Του
ΘΩΜΑ ΓΙΑΝΝΙΩΤΗ
Προέδρου της Ανωτάτης Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων Ελλάδος
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η κυβέρνηση προετοιμάζει το νέο στεγαστικό πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», αξιοποιώντας την εμπειρία από το αντίστοιχο Pret a Taux Zero (PTZ) της Γαλλίας. Το PTZ λαμβάνει υπόψη τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας, σε συνάρτηση με το πλήθος ατόμων που θα κατοικήσουν στο ακίνητο, σε τρεις άξονες:
- Ανώτατα εισοδηματικά όρια επιλεξιμότητας: Όσο περισσότερα είναι τα μέλη του νοικοκυριού, τόσο υψηλότερο είναι το εισοδηματικό όριο για να δικαιούται κανείς PTZ.
- Ανώτατο κόστος κατοικίας: Ο υπολογισμός του μέγιστου ποσού του PTZ βασίζεται σε πλαφόν κόστους αγοράς, το οποίο αυξάνεται ανάλογα με το μέγεθος της οικογένειας. Έτσι, μια οικογένεια με περισσότερα παιδιά μπορεί να λάβει PTZ για ακριβότερη και συνήθως μεγαλύτερη κατοικία.
- Οικογενειακός συντελεστής: Οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις του PTZ χρησιμοποιούν οικογενειακούς συντελεστές και κλίμακες που λαμβάνουν υπόψη τα εξαρτώμενα μέλη, μειώνοντας ουσιαστικά το εισόδημα ανά άτομο που εξετάζεται.
Στην πράξη, το μέγεθος της οικογένειας λαμβάνεται υπόψη επειδή οι οικογένειες αυτές:
- Έχουν, αναλογικά, υψηλότερα εισοδηματικά όρια για όλα τα παιδιά τους,
- μπορούν να χρηματοδοτήσουν μεγαλύτερη κατοικία,
- μπορούν να λάβουν υψηλότερο ποσό PTZ,
- αξιολογούνται με τρόπο που αναγνωρίζει τις αυξημένες στεγαστικές ανάγκες τους.
Συμπέρασμα 1ο: Το γαλλικό PTZ ενσωματώνει συστηματικά το μέγεθος της οικογένειας σε όλα τα βασικά κριτήρια (εισόδημα, επιλέξιμο κόστος, ποσό δανείου), ώστε οι μεγαλύτερες οικογένειες να μπορούν να αποκτήσουν κατοικίες αντίστοιχες των αναγκών τους.
Οι κανόνες του του γαλλικού προγράμματος διαφοροποιούνται γεωγραφικά ώστε να επηρεάζουν την κατανομή της στεγαστικής ζήτησης στον χώρο. Η Γαλλία χωρίζει την επικράτεια σε ζώνες με βάση την έλλειψη στην αγορά κατοικίας και το επίπεδο τιμών. Τα εισοδηματικά όρια, τα ανώτατα ποσά και οι συνθήκες του PTZ συνδέονται με αυτές τις ζώνες
Συμπέρασμα 2ο: Το PTZ δίνει μεγαλύτερη και πιο συστηματική βαρύτητα στις στεγαστικές ανάγκες των νοικοκυριών (εισόδημα και μέγεθος οικογένειας), αλλά λειτουργεί κυρίως ως μηχανισμός προσαρμογής στις διαφορετικές αγορές κατοικίας.
Είναι πολύ θετικό το γεγονός ότι στο νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου 3» αναμένεται να κινηθεί σε μια λογική αντίστοιχη του γαλλικού ΡΤΖ, καθώς τα δύο προηγούμενα προγράμματα, «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2», απέτυχαν να ανταποκριθούν στις στεγαστικές ανάγκες των πολύτεκνων οικογενειών, καθώς οι προβλέψεις τόσο για το μέγεθος της κατοικίας όσο και για την μοριοδότηση και το ποσό της επιδότησης απέκλειαν ουσιαστικά πολλά από τα μέλη μας.
Είναι απολύτως αναγκαίο να τεθούν ρεαλιστικές κλίμακες τόσο για το εισόδημα όσο και για το ποσό επιδότησης και για τη μοριοδότηση των πολύτεκνων οικογενειών, ώστε να μπορεί το νέο πρόγραμμα να καλύψει τις πραγματικές στεγαστικές ανάγκες των οικογενειών αυτών.
Στην Ελλάδα, όπου το 50% του πληθυσμού βρίσκεται στην Αττική, είναι απολύτως αναγκαίο να λειτουργήσει το νέο πρόγραμμα ως εργαλείο αναπτυξιακής αναδιανομής πληθυσμού μεταξύ περιφέρειας και μητροπολιτικών περιοχών, ωθώντας σε περιφερειακή ανάπτυξη και στην κατοίκηση της υπαίθρου κατά προτεραιότητα.
Οι προϋποθέσεις επιτυχίας του νέου προγράμματος περιλαμβάνουν:
- Να είναι άτοκο για τις πολύτεκνες οικογένειες, αξιοποιώντας ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.
- Να μην τεθούν εισοδηματικά κριτήρια για τις πολύτεκνες οικογένειες, βάσει αποφάσεων της Ολομέλειας του ΣτΕ.
- Να δοθεί προτεραιότητα σε νομούς εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης προκειμένου να υποστηριχθεί η περιφερειακή ανάπτυξη και η ύπαιθρος χώρα.
- Να τεθεί ως ελάχιστο όριο υπολογισμού του μεγέθους της κατοικίας τα 25 τ.μ. ανά μέλος της οικογένειας, για λόγους αξιοπρεπούς διαβίωσης, σύμφωνα και με διεθνείς μελέτες.
- Να υπολογίζονται όχι μόνο τα προστατευόμενα τέκνα των πολύτεκνων οικογενειών αλλά και τα φιλοξενούμενα τέκνα, όπως αυτά δηλώνονται στη φορολογική δήλωση των γονέων, διότι διαφορετικά τιμωρούνται οι πολύτεκνες οικογένειες που απέκτησαν τα παιδιά τους με κάποια χρονική διαφορά μεταξύ τους, κάτι που θα αποτελούσε παράνομη αρνητική διάκριση προς αυτές.
Η αποτελεσματική στήριξη των οικογενειών είναι ο βασικός παράγοντας επιτυχίας κάθε στεγαστικού προγράμματος.
