3η Σεπτέμβρη 1974 – 3η Σεπτέμβρη 2026
«3η Σεπτέμβρη 1974: Απάντηση στην καχεξία του αστικού στοιχείου»
Παναγιώτης Κονδύλης
Του
ΓΙΩΡΓΟΥ Ν. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ
Μέλους του Γραφείου του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΚ το 1974,
εκ των Συντακτών της Διακήρυξης της 3ης Σεπτέμβρη, Ιδρυτικού Μέλους του ΠΑΣΟΚ
Κατ’ εντολήν του αρχηγού του ΠΑΚ Ανδρέα Παπανδρέου, εννιά άτομα από το Γραφείο Εθνικού Συμβουλίου και του ΚΕΜΕΔΙΑ, από τις Οργανώσεις ΠΑΚ Δυτικής Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής γράφουμε στο Μόναχο της (τότε) Δυτικής Γερμανίας το σχέδιο της Διακήρυξης.
Με αφορμή την επέτειο της ιστορικής Διακήρυξης της 3ης Σεπτέμβρη 1974, θεμέλιου λίθου ίδρυσης του ριζοσπαστικού ΠΑΣΟΚ της Μεταπολίτευσης, διαπιστώνω:
– Την αντοχή, στο διάβα του χρόνου, ενός κειμένου που γράφτηκε πριν από 52 χρόνια.
– Την ταπεινωτική κατάληξη ενός ιστορικού εγχειρήματος που ξεκίνησε με λαμπρές προοπτικές.
– Το πόσο επίκαιρες παραμένουν σήμερα, 52 χρόνια μετά, οι αρχές της Διακήρυξης: Εθνικής Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία, Κοινωνική Απελευθέρωση, Δημοκρατική Διαδικασία.
Την 3η Σεπτέμβρη 1974 είχαμε τη Διακήρυξη ενός ιστορικού εγχειρήματος για την απελευθέρωση της χώρας και του λαού μας από τα δεσμά του αμερικανικού ιμπεριαλισμού, για την εναντίωση στην τουρκική εισβολή στη Μεγαλόνησο, για τη λαϊκή συμμετοχή και τις δημοκρατικές διαδικασίες, για την εδραίωση της δημοκρατίας στην πατρίδα.
Σήμερα, εγκλωβισμένοι και χρεωμένοι στα στενά που μας όρισαν οι «γερμανοί Ευρωπαίοι», που πήραν κοψοχρονιά όλη τη δημόσια περιουσία, εξαρτημένοι και υποτελείς στους Αμερικανονατοϊκούς, εθελόδουλοι και ψοφοδεείς απέναντι στους Τούρκους:
Οφείλουμε να συνεχίσουμε από κει που ξεκινήσαμε, εμπνεόμενοι από τους αγώνες του ΠΑΚ, από την Ιδρυτική Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη. Για εθνική και κοινωνική αυτοδιάθεση, με δημοκρατία, αυτοδιαχείριση, αυτοοργάνωση. Για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.
Πατρίδα (γλώσσα, ιστορία, πολιτισμός, ταυτότητα, φυσικό και δομημένο περιβάλλον) και Σοσιαλισμός (εργατική χειραφέτηση, κοινωνική απελευθέρωση, αυτοδιαχείριση).
Σήμερα, είναι αναγκαία, όσο ποτέ άλλοτε, η ύπαρξη ενός δημοκρατικού, πατριωτικού αντι-ιμπεριαλιστικού κινήματος, όπως και η υπεράσπιση και η διεύρυνση της δημοκρατίας. Πενήντα δύο έτη μετά, είμαι παρών, για να θυμάμαι και να σας θυμίζω.
