Οι σκιαμαχίες Αθήνας – Λευκωσίας και τα ιδιωτικά συμφέροντα που προσφέρουν το καλώδιο στο… πιάτο της Τουρκίας
Σε παρωδία εθνικών διαστάσεων εξελίσσεται η υπόθεση του καλωδίου και της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, με σοβαρότατες συνέπειες όχι μόνο για την τύχη του μεγάλου αυτού έργου αλλά και για το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων, καθώς η ματαίωση του έργου οδηγεί ουσιαστικά σε αποδοχή των τετελεσμένων που έχει επιβάλει η Τουρκία στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Προφανώς, εάν το έργο ναυαγήσει, με οποιοδήποτε πρόσχημα –με όλους να γνωρίζουν την πραγματική αιτία, που είναι η αντίδραση της Άγκυρας–, θα μπει ένας γενικός περιορισμός για την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην περιοχή αυτή, η οποία όχι μόνο έχει διευρυμένες διεκδικήσεις επί δυνητικής υφαλοκρηπίδας, αλλά διαθέτει και οριοθετημένη ΑΟΖ με βάση τη συμφωνία με την Αίγυπτο.
Εάν οι έρευνες, που καθυστερούν εδώ και έναν χρόνο, δεν επαναληφθούν, θα φανεί ότι η Ελλάδα όχι μόνο αποδέχεται τη διεκδίκηση της Τουρκίας για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά ουσιαστικά παραιτείται από τη νόμιμη άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων στην ΑΟΖ, αδυνατώντας και απεμπολώντας τη συνταγματική υποχρέωση προάσπισης των δικαιωμάτων της χώρας και των διεθνών συμφωνιών που έχει υπογράψει.
Τελικά, η κρίση η οποία έχει προκύψει με την Κύπρο, από μία δήλωση του υπουργού Οικονομικών Μάκη Κεραυνού, την οποία έσπευσε να εκμεταλλευθεί η Αθήνα, έχει δώσει την ευκαιρία στην κυβέρνηση να δηλώνει και να προβάλλει ανέξοδα την «αποφασιστικότητά» της να ξεκινήσει τις έρευνες, θεωρώντας ότι η εμπλοκή με την Κύπρο θα προσφέρει ένα καλό πρόσχημα για να παγώσουν οριστικά οι εργασίες για το καλώδιο.
Έτσι, είδαμε τους υπουργούς της ελληνικής κυβέρνησης, αντί να επιδιώκουν συνεννόηση με την κυπριακή κυβέρνηση, να εξαπολύουν επιθέσεις εναντίον της Λευκωσίας, να μιλούν για «οικονομικά – επιχειρηματικά συμφέροντα» που δεν θέλουν το έργο και τον ίδιο τον πρωθυπουργό να δηλώνει ότι «υπάρχουν άλλα έργα που ενδιαφέρουν περισσότερο την Ελλάδα» και ότι ο GSI αφορά μόνο την Κύπρο.
Μια απολύτως λανθασμένη προσέγγιση, καθώς ο GSI είναι στρατηγικό σχέδιο που αφορά άμεσα την Ελλάδα, στην προσπάθειά της να αναδειχθεί σε κόμβο για πράσινη ενέργεια ή για μεταφορά data κ.ά., και να αποτελέσει έτσι τον κόμβο σύνδεσης της Ασίας με την Ευρώπη.
Όμως, ενώ η προθεσμία για την καταβολή της δόσης των 25 εκατ. ευρώ εκ μέρους της Κύπρου λήγει στο τέλος του χρόνου, η ελληνική πλευρά έσπευσε να προκαταλάβει τις εξελίξεις, δηλώνοντας ότι δεν θα ξεκινήσουν και πάλι οι εργασίες για το καλώδιο, αν δεν μπουν τα χρήματα από τη Λευκωσία. Βεβαίως, η ελληνική πλευρά, μέσω του ΑΔΜΗΕ, είχε την υποχρέωση ήδη από πέρυσι να συνεχίσει τις έρευνες, πριν ακόμη τεθεί θέμα καταβολής της πρώτης δόσης από την Κύπρο. Κάτι που δεν έγινε λόγω της δυναμικής αντίδρασης της Τουρκίας και των συχνών προειδοποιήσεων που εκτοξεύει κατά περιόδους.
Η Αθήνα, από τον Ιούλιο του περασμένου έτους, όταν προσπάθησε να αποκρύψει και στη συνέχεια να υποβαθμίσει το επεισόδιο της Κάσου, αναζήτησε εναγωνίως τρόπους που θα μπορούσαν να επιτρέψουν τις έρευνες υπό την «αιγίδα» και της Άγκυρας, χωρίς αυτό, όμως, να είναι ορατό και να προκαλέσει αντιδράσεις στο εσωτερικό. Ο κ. Γεραπετρίτης είχε, προφανώς, λανθασμένη εικόνα όλους αυτούς τους μήνες σχετικά με το τι συζητούσε με τον Χακάν Φιντάν για το θέμα και γι’ αυτό διαβεβαίωνε ότι οι έρευνες θα γίνουν σύντομα. Έναν χρόνο μετά, είναι προφανές ότι δεν έχει βρεθεί τρόπος ώστε να μην αντιδράσει η Τουρκία στην επανάληψη των ερευνών.
Για τον λόγο αυτό, ο ΑΔΜΗΕ, ο οποίος απαιτεί την άμεση καταβολή της δόσης από την Κύπρο, δεν είναι σε θέση να ανακοινώσει πότε θα ξεκινήσουν ξανά οι έρευνες ούτε έχει προβεί σε έρευνα για τη διαθεσιμότητα των ειδικών ερευνητικών σκαφών, που πρέπει να προηγηθεί της έκδοσης των αδειών από την Ελλάδα για τη διενέργεια των ερευνών.
Με δεδομένο ότι η Τουρκία αντιδρά σε οποιοδήποτε σχέδιο δεν έχει και τη δική της σφραγίδα και έγκριση στην Ανατολική Μεσόγειο, προκαλεί επίσης εντύπωση το γεγονός ότι η κυβέρνηση και το ΥΠΕΞ δεν έχουν έρθει σε συνεννόηση με το ΥΕΘΑ ούτε έχουν ζητήσει, σύμφωνα με πληροφορίες, επιχειρησιακά σχέδια για την παροχή κάλυψης του ερευνητικού πλοίου, σε περίπτωση που επιχειρηθεί βίαιη παρεμπόδισή του από τουρκικής πλευράς.
Είτε, στο πλαίσιο ενδοκυβερνητικών ανταγωνισμών, θα επιχειρηθεί να βρεθεί εκτεθειμένος ο Νίκος Δένδιας, δήθεν επειδή «δεν είναι έτοιμος να καλύψει μια τέτοια επιχείρηση», είτε η κυβέρνηση, απλώς –παρά τις μεγαλόστομες διακηρύξεις–, μετά από μια μίνι κρίση, θα τραβήξει πίσω το πλοίο προκειμένου να μη διαταραχθεί η «ειρήνη». Το έργο, όμως, θα είναι πλέον υπό την απόλυτη ομηρία της Τουρκίας, όπως και η άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας.
Η κυβέρνηση, μάλιστα, προκειμένου να παίξει αυτό το παιχνίδι, δεν διστάζει να δημιουργήσει κρίση στις σχέσεις με τη Λευκωσία, κάτι που δίνει πολύ λανθασμένη εικόνα διεθνώς, σε μια στιγμή που και οι διεργασίες για το Κυπριακό θα κλιμακωθούν και οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο απαιτούν τη στενή και άρρηκτη συνεργασία των δύο χωρών.
Θα πρέπει να υπάρξουν άμεσα κινήσεις αποκατάστασης αυτού του ρήγματος που απειλεί να ανοίξει με τη Λευκωσία. Από την άλλη, η κυπριακή κυβέρνηση και ο Νίκος Χριστοδουλίδης θα πρέπει να δώσουν το πράσινο φως για τη δόση των 25 εκατ. ευρώ, ώστε πλέον να μην υπάρχουν προσχήματα για κανέναν σχετικά με τη συνέχιση των ερευνών και για το ποιος τελικά είναι εκείνος που υπονομεύει ένα τόσο σημαντικό έργο.
Τέλος, μετά την αποκάλυψη για την έναρξη έρευνας από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για το έργο, θα πρέπει να δοθούν άμεσα απαντήσεις, καθώς το γεγονός αφορά την περίοδο πριν από την ανάληψη του έργου από τον ΑΔΜΗΕ, δηλαδή την περίοδο κατά την οποία φορέας υλοποίησης του έργου ήταν η ιδιωτική εταιρεία EuroAsia Interconnector, στη μετοχική σύνθεση της οποίας υπήρχε και ελληνική εταιρεία. Επίσης, θα πρέπει να διερευνηθεί εάν υπήρξαν υψηλές παρεμβάσεις προκειμένου το τίμημα που κατέβαλε ο ΑΔΜΗΕ στην EuroAsia Interconnector να είναι ιδιαιτέρως υψηλό, καθώς πληροφορίες αναφέρουν ότι έφτασε τα 48 εκατ. ευρώ.
Με αφορμή ρεπορτάζ κυπριακού τηλεοπτικού σταθμού, σύμφωνα με το οποίο στο προηγούμενο εταιρικό σχήμα συμμετείχε και εταιρεία στην οποία στέλεχος είναι συγγενικό πρόσωπο του ΥΠΕΞ Γιώργου Γεραπετρίτη, εκδόθηκε προσωπική ανακοίνωση του ιδίου από το υπουργείο Εξωτερικών. Στην ανακοίνωση απειλεί με προσφυγή στη Δικαιοσύνη για τους υπαινιγμούς που άφηνε το ρεπορτάζ και ισχυρίζεται ότι πίσω από τα δημοσιεύματα βρίσκονται όσα «οικονομικά συμφέροντα» δεν θέλουν το έργο. Ωστόσο, ενώ ο ΥΠΕΞ αναφέρει ότι σήμερα η συγκεκριμένη εταιρεία δεν συμμετέχει στο έργο, παραδέχεται εμμέσως ότι είχε εμπλοκή πριν το 2023, δηλαδή πριν το έργο περάσει στον ΑΔΜΗΕ.
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
Φωτό: presidency.gov.cy
