Ξένια Σαρατσιώτη: Το Κυπριακό ξανά στην ευρωπαϊκή ατζέντα
Της
ΞΕΝΙΑΣ ΣΑΡΑΤΣΙΩΤΗ
Υπ. Διδάκτορος στην Πολιτική
και Κοινωνική Ανάλυση της Επικοινωνίας, ΕΚΠΑ
Η επιλογή του Ραφαέλε Φίτο ως Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κυπριακό δείχνει την πρόθεση των Βρυξελλών να συνδέσουν τη διαδικασία επίλυσης με τη συνοχή, τις μεταρρυθμίσεις και την ευρωπαϊκή προοπτική της επανένωσης.
Η τοποθέτηση του Ραφαέλε Φίτο ως Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κυπριακό δεν αποτελεί μια απλή θεσμική κίνηση. Έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η προσπάθεια επανεκκίνησης της διαδικασίας για το Κυπριακό χρειάζεται πολιτική ώθηση, συντονισμό, μια ειλικρινή αποσαφήνιση από όλες τις πλευρές για το τι πραγματικά επιδιώκουν. Κυρίως, όμως, στέλνει το μήνυμα ότι η επίλυση του Κυπριακού παραμένει ευρωπαϊκή προτεραιότητα.
Ο Φίτο, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αρμόδιος για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις, αναλαμβάνει έναν ρόλο που δεν υποκαθιστά το πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών. Αντιθέτως, σύμφωνα με την Επιτροπή, θα συμβάλει στις προσπάθειες επίλυσης εντός του πλαισίου του ΟΗΕ και σε συντονισμό με την Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα για την Κύπρο, Μαρία-Άνχελα Ολγκίν – Κουεγιάρ.
Η επιλογή του προσώπου έχει τη δική της πολιτική σημασία. Δεν πρόκειται για έναν αξιωματούχο αποκομμένο από την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση, αλλά για έναν αντιπρόεδρο της Επιτροπής με χαρτοφυλάκιο που συνδέεται άμεσα με τη συνοχή, τις μεταρρυθμίσεις, την περιφερειακή συνεργασία και τον θεσμικό διάλογο. Με άλλα λόγια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φαίνεται να αντιμετωπίζει το Κυπριακό όχι μόνο ως διπλωματικό πρόβλημα αλλά και ως ζήτημα ευρωπαϊκής λειτουργικότητας, συνοχής και εμπιστοσύνης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τονίζει ότι ο διορισμός αντικατοπτρίζει την ισχυρή δέσμευσή της για την επανένωση της Κύπρου, με στόχο μια λειτουργική και βιώσιμη συνολική διευθέτηση, σύμφωνη με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αλλά και με τις αρχές, τις αξίες και τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, επισημαίνει ότι ο Φίτο θα συνεργαστεί με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και τους συνομιλητές, προκειμένου να προετοιμαστεί το έδαφος για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης.
Η ελληνική πλευρά χαιρέτισε τον διορισμό Φίτο, υπογραμμίζοντας ότι αντανακλά την ισχυρή δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να στηρίξει τις πρωτοβουλίες υπό την ηγεσία του ΟΗΕ για μια δίκαιη, βιώσιμη και λειτουργική λύση, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και το ευρωπαϊκό κεκτημένο, προς όφελος όλων των Κυπρίων.
Στον αντίποδα, η αντίδραση από την τουρκοκυπριακή πλευρά δείχνει ότι η εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν είναι πολιτικά ουδέτερη. Σύμφωνα με ανακοίνωση του λεγόμενου «υπουργείου Εξωτερικών» στα Κατεχόμενα, ο διορισμός Φίτο χαρακτηρίστηκε μονομερής και απαράδεκτος, με το επιχείρημα ότι έγινε χωρίς τη συγκατάθεση της τουρκοκυπριακής πλευράς και επιβεβαιώνει, κατά την ανάγνωσή της, τη μεροληπτική στάση της ΕΕ στο Κυπριακό, ενώ υποστηρίζει ότι, όσο δεν αναγνωρίζονται οι θέσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς, αντίστοιχες πρωτοβουλίες της ΕΕ δεν πρόκειται να γίνουν αποδεκτές ούτε να αποτελέσουν βάση διαλόγου.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι απλώς ένας ακόμη ευρωπαϊκός τίτλος στο Κυπριακό. Είναι αν η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να μετατρέψει την πολιτική της παρουσία σε πρακτική συμβολή. Το Κυπριακό επιστρέφει στην ευρωπαϊκή ατζέντα όχι μόνο ως εκκρεμότητα του παρελθόντος αλλά ως δοκιμασία για το μέλλον της ευρωπαϊκής συνοχής, της περιφερειακής σταθερότητας και της αξιοπιστίας της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Φωτο: Ψηφιακή απεικόνιση / paron.gr
