Συνταγματική Αναθεώρηση: Ο Μητσοτάκης ανοίγει την πόρτα των απολύσεων και το ΠΑΣΟΚ κρατά τα κλειδιά των 180
Συνταγματική Αναθεώρηση: Η «Μεγάλη Επανεκκίνηση» του Κυριάκου Μητσοτάκη το 2026
Ρεπορταζ: ΤΟ ΠΑΡΟΝ
Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει η δέσμευση του πρωθυπουργού για τη ριζική ανανέωση του Καταστατικού Χάρτη της χώρας στη Συνταγματική Αναθεώρηση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σύμφωνα με πληροφορίες, ετοιμάζεται να ανοίξει τα χαρτιά του με διάγγελμα και επιστολή προς την Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την έναρξη της διαδικασίας που θα απασχολήσει τη Βουλή καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ: Η επιστολή Μητσοτάκη στους βουλευτές της Ν.Δ. «Ώρα για μια γενναία Συνταγματική Αναθεώρηση»
Οι βασικοί πυλώνες: Τα 70 άρθρα στο μικροσκόπιο
Το Μαξίμου προσανατολίζεται σε μια «γενναία» αναθεώρηση. Η ατζέντα περιλαμβάνει έως και 70 άρθρα, με στόχο τον πλήρη θεσμικό εκσυγχρονισμό. Στο επίκεντρο βρίσκονται:
-
Άρθρο 16 (Πανεπιστήμια): Η «μητέρα των μαχών» για την οριστική άρση του κρατικού μονοπωλίου στην ανώτατη εκπαίδευση.
-
Άρθρο 103 (Δημόσιο): Η σύνδεση της μονιμότητας με την αυστηρή αξιολόγηση.
-
Άρθρο 86 (Ευθύνη Υπουργών): Η θεσμική απάντηση στη «σκιά» των Τεμπών.
-
Άρθρο 24 (Περιβάλλον): Νέες ρυθμίσεις για το περιβαλλοντικό ισοζύγιο και τον χωροταξικό σχεδιασμό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Άρθρο 103: Η ΑΔΕΔΥ σε τροχιά σύγκρουσης
Η πρόταση για το Δημόσιο έχει προκαλέσει ήδη συναγερμό στα συνδικαλιστικά όργανα. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η κυβέρνηση θέλει να εισαγάγει διάταξη που θα επιτρέπει την απόλυση υπαλλήλου μετά από τρεις συνεχόμενες αρνητικές αξιολογήσεις.
Η ΑΔΕΔΥ προειδοποιεί με «θερμό 2026». Υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να επαναφέρει το «κράτος των ημετέρων» και να εκφοβίσει τους δημόσιους λειτουργούς. «Η μονιμότητα είναι εγγύηση για τον πολίτη απέναντι στην κομματική αυθαιρεσία», διαμηνύουν οι συνδικαλιστές.
Άρθρο 86 και Δικαιοσύνη: Το αίτημα για διαφάνεια
Στο άρθρο 86, η κυβέρνηση βρίσκεται σε άμυνα. Η αντιπολίτευση πιέζει για μια διατύπωση που θα καταργεί πλήρως το δικαίωμα της Βουλής να «αρχειοθετεί» υποθέσεις υπουργών. Παράλληλα, οι αλλαγές στη Δικαιοσύνη στοχεύουν στην επιτάχυνση των διαδικασιών και στον νέο τρόπο επιλογής της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων.
Άρθρο 24: Η μάχη για τα δάση και τις επενδύσεις
Αν το άρθρο 16 είναι η ιδεολογική μάχη, το άρθρο 24 είναι η μάχη των συμφερόντων. Η κυβέρνηση προτείνει τον επανακαθορισμό της έννοιας του δάσους για να διευκολύνει μεγάλες επενδύσεις σε ΑΠΕ και τουρισμό. Αντίθετα, η αντιπολίτευση και περιβαλλοντικές οργανώσεις κατηγορούν τη ΝΔ ότι επιχειρεί να «νομιμοποιήσει καταπατήσεις».
Η στρατηγική των «180» και η Αντιπολίτευση
Ο πρωθυπουργός επιδιώκει την ευρύτερη δυνατή συναίνεση για να «κλειδώσει» το περιεχόμενο των αλλαγών. Ρίχνει το γάντι στο ΠΑΣΟΚ και τον Νίκο Ανδρουλάκη, η στάση των οποίων θα κρίνει την έκβαση της αναθεώρησης.
Τι προτείνουν τα κόμματα της Αντιπολίτευσης;
-
ΠΑΣΟΚ: Επιμένει στην ανάγκη για «θεσμικό αντίβαρο». Προτείνει την ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου (για να ελέγχεται η συνταγματικότητα των νόμων εκτός Βουλής) και την αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, ώστε να μην αποφασίζει μόνο το Υπουργικό Συμβούλιο.
-
ΣΥΡΙΖΑ: Εστιάζει στην ουδετεροθρησκεία (άρθρο 3), ζητώντας τον πλήρη διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας, θέμα που το Μαξίμου αποφεύγει όπως ο «διάβολος το λιβάνι» για να μη δυσαρεστήσει τη συντηρητική του βάση.
-
ΚΚΕ: Καταγγέλλει τη διαδικασία ως «προσχηματική» για να περάσουν αντιλαϊκές ρυθμίσεις και ζητά την κατάργηση όλων των άρθρων που περιορίζουν το δικαίωμα στην απεργία και τις διαδηλώσεις.
Το συμπέρασμα: Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιδιώκει να στριμώξει την αντιπολίτευση, κυρίως το ΠΑΣΟΚ, καλώντας το να αποδείξει αν εννοεί τη «μεταρρυθμιστική» του ατζέντα. Από την άλλη, η αντιπολίτευση θα προσπαθήσει να μετατρέψει την αναθεώρηση σε «δημοψήφισμα» κατά της κυβερνητικής πολιτικής για το κράτος δικαίου και τα εργασιακά.
Το χρονοδιάγραμμα προς τις κάλπες
Η διαδικασία θα ξεκινήσει εντός του 2026, ώστε η ολοκλήρωσή της να συμπέσει με το τέλος της τετραετίας. Ο Κ. Μητσοτάκης επιθυμεί να προσέλθει στις κάλπες του 2027 με το αφήγημα μιας «Νέας Ελλάδας» χωρίς τις αγκυλώσεις του παρελθόντος.
Εκτίμηση του «ΠΑΡΟΝ»: Η αναθεώρηση δεν θα είναι μια τυπική διαδικασία. Είναι η προσπάθεια του πρωθυπουργού να «ξαναγράψει» τους κανόνες, την ώρα που η αντιπολίτευση αναζητά κοινό βηματισμό για να τον αναχαιτίσει.
Σε ποιους τομείς έχει αναφερθεί ο πρωθυπουργός
♦ Η περιορισμένη συμμετοχή της δικαστικής λειτουργίας στη διαδικασία διερεύνησης της ποινικής ευθύνης των μελών της Κυβέρνησης και των Υφυπουργών επιβάλλει την αναθεώρηση, ώστε να ενισχυθούν τα εχέγγυα αμερόληπτης κρίσης·
♦ Οι μεγάλες αδράνειες στη λειτουργία του κράτους καθιστούν αναγκαία, μεταξύ άλλων, την καθολική καθιέρωση της αξιολόγησης στο δημόσιο και τον επανακαθορισμό της έννοιας της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων·
♦ Η δυνατότητα δεύτερης θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας θέτει ενίοτε τον αρχηγό του κράτους στο επίκεντρο μικροκομματικών σκοπιμοτήτων που δύνανται να αλλοιώσουν τον οφειλόμενο υπερκομματικό χαρακτήρα του. Ακόμη και εκεί όπου ο κοινός νομοθέτης μπόρεσε τα τελευταία χρόνια να κάνει ουσιώδη βήματα προσαρμογής στις σύγχρονες ανάγκες, το Σύνταγμα θέτει όρια:
♦ Ναι μεν, για πρώτη φορά, οι Ολομέλειες των Ανωτάτων Δικαστηρίων διατυπώνουν γνώμη για την επιλογή της ηγεσίας τους, αλλά η κρίσιμη αρμοδιότητα καταλείπεται κατά το Σύνταγμα στην Κυβέρνηση·
♦ ναι μεν κατέστη δυνατή, υπό το φως του ενωσιακού δικαίου, η σύσταση παραρτημάτων μη κρατικών πανεπιστημίων, αλλά η συνολική δυνατότητα ίδρυσής τους προϋποθέτει την αναθεώρηση του Συντάγματος. Πέρα από τα επιμέρους ζητήματα, το Σύνταγμά μας, σήμερα, ασχολείται επισταμένα με προβλήματα του παρελθόντος, παραμένοντας όμως σιωπηλό ή φειδωλό για τις προκλήσεις του σήμερα και του αύριο:
♦ Αγνοεί την τεχνητή νοημοσύνη ενώ υποεκτιμά επιτακτικές προκλήσεις όπως η αναζήτηση προσιτής στέγης ή η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης·
♦ αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα τη νεότερη γενιά ενώ δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις επόμενες γενεές·
♦ δεν δίνει τη δυνατότητα έγκαιρης δικαστικής κρίσης, που σε πολλές περιπτώσεις, καταλήγει να διατυπώνεται μετά από πολλά έτη, ανατρέποντας εύλογες προσδοκίες των πολιτών·
♦ δεν παρέχει επαρκή εχέγγυα για τη δημοσιονομική ισορροπία και βιωσιμότητα·
♦ δεν κατοχυρώνει, τέλος, μια σειρά από απαραίτητους κανόνες κυβερνητικής λειτουργίας που έχουν εμπεδωθεί στη νομοθεσία και την πρακτική των τελευταίων ετών.
