Σε μια εκτενή και αποκαλυπτική παρέμβαση προχώρησε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πολιτικής (EPC) στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη συνάντησή του με την ύπατη εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάγια Κάλας.
Απαντώντας σε καίρια ερωτήματα που του έθεσαν «ΤΑ ΝΕΑ», ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας χαρτογράφησε με σαφήνεια τις θέσεις της Άγκυρας για τα μεγάλα ανοιχτά μέτωπα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το πολυδιάστατο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), αλλά και το ακανθώδες ζήτημα του casus belli.
Ο Τούρκος υπουργός ξεκίνησε την τοποθέτησή του κάνοντας μια ευρύτερη αποτίμηση του κλίματος που επικρατεί μεταξύ των δύο χωρών. Όπως σημείωσε, από τον Μάιο του 2023, οι δύο κυβερνήσεις έχουν συμφωνήσει σε ένα πλαίσιο διαχείρισης των υφιστάμενων ζητημάτων, εστιάζοντας στην αποφυγή εντάσεων και στην προώθηση Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ). «Μέχρι στιγμής η συνεργασία μας είναι αρκετά καλή. Τουλάχιστον, δεν έχουμε πλέον αερομαχίες. Το Αιγαίο έχει καταστεί ένα πιο ήρεμο μέρος τα τελευταία τρία χρόνια», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, ο Χακάν Φιντάν δεν παρέλειψε να σχολιάσει την ελληνική πολιτική πραγματικότητα, υποστηρίζοντας ότι η αντικατοπτρική ρητορική κατά της Τουρκίας χρησιμοποιείται συχνά ως «ασπιρίνη» στην ελληνική εσωτερική σκηνή. Σύμφωνα με τον ίδιο, η τακτική αυτή εμποδίζει τη λήψη τολμηρών αποφάσεων. Τόνισε μάλιστα πως ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν διαθέτει την απαραίτητη πολιτική νομιμοποίηση και βούληση για την οριστική επίλυση των διαφωνιών, καλώντας την ελληνική πλευρά να «εκμεταλλευτεί τη στιγμή» όσο εκείνος βρίσκεται στην εξουσία.
Η στάση της Τουρκίας για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης (GSI)
Όσον αφορά το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, ο κ. Φιντάν ξεκαθάρισε ότι η Άγκυρα δεν προβάλλει δογματικές αντιρρήσεις για την υλοποίησή του, θέτει όμως έναν πολύ συγκεκριμένο διαδικαστικό και ουσιαστικό όρο. Ζητά από τα ερευνητικά πλοία που επιχειρούν στην περιοχή να αποστέλλουν γραπτή ειδοποίηση προς τις τουρκικές αρχές —και όχι απλώς προφορική— η οποία θα περιλαμβάνει τις ακριβείς συντεταγμένες και τις σχεδιαζόμενες ενέργειες.
Στόχος της απαίτησης αυτής, όπως ισχυρίστηκε, είναι να μην διαταραχθεί το υφιστάμενο status quo και να αποφευχθεί η δημιουργία τετελεσμένων ή λανθασμένων προηγούμενων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν περαιτέρω τριβές. Παράλληλα, αποκάλυψε πως ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε θέσει το θέμα στον Κυριάκο Μητσοτάκη στη Νέα Υόρκη, αντιπροτείνοντας την προμήθεια ενέργειας, νερού και φυσικού αερίου απευθείας από την ηπειρωτική Τουρκία (σε απόσταση μόλις 70 μιλίων), υποστηρίζοντας ότι αυτό θα ήταν οικονομικά και πρακτικά πιο συμφέρον για όλες τις πλευρές.
Το «casus belli» και η «Γαλάζια Πατρίδα»
Στο ερώτημα σχετικά με τη διατήρηση της απειλής πολέμου (casus belli) και κατά πόσο αυτή συνάδει με την επιθυμία της Τουρκίας να συμμετάσχει σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα όπως το SAFE, ο Τούρκος υπουργός επιχείρησε να υποβαθμίσει τον επιθετικό χαρακτήρα της απόφασης του 1995. Ισχυρίστηκε ότι δεν πρόκειται για «νόμο» ή άμεση «απειλή πολέμου» —όπως την εκλαμβάνει η Αθήνα— αλλά για μια δήλωση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης με προληπτικό χαρακτήρα.
Υποστήριξε ότι η απόφαση εκείνη ελήφθη όταν η Ελλάδα προσχώρησε στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και λειτούργησε ως αποτρεπτικός παράγοντας για την μονομερή επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, συμβάλλοντας —κατά την οπτική του— στη διατήρηση της ειρήνης.
Τέλος, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις φήμες για επικείμενο νομοσχέδιο που θα αφορά τη «Γαλάζια Πατρίδα», ο Χακάν Φιντάν ήταν κατηγορηματικός, δηλώνοντας πως «δεν υπάρχει νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα», ενώ συμπλήρωσε ότι το ζήτημα της δημιουργίας θαλάσσιου πάρκου δεν έχει τεθεί ακόμη προς συζήτηση στο τραπέζι των επαφών.
Πηγή: www.tanea.gr
