Σημαντική μείωση των νοσοκομειακών λοιμώξεων σε δέκα νοσοκομεία
–Πενταετής πιλοτική παρέμβαση του Προγράμματος GRIPP με δωρεά του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος»
Του
ΑΡΗ ΜΠΕΡΖΟΒΙΤΗ
Κατά 45% μειώθηκε ο ρυθμός ανάπτυξης λοιμώξεων CLABSI, καθώς από τις 8,99 φτάσαμε στις 4,94 λοιμώξεις ανά 1.000 ημέρες κεντρικής γραμμής, με τον χαμηλότερο ρυθμό (4,02) να καταγράφεται στο πρώτο εξάμηνο του 2025.
Η συμμόρφωση με την υγιεινή των χεριών στα δέκα συμμετέχοντα νοσοκομεία παρουσίασε σημαντική και διατηρήσιμη βελτίωση, καθώς αυξήθηκε από το 45% πριν από την παρέμβαση σε πάνω από 61% μετά την παρέμβαση, με το υψηλότερο ποσοστό (64%) να καταγράφεται το 2025.
Κατά την περίοδο των 29 μηνών μετά την πρώτη δέσμη παρεμβάσεων εκτιμάται ότι αποφεύχθηκαν 933 λοιμώξεις CLABSI σε ενήλικες και παιδιά. Τα παραπάνω μετρήσιμα αποτελέσματα περιλαμβάνονται στον απολογισμό του πενταετούς Πανελληνίου Προγράμματος για την Πρόληψη και τον Έλεγχο των Νοσοκομειακών Λοιμώξεων και της Μικροβιακής Αντοχής (GRIPP-SNF), που υλοποιήθηκε με αποκλειστική δωρεά από το Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» (ΙΣΝ).
Ειδικότερα, σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον Φάρο του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» (ΚΠΙΣΝ) παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα και τα επόμενα βήματα του Πανελληνίου Προγράμματος GRIPP-SNF, με αφορμή τη συμπλήρωση πέντε ετών από την έναρξη της πιλοτικής υλοποίησής του και της παράδοσής του στην Ελληνική Πολιτεία, παρουσία της ηγεσίας του υπουργείου Υγείας, στελεχών του ΙΣΝ και πλήθους επαγγελματιών υγείας που συμμετείχαν στο πρόγραμμα.
Σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας Άδωνη Γεωργιάδη: «Η ολοκλήρωση της πενταετούς πιλοτικής φάσης του προγράμματος GRIPP αποτελεί ένα ορόσημο για το δημόσιο σύστημα υγείας και μια έμπρακτη απόδειξη ότι η συστηματική επένδυση στη γνώση, την παρακολούθηση και την ποιότητα μπορεί να φέρει μετρήσιμα αποτελέσματα.
Τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά: σημαντική μείωση των λοιμώξεων που σχετίζονται με κεντρικές γραμμές, εντυπωσιακή αύξηση της συμμόρφωσης στην υγιεινή των χεριών και εκατοντάδες περιστατικά σοβαρών λοιμώξεων που αποφεύχθηκαν. Εξίσου σημαντική είναι η ενίσχυση των νοσοκομείων με εξειδικευμένους νοσηλευτές επιτήρησης και η εκπαίδευση περισσότερων από 1.000 επαγγελματιών υγείας. Με την παράδοση του προγράμματος στην Πολιτεία, δεσμευόμαστε να συνεχίσουμε και να επεκτείνουμε το έργο αυτό, εντάσσοντας τις καλές πρακτικές του GRIPP-SNF και στα τρία νέα νοσοκομεία του ΙΣΝ σε Θεσσαλονίκη, Κομοτηνή και Σπάρτη. Στόχος μας είναι ένα σύστημα υγείας ασφαλέστερο, πιο αποτελεσματικό και προσανατολισμένο στον ασθενή».
Όπως επισήμανε ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους: «Το 2022, το ECDC κατέγραψε ότι η Ελλάδα κατείχε δυσμενή θέση σε ό,τι αφορά τις νοσοκομειακές λοιμώξεις και τη μικροβιακή αντοχή, σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ. Από τότε μέχρι σήμερα έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση του ελέγχου και της πρόληψης των νοσοκομειακών λοιμώξεων. Στα δέκα νοσοκομεία που συμμετείχαν στην πιλοτική φάση, μειώσαμε τις μικροβιαιμίες από κεντρική γραμμή κατά 45%, αποτρέψαμε πάνω από 1.000 λοιμώξεις και αυξήσαμε τη συμμόρφωση στην υγιεινή των χεριών κατά 28%. Σήμερα, το υπουργείο Υγείας υιοθετεί πλήρως τις πρακτικές και τις κατευθυντήριες γραμμές του προγράμματος και προχωρά στη σταδιακή εφαρμογή του σε όλα τα νοσοκομεία της χώρας».
Μιλώντας στην εκδήλωση, ο πρόεδρος του ΙΣΝ Ανδρέας Δρακόπουλος ανέφερε: «Όταν, το 2017, οραματιστήκαμε τη Διεθνή Πρωτοβουλία για την Υγεία (ΔΠΥ), με στόχο να συμβάλουμε στην επίτευξη ουσιαστικού αντίκτυπου για τη δημόσια υγεία στην Ελλάδα και διεθνώς, σχεδιάσαμε όχι μόνο σημαντικά έργα υποδομών και εξοπλισμού αλλά και ένα ζωντανό δίκτυο φροντίδας, για να αλλάξει στην πράξη η καθημερινότητα των ασθενών και των επαγγελματιών υγείας. Η ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης του Πανελλήνιου Προγράμματος για την Πρόληψη και τον Έλεγχο των Νοσοκομειακών Λοιμώξεων και της Μικροβιακής Αντοχής (GRIPP-SNF) και η παράδοση του προγράμματος στην Ελληνική Πολιτεία, για τη συνέχιση και επέκτασή του, αποτελεί μια σημαντική στιγμή. Διότι διαπιστώνουμε ότι ακόμη μία δωρεά, από τις περισσότερες από 80 που εντάσσονται στην Πρωτοβουλία, προσθέτει αξία και απτά αποτελέσματα στον τομέα της ιατρικής περίθαλψης. Η διαδρομή μας συνεχίζεται με στόχο οι καλές πρακτικές του Προγράμματος GRIPP-SNF, αλλά και των υπόλοιπων εκπαιδευτικών προγραμμάτων της ΔΠΥ, να ενταχθούν στη λειτουργία των τριών νέων νοσοκομείων ΙΣΝ στη Θεσσαλονίκη, στην Κομοτηνή και στη Σπάρτη, τα οποία βρίσκονται υπό κατασκευή και προβλέπεται να παραδοθούν στην ελληνική κοινωνία εντός του 2027».
Παράλληλα, ο καθηγητής Θεοκλής Ζαούτης, επικεφαλής του Κέντρου Κλινικής Επιδημιολογίας και Έκβασης Νοσημάτων (CLEO), δήλωσε: «Τα αποτελέσματα των 5 ετών υλοποίησης του Προγράμματος GRIPP-SNF μας δίδαξαν πολλά, κυρίως όμως μας δίδαξαν ότι είναι στο χέρι μας να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά και με όφελος, τόσο για τους συμπολίτες μας όσο και για το Σύστημα Υγείας, ένα πρόβλημα που αποτελεί σιωπηλή πανδημία, κοστίζει κάθε χρόνο εκατοντάδες ζωές στη χώρα μας αλλά και σημαντικούς πόρους στην Υγεία. Αυτά τα διδάγματα και την τεχνογνωσία που διαθέτουμε πρέπει να αξιοποιήσουμε από εδώ και πέρα, και μέσα από τη συνεργασία να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε, σε εθνικό πλέον επίπεδο, έως ότου εξαλείψουμε τη σιωπηλή πανδημία».
Σημειώνεται ότι το GRIPP-SNF ξεκίνησε το 2021 και χρηματοδοτείται αποκλειστικά από το ΙΣΝ, στο πλαίσιο της Διεθνούς Πρωτοβουλίας για την Υγεία του Ιδρύματος. Υλοποιείται σε δέκα μεγάλα δημόσια νοσοκομεία, πανελλαδικά, από το Κέντρο Κλινικής Επιδημιολογίας και Έκβασης Νοσημάτων (CLEO), σε συνεργασία με τον Οργανισμό Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία (ΟΔΙΠΥ) και τη Νοσηλευτική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), με στόχο την αντιμετώπιση των νοσοκομειακών λοιμώξεων, που επηρεάζουν περίπου το 12% των ασθενών που νοσηλεύονται στην Ελλάδα κάθε χρόνο.
Το GRIPP–SNF αποτελεί προϊόν μακρόχρονης προκαταρκτικής εργασίας και εφαρμοσμένης τεχνικής υποστήριξης στον τομέα της επιτήρησης και της πρόληψης λοιμώξεων. Το μοντέλο εφαρμόστηκε αρχικά στα δύο παιδιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας και επεκτάθηκε σταδιακά σε 15 νοσοκομεία. Η επιτυχής απόδοση του μοντέλου οδήγησε, το 2021, στη διεύρυνσή του στο ολοκληρωμένο Πρόγραμμα GRIPP–SNF.
Συνολικά, το πρόγραμμα κατέγραψε αξιοσημείωτα αποτελέσματα σε εθνική κλίμακα, μειώνοντας τις σημαντικότερες νοσοκομειακές λοιμώξεις, όπως τις μικροβιαιμίες που σχετίζονται με την κεντρική γραμμή (CLABSI), και αυξάνοντας τη συμμόρφωση με την υγιεινή των χεριών στα δέκα νοσοκομεία της χώρας. Τα νοσοκομεία που συμμετείχαν εφάρμοσαν διεθνώς τεκμηριωμένες πρακτικές, όπως είναι η τυποποίηση των διαδικασιών, η χρήση δεσμών μέτρων (bundles) για την εισαγωγή και τη φροντίδα της κεντρικής γραμμής, η παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τις «πέντε στιγμές» υγιεινής των χεριών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και η συνεχής ανατροφοδότηση των αποτελεσμάτων της επιτήρησης στο προσωπικό και στη διοίκηση του νοσοκομείου.
Παράλληλα, στο πλαίσιο του GRIPP-SNF και σε συνεργασία με τη Νοσηλευτική Σχολή του ΕΚΠΑ, σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε εκπαιδευτικό πρόγραμμα, το οποίο έως σήμερα έχει ολοκληρώσει 13 κύκλους και έχει προσφέρει δωρεάν εκπαίδευση και πιστοποίηση σε 1.048 νοσηλευτές, στις βασικές αρχές πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων.
