφάσεις. Ο Υπαρκτός Σοσιαλισμός κατέρρευσε, η Σοσιαλδημοκρατία διολίσθησε σε ένα συμπλήρωμα Νεοφιλελευθερισμού. Ο καπιταλισμός, όμως, προσαρμόστηκε σε σύγχρονες διαχειρίσεις υπέρ των ολίγων, ενώ ο προοδευτικός χώρος κόλλησε στις διαιρέσεις του χθες. Το όραμα δεν αντιστοιχήθηκε με σύγχρονες ανάγκες, έχασε δύναμη, όχι όμως και το αίτημα της κοινωνικής δικαιοσύνης.
2.Νέες εποχές, νέα προβλήματα
Η σημερινή επιτάχυνση των εξελίξεων απαιτεί νέα πολιτική σκέψη για το ποιος έχει την πρόσβαση σε:
• τεχνητή νοημοσύνη,
• ρομποτική και ψηφιοποίηση εργασίας,
• κλιματική κρίση,
• δημογραφική ανάταξη από τη φθορά,
• ψηφιακή ανισότητα και πρόσβαση στη γνώση,
• εργαλεία ανάπτυξης και δίκαιης συμμετοχής των συντελεστών του παραγωγικού αποτελέσματος.
Η κλασική διαιρετική τομή «εργασία – κεφάλαιο» δεν αρκεί. Το precariato, (επισφάλεια), ο αποκλεισμός παραγωγικών δυνάμεων από τα χρηματοδοτικά και τεχνολογικά εργαλεία προς όφελος των ολίγων κερδοσκόπων και η γεωστρατηγική ρευστότητα διαμορφώνουν έναν κόσμο που απαιτεί πιο σύνθετες απαντήσεις.
Διαβάστε επίσης: Πανάκεια ή παγίδα η τεχνητή νοημοσύνη;
3.Κρίση αντιπροσώπευσης και πολιτικό κενό
– Ο μεσαίος χώρος συρρικνώνεται.
– Η επισφαλής εργασία διευρύνεται.
– Η περιφέρεια ερημώνει.
– Τα κοινά αγαθά παραδίδονται στην κερδοσκοπία κ.λπ.…
Οι πολίτες μετακινούνται οριζόντια, χωρίς σταθερές αναφορές. Η αποχή αγγίζει ιστορικά επίπεδα.
Το κενό αυτό ενισχύει μέσω του φόβου την ακροδεξιά περιχαράκωση. Ταυτόχρονα, όμως, ανοίγει ο χώρος για νέες αριστερές, σοσιαλιστικές και οικολογικές διεξόδους, που θα μιλούν τη γλώσσα της εποχής. Παραδείγματα διεθνώς δείχνουν ότι υπάρχει έδαφος για προοδευτικές πολιτικές, όταν αυτές είναι συγκεκριμένες, υλοποιήσιμες και κοινωνικά τολμηρές.
4.Η ανάγκη προοδευτικής ανασύνθεσης για αλλαγή πολιτικής, όχι καλύτερης διαχείρισης των πολιτικών που τροφοδοτούν την κρίση
Η επόμενη μέρα δεν μπορεί να στηριχθεί σε ανακυκλώσεις, συγκολλήσεις επιβίωση γραφειοκρατικών ομάδων.
Χρειάζεται:
Α) Μια σύγχρονη προοδευτική πλειοψηφία διακυβέρνησης:
• ριζοσπαστική στον σκοπό,
• δημοκρατική στη λειτουργία,
• οικολογική στην προτεραιότητα,
• κοινωνικά ευαίσθητη,
• τεχνολογικά σύγχρονη.
Β) Χώρος πολιτικής συνάντησης που δίνει διέξοδο στις νέες διαιρετικές τομές, π.χ., ψηφιακή ανισότητα, κλιματική δικαιοσύνη, με πρόσβαση για όλους στα κοινά αγαθά, αξιοπρεπής εργασία, προστασία από την επισφάλεια.
Μια πλειοψηφία για την αλλαγή του κοινωνικού και παραγωγικού μοντέλου που συρρικνώνει τη παραγωγική βάση παράγει ανισότητες και ερημώνει την περιφέρεια.
Πολύ περισσότερο μια διακυβέρνηση που θα επαναφέρει τα οφέλη στη χώρα με πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.
5.Νέα οργάνωση, όχι νέες ετικέτες
Το πολιτικό πρόβλημα δεν είναι μόνο ιδεολογικό – είναι και οργανωτικό.
Τα πυραμιδικά κόμματα του 20ού αιώνα δεν ανταποκρίνονται πλέον στις ανάγκες της κοινωνίας. Η δήθεν αδιαμεσολάβητη επικοινωνία ηγεσιών – κοινωνίας αποδυναμώνει τα μέλη, οδηγεί σε προσωποκεντρισμό και υπονομεύει τη συλλογική δημοκρατία.
Χρειαζόμαστε κόμματα-σύγχρονα πολιτικά υποκείμενα με:
• ανοιχτή συμμετοχή,
• πραγματικούς μηχανισμούς λήψης αποφάσεων,
• οργανώσεις με χωρική και θεματική γείωση,
• πολιτική παραγωγή που δεν θα περιορίζεται σε επικοινωνιακές εξάρσεις.
6.Το ελληνικό παράδειγμα και η πρόκληση της πλειοψηφίας
Η ελληνική πολιτική ιστορία δείχνει ότι τα κινήματα που γεννιούνται από κοινωνικές ανάγκες –SOS, όχι από συγκολλήσεις γραφειοκρατικών μηχανισμών για εξασφάλιση ρόλων– μπορούν να εκφράσουν πλειοψηφίες. Σήμερα, με την αποχή να ξεπερνά το 60%, κανένα προοδευτικό σχέδιο δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω σε παλιές συνταγές.
7.Το διακύβευμα: Μια νέα προοδευτική πλειοψηφία
Η επόμενη μέρα χρειάζεται διπλή τόλμη:
• Ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου με σύγχρονο περιεχόμενο.
• Ανάταξη του πολιτικού υποκειμένου με δημοκρατία, συμμετοχή και κοινωνική γείωση.
Δεν είναι θέμα νοσταλγίας για το παρελθόν. Είναι ανάγκη του παρόντος. Μια σύγχρονη συνάντηση των προοδευτικών ρευμάτων σκέψης και δράσης μπορεί να υπάρξει μόνο σε σύγχρονο πλαίσιο λειτουργιών, για να απαντήσει στις ανισότητες, στις ανασφάλειες και στις προσδοκίες του νέου αιώνα.
Είναι τώρα η ώρα να ενθαρρύνουμε κινήσεις πολιτών ανά γεωγραφικό ή παραγωγικό ή επιστημονικό χώρο, με αίτημα την πολιτική αλλαγή. Τότε –και μόνο τότε– μπορεί να υπάρξει πλειοψηφία αλλαγής στις επόμενες εκλογές. Γιατί το αίτημα δεν είναι απλώς να φύγει ο Μητσοτάκης αλλά η αλλαγή πολιτικής, που θα καθιστά αντιπολίτευση τη ΝΔ και τα παρακολουθήματά της.
Διαβάστε επίσης: Μπήκε και το φθινόπωρο στον τουριστικό χάρτη
