ΛΗΓΕΙ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, ΕΝ ΜΕΣΩ ΑΤΕΛΕΙΩΝ ΚΑΙ ΣΚΑΝΔΑΛΩΝ
–Εκπλήρωσαν τον σκοπό τους τα 36 δισ. ευρώ που δόθηκαν σε μία εξαετία ή θα μας… τρέχει πάλι η Κοβέσι;
Στη βιώσιμη ανάπτυξη, στην ενέργεια, στην ψηφιακή μετάβαση και στις επιδοτήσεις αναλώθηκαν τα περισσότερα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, που ολοκληρώνεται φέτος, αφού πριμοδότησε την εθνική οικονομία με 36 δισ. ευρώ από το 2021 μέχρι σήμερα. Σε μία εξαετία, δηλαδή, έπεσαν στη χώρα μας παρά πολλά λεφτά, τα οποία έπρεπε να στηρίξουν την οικονομία μέσω υποδομών, εκσυγχρονισμού, μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, ενώ μεγάλο μέρος τους έπρεπε να δοθεί για τη διευκόλυνση του κόσμου και τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών από το κράτος, ειδικά στον τομέα της περίθαλψης.
Την απάντηση για το αν τα κονδύλια αυτά αξιοποιήθηκαν σύμφωνα με τις οδηγίες των οργάνων της ΕΕ, που τα διέθεταν, ή εμείς τα δώσαμε εκεί που… ήθελαν οι κυβερνώντες την ξέρει ο κάθε Έλληνας, που βλέπει τα κονδύλια για την ενίσχυση του αγροτικού τομέα να τα… τρώνε οι επιτήδειοι μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ, τα κονδύλια για την προστασία των φτωχών νοικοκυριών να τα τρώνε οι τράπεζες μέσω των ανακεφαλαιοποιήσεων, ασχέτως αν είχαν γίνει νωρίτερα, και το επίπεδο ζωής του να έχει φτάσει στον… πάτο, γιατί τα κονδύλια που θα το ανέβαζαν μοιράστηκαν σε ημετέρους για… πράσινη ανάπτυξη και… πράσινα άλογα. Στον κόσμο δεν έφτασε τίποτα, γι’ αυτό το βιοτικό επίπεδο της χώρας βρίσκεται στο τελευταίο σκαλοπάτι της ευρωπαϊκής πυραμίδας.
Και δεν είναι μόνο το ότι τα κονδύλια δεν δόθηκαν εκεί που έπρεπε, αλλά δεν εκταμιεύθηκαν και όλα, γιατί δεν έχουν γίνει οι απαραίτητες ενέργειες, όπως μελέτες, αιτήματα, πλάνα κ.λπ., με αποτέλεσμα να τρέχουν τώρα οι αρμόδιες υπηρεσίες να προλάβουν να τα ετοιμάσουν και να τα υποβάλουν μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου που λήγουν οι προθεσμίες, για να μη χαθούν. Στόχος είναι μέχρι το τέλος του έτους να έχουν εισπραχθεί συνολικά 11,3 δισ. ευρώ, τα οποία απομένουν για να συμπληρωθεί το πακέτο των 36 δισ. ευρώ και να κλείσει οριστικά ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης.
Στην εξαετία των παροχών από το Ταμείο Ανάκαμψης, από το 2021 μέχρι σήμερα, έχουν ήδη εισρεύσει στην ελληνική οικονομία 24,7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων σχεδόν 13 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις και 11,7 δισ. ευρώ σε δάνεια. Στις δύο τελευταίες δόσεις αναμένεται να προστεθούν άλλα 5,3 δισ. ευρώ επιδοτήσεων και 6 δισ. ευρώ δανείων, κλείνοντας έναν κύκλο χρηματοδότησης που η Ιστορία θα δείξει αν αξιοποιήθηκε δεόντως ή αν έγινε αφορμή για να γίνουν κάποιοι ζάμπλουτοι σε βάρος του κόσμου, που εξακολουθεί να μην έχει στον ήλιο μοίρα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν, το μεγαλύτερο κομμάτι των πόρων που έχει λάβει η Ελλάδα έχει κατευθυνθεί στον πυλώνα της βιώσιμης ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής. Περισσότερα από 10 δισ. ευρώ των κεφαλαίων που έχουν ήδη εκταμιευθεί αφορούν σχετικές δράσεις, με περίπου 3,9 δισ. ευρώ να αφορούν επιδοτήσεις και 6,1 δισ. ευρώ δάνεια.
Σημαντική θέση καταλαμβάνει η πράσινη μετάβαση, με εκταμιεύσεις 5,4 δισ. ευρώ, ενώ ακολουθούν η ψηφιακή μετάβαση και η υγεία, με περισσότερα από 3,2 δισ. ευρώ η καθεμία. Για την ψηφιοποίηση έχουν δοθεί 1,2 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις και 2 δισ. ευρώ σε δάνεια, ενώ στην υγεία έχουν κατευθυνθεί 3,15 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις και περίπου 100 εκατ. ευρώ σε δάνεια. Εδώ παρατηρούμε ότι τα κεφάλαια που δόθηκαν για την πράσινη ανάπτυξη είναι περίπου διπλάσια από εκείνα που δόθηκαν για την υγεία.
Η ενέργεια, εξάλλου, αποτελεί έναν από τους τομείς στους οποίους η συμβολή του Ταμείου είναι περισσότερο ορατή. Το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ξεπερνά πλέον σταθερά το 50% της συνολικής παραγωγής, επίδοση υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Όμως, τα τιμολόγια του ρεύματος έχουν διπλασιαστεί. Πού πήγαν τόσα λεφτά; Με το 50% της ενέργειας που καταναλώνουμε να είναι… δωρεάν, γιατί προέρχεται από τη φύση, έπρεπε τα τιμολόγια να έχουν μειωθεί στο μισό. Όμως συμβαίνει το αντίθετο. Παρ’ όλα τα δισ. ευρώ που δόθηκαν για την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, το αποτέλεσμα για τους καταναλωτές είναι αρνητικό. Για τους επιχειρηματίες δεν ξέρουμε, αλλά αν όλη η ιστορία έγινε για να αυγατίσουν τα κέρδη τους ορισμένοι, τότε σίγουρα πέτυχε. Αλλά επειδή τα προγράμματα βγαίνουν για να διευκολύνουν τον κόσμο και να τον… ξεφορτώνουν, τότε θα πούμε ότι… λοξοδρόμησαν. Για να μην πούμε τίποτα περισσότερο…
Δεν είναι τυχαίο ότι ο ΑΔΜΗΕ, ο ΔΕΔΔΗΕ, η ΔΕΗ και ο ΔΕΣΦΑ βρίσκονται στην πρώτη δεκάδα των επιχειρήσεων που έχουν λάβει τα περισσότερα κεφάλαια από το ΤΑΑ. Παράλληλα, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει λάβει περισσότερα από 2 δισ. ευρώ, αποτελώντας τον δεύτερο μεγαλύτερο πυλώνα χρηματοδότησης.
Στον αντίποδα της ισχυρής επενδυτικής επίδοσης βρίσκεται η παραγωγικότητα. Παρά τα δισεκατομμύρια που έχουν κινητοποιηθεί και την άνοδο των επενδύσεων, η παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας στην Ελλάδα αντιστοιχούσε το 2025 μόλις στο 54,6% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τη χώρα να παραμένει στην τελευταία θέση της σχετικής κατάταξης. Εδώ βρίσκεται ίσως και το μεγαλύτερο στοίχημα της επόμενης ημέρας: Η επενδυτική ώθηση που έδωσε το ΤΑΑ να μεταφραστεί σε μόνιμη αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας και να μην εξαντληθεί μαζί με τις τελευταίες εκταμιεύσεις.
Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης δεν σημαίνει και το τέλος των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών ροών. Τη σκυτάλη παίρνει πλέον το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028 – 2034, από το οποίο υπολογίζεται ότι η Ελλάδα θα λάβει περισσότερα από 49 δισ. ευρώ. Στο χρηματοδοτικό μείγμα προστίθενται το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, ενώ μέσω του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026 – 2030 προγραμματίζονται επενδύσεις περίπου 23 δισ. ευρώ. Άραγε, τα χρήματα αυτά θα αποτελέσουν ευκαιρία ανακούφισης για τον λαό ή ευκαιρία για νέους ΟΠΕΚΕΠΕ; Θα δείξει…
Φωτό: EUROKINISSI
