Βάζουν τις βάσεις για συνεκμετάλλευση σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο
Συνεκμετάλλευση σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο – Ο ρόλος των πετρελαϊκών κολοσσών
Ένα εγχείρημα που φέρνει πιο κοντά τη συνδιαχείριση, και μάλιστα υπό την αιγίδα των Αμερικανών, ξεκίνησε με την παραχώρηση των οικοπέδων νότια της Κρήτης στην αμερικανική Chevron, την οποία έσπευσε να πανηγυρίσει και να προβάλει η κυβέρνηση σαν να είχε ήδη αρχίσει να ρέει φυσικό αέριο και η χώρα να μετατρέπεται σε… Εμιράτο.
Στο ανακοινωθέν της συνάντησης στην Άγκυρα, η αναφορά ότι οι δύο χώρες θα αξιοποιήσουν τις υφιστάμενες ευκαιρίες συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα και στις διασυνδέσεις θέτει το πλαίσιο για να θεμελιωθεί η συνεκμετάλλευση και η συνδιαχείριση κρίσιμων για τα εθνικά συμφέροντα ζητημάτων.
Να υπενθυμίσουμε ότι η Αθήνα, αποδεχόμενη τους εκβιασμούς της Άγκυρας, επί μήνες αναζητούσε συνεννόηση σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών για το πώς θα «επέτρεπε» η Άγκυρα τη συνέχιση των ερευνών για την πόντιση του καλωδίου όσον αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Και μόνο αυτό αποτελεί ένα πρώτο βήμα συνδιαχείρισης, μάλιστα σε περιοχές όπου υπάρχει οριοθετημένη ελληνική ΑΟΖ. Η «συνεννόηση» δεν απέδωσε μέχρι τώρα, καθώς η Τουρκία ζητά ολοένα και περισσότερα, διαπιστώνοντας την υποχωρητική στάση της Αθήνας.
Για την Ελλάδα, η οποία για λόγους που είχαν να κάνουν τόσο με τη δέσμευση έναντι συμφερόντων που θησαύριζαν επί δεκαετίες από την εισαγωγή καυσίμων όσο και με το φοβικό σύνδρομο έναντι της Τουρκίας, το βήμα για την έρευνα και την αξιοποίηση των υδρογονανθράκων άργησε τουλάχιστον τέσσερις δεκαετίες.
Τώρα, μετά και την άδεια που έχει παραχωρήσει η Ελλάδα στην κοινοπραξία υπό την ExxonMobil, η κυβέρνηση προχωρεί στην παραχώρηση των οικοπέδων νότια της Κρήτης αλλά και βόρεια της Κέρκυρας στην κοινοπραξία υπό τον άλλο αμερικανικό κολοσσό, τη Chevron. Παρά τους πανηγυρισμούς της κυβέρνησης, αυτό είναι ένα πρώτο, μικρό, βήμα.
Θα πρέπει πρώτα να γίνουν δισδιάστατες σεισμικές έρευνες και μετά, αφού συλλεγούν και τύχουν επεξεργασίας τα στοιχεία, θα ληφθεί η απόφαση για τη δεύτερη φάση των τρισδιάστατων ερευνών. Εάν υπάρξουν σαφείς ενδείξεις για ύπαρξη κοιτάσματος, θα ακολουθήσει η διαδικασία νέας αξιολόγησης και εκτίμησης όλων των δεδομένων, μέχρις ότου ληφθεί απόφαση για το επόμενο στάδιο της δοκιμαστικής γεώτρησης. Και μόνο αφού, έπειτα από μια μακρά και εξαντλητική ανάλυση των δεδομένων, ληφθεί υπόψη και η τρέχουσα και μελλοντική οικονομική συγκυρία, θα αποφασιστεί η γεώτρηση για την εξόρυξή τους.
Το χρονοδιάγραμμα που έχει δώσει το υπουργείο Ενέργειας εστιάζει στο διάστημα 2032 – 2035 για ενδεχόμενη τελική γεώτρηση. Και, φυσικά, δεν διευκρινίζει ότι το ενδιαφέρον της κοινοπραξίας, για λόγους που προφανώς έχουν να κάνουν με το άμεσο κέρδος, στρέφεται στο οικόπεδο βορείως της Κέρκυρας, από όπου θα ξεκινήσουν οι έρευνες.
Ακούσαμε ότι με την είσοδο της Chevron στα οικόπεδα νοτίως της Κρήτης ακυρώνεται το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Αποκρύπτουν, βεβαίως, το γεγονός ότι τα οικόπεδα αυτά επικαλύπτουν περιοχές που θα περιέρχονταν παράνομα στη Λιβύη βάσει του τουρκολιβυκού μνημονίου και, συνεπώς, αμφισβητούν στην πράξη το μνημόνιο, μόνο, όμως, από την πλευρά της Λιβύης.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, δυστυχώς, είναι σε πλήρη εφαρμογή στην πλευρά που αναλογεί στην Τουρκία, όπως έδειξε το επεισόδιο της Κάσου και ο ουσιαστικός αποκλεισμός της Ελλάδας από δραστηριότητες ανατολικά των νησιών Ρόδου – Καστελλόριζου και Κρήτης και, φυσικά, στην περιοχή του Καστελλόριζου.
Η Λιβύη είχε αμφισβητήσει τα οικόπεδα αυτά νοτίως της Κρήτης, και μάλιστα όχι μόνο η κυβέρνηση της Τρίπολης αλλά και ο πρωθυπουργός της Ανατολικής Λιβύης, χωρίς, βεβαίως, να έχουν τη δυνατότητα να αντιδράσουν στην πράξη.
Πάντως, τα οικόπεδα που έσπευσε και η Λιβύη να χαράξει στην περιοχή, για να τα παραχωρήσει σε ξένες εταιρείες, ακολούθησαν τη γραμμή που είχε προβάλει η Ελλάδα και αποτελούν τη μέγιστη ελληνική διεκδίκηση σε ΑΟΖ στην περιοχή, με πλήρη επήρεια της Κρήτης αλλά και της Γαύδου σε θαλάσσιες ζώνες και χωρίς να αποδέχεται το κλείσιμο του κόλπου της Σύρτης, όπως διεκδικεί η Λιβύη.
Καθώς η Chevron έχει αναπτύξει πλέον εταιρική σχέση και με την Τουρκία, έχει επίσης υπογράψει συμφωνία με τη Λιβύη και εμπλέκεται σε έρευνες και στις υπόλοιπες χώρες της περιοχής, είναι προφανές ότι επιδιώκει να ενοποιήσει την Ανατολική Μεσόγειο, ώστε να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της από όποια κοιτάσματα εντοπιστούν. Και, προφανώς, έχοντας και τη στήριξη της αμερικανικής κυβέρνησης, δεν θα πτοηθεί ούτε θα δεχθεί να ρισκάρει τα συμφέροντά της στον βωμό των εθνικών διεκδικήσεων και των ανταγωνισμών των χωρών της περιοχής.
Η Chevron πιθανότατα θα κερδίσει τα δικαιώματα οικοπέδων της Λιβύης που είναι εφαπτόμενα με τα ελληνικά, και αυτό εκ των πραγμάτων δημιουργεί συνθήκες για συνεκμετάλλευση των οικοπέδων, καθώς είναι προφανές ότι θα υπάρξουν οικονομίες κλίμακας τόσο στις έρευνες όσο και στις υποδομές γεωτρήσεων και εξόρυξης.
Το μεγάλο ερώτημα, βεβαίως, είναι εάν και πώς θα προχωρήσει η διαδικασία διαλόγου με τη Λιβύη για την επιδίωξη συμφωνίας οριοθέτησης, την οποία ζήτησε και επιδίωξε μάλιστα η Ελλάδα. Διότι, αν αυτή η διαδικασία προχωρήσει, και πολύ περισσότερο αν καταλήξει σε συμφωνία για παραπομπή στη Χάγη, θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα.
Αν η Χάγη προβεί σε διόρθωση της μέσης γραμμής, θα ανατραπούν και τα ελληνικά οικόπεδα και οι συμβάσεις με τις ξένες εταιρείες. Και η μόνη λύση για να μην ανατραπεί όλο το πρόγραμμα θα είναι η Chevron να αναλάβει τη διαχείριση με ένα μοντέλο συνεκμετάλλευσης, όπου απλώς θα αλλάξουν τα ποσοστά συμμετοχής της Ελλάδας και της Λιβύης.
Αυτό θα αποτελέσει το μοντέλο και για τα ελληνοτουρκικά, καθώς οι αμερικανικές εταιρείες, με τη στήριξη των ΗΠΑ, θα επιδιώξουν, εφόσον υπάρχει υπόνοια ύπαρξης κοιτασμάτων, να συνεργαστούν για την εξόρυξή τους. Και εφόσον πρόκειται για περιοχές που αμφισβητεί η Τουρκία, θα υποχρεωθεί η Ελλάδα να έρθει σε άρον άρον συμβιβασμό, που σημαίνει υποχώρηση από τις πάγιες θέσεις της χώρας και παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Τουρκία.
