Ο Βαρθολομαίος «έβγαλε στη σέντρα» τον Κύριλλο
ΟΡΓΗ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΜΟΣΧΑΣ
–Πύρινος λόγος, ανήμερα των Φώτων, για τον ρόλο της Ρωσίας στην ουκρανική κρίση
Γράφει ο
Εκκλησιαστικός
Με λόγο αιχμηρό και σαφείς αιχμές προς τη Μόσχα, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος επέλεξε την ημέρα των Θεοφανίων για να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση. Από το Φανάρι, ανήμερα των Φώτων, ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας δεν μάσησε τα λόγια του, θέτοντας στο επίκεντρο των αναφορών του τον Πατριάρχη Μόσχας κ. Κύριλλο και τον ρόλο της Ρωσικής Εκκλησίας στην τραγωδία της Ουκρανίας.
Ο κ. Βαρθολομαίος, με λόγο που θύμιζε περισσότερο πολιτική καταγγελία παρά εθιμοτυπική ομιλία εορτασμού, κατέστησε σαφές ότι η εργαλειοποίηση της πίστης για γεωπολιτικούς σκοπούς αποτελεί βαριά εκτροπή από το ευαγγελικό μήνυμα. Χωρίς να κατονομάζει ευθέως τον ρώσο Πρόεδρο, άφησε σαφείς αιχμές για τη στενή διασύνδεση της Ρωσικής Εκκλησίας με το καθεστώς του Βλαντιμίρ Πούτιν, υπογραμμίζοντας ότι η Ορθοδοξία δεν μπορεί να μετατρέπεται σε ιδεολογικό άλλοθι για πόλεμο, βία και διαίρεση λαών.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Οικουμενικός Πατριάρχης συγκρούεται ανοιχτά με τη Μόσχα. Ωστόσο, αυτήν τη φορά ο τόνος ήταν πιο σκληρός από ποτέ. Το Φανάρι θεωρεί ότι η Ρωσική Εκκλησία, αξιοποιώντας το πλήθος των πιστών της και την πολιτική ισχύ της Ρωσίας, επιχειρεί συστηματικά να υπονομεύσει τον ιστορικό και κανονικό ρόλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου ως πρωτόθρονου στην Ορθοδοξία. Η ουκρανική κρίση αποτέλεσε, κατά πολλούς, το πεδίο όπου αυτή η σύγκρουση βγήκε πλέον ανοιχτά στο φως.
Ιδιαίτερο συμβολισμό είχε η παρουσία στο πλευρό του κ. Βαρθολομαίου του Μητροπολίτη Κιέβου και πάσης Ουκρανίας κ. Επιφανίου. Η κοινή τους εμφάνιση συνέπεσε με τη συμπλήρωση επτά ετών από τη χορήγηση του Τόμου Αυτοκεφαλίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, μια ιστορική απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, που προκάλεσε ρήγμα στις σχέσεις Κωνσταντινούπολης – Μόσχας. Για το Φανάρι, η Αυτοκεφαλία αποτέλεσε αποκατάσταση μιας μακράς κανονικής εκκρεμότητας, για τη Μόσχα, θεωρήθηκε ευθεία πρόκληση και απώλεια επιρροής.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης υπερασπίστηκε εκ νέου την απόφασή του, τονίζοντας ότι ελήφθη με καθαρά εκκλησιαστικά και κανονικά κριτήρια, έπειτα από μακρά και επίπονη διαδικασία. Αναφέρθηκε στα στάδια που προηγήθηκαν, στις ιστορικές συνθήκες και στις ευθύνες του Οικουμενικού Θρόνου να θεραπεύει σχίσματα και να διασφαλίζει την ενότητα της Εκκλησίας. Παράλληλα, ευχήθηκε η θεία χάρη να φέρει την πολυπόθητη ειρήνη στον δοκιμαζόμενο ουκρανικό λαό, ο οποίος πληρώνει βαρύ τίμημα σε έναν πόλεμο με βαθιές, πολιτικές αλλά και εκκλησιαστικές, προεκτάσεις.
Αξιοσημείωτο ήταν το ότι ο κ. Βαρθολομαίος δεν περιορίστηκε μόνο στην κριτική προς τη Μόσχα. Με διακριτικό αλλά σαφή τρόπο, απηύθυνε μήνυμα και προς την Ιεραρχία της εν Ουκρανία Εκκλησίας υπό τον Μητροπολίτη Κιέβου κ. Ονούφριο, καλώντας σε αυτοσυγκράτηση και υπευθυνότητα. Παράλληλα, ζήτησε από τα κρατικά όργανα να απέχουν από την ανάμειξη στις εσωτερικές εκκλησιαστικές υποθέσεις, υπογραμμίζοντας ότι η Εκκλησία οφείλει να λειτουργεί ελεύθερα, χωρίς πολιτικές πιέσεις και παρεμβάσεις.
Το μήνυμα από το Φανάρι ήταν σαφές: Η ενότητα της Ορθοδοξίας δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω στη δύναμη των όπλων ή στην πολιτική επιβολή, αλλά μόνο πάνω στην αλήθεια, στην ειρήνη και στον σεβασμό των ιερών κανόνων. Και αυτήν τη φορά, ο Οικουμενικός Πατριάρχης έδειξε αποφασισμένος να υπερασπιστεί τον ρόλο και την αποστολή του, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ανοιχτή σύγκρουση με τη Μόσχα.
