Ν. Κογιουμτσής στο “Π”: Η Black Friday και η ανάγκη για δίκαιο παιχνίδι στην αγορά
Του
ΝΙΚΟΥ ΚΟΓΙΟΥΜΤΣΗ
Αντιπροέδρου Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών,
Αντιπροέδρου Εμπορικού Συλλόγου Ασθενών
Η Black Friday έχει καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια και στην Ελλάδα ως περίοδος εκπτώσεων και εμπορικής κινητικότητας. Ωστόσο, στην πράξη, το φαινόμενο έχει αποκτήσει ελληνικά χαρακτηριστικά, αφού δεν κρατά μία μέρα, αλλά σχεδόν έναν μήνα. Από τις αρχές Νοεμβρίου η αγορά κατακλύζεται από διαφημίσεις και προωθητικές ενέργειες, κυρίως από μεγάλες επιχειρήσεις και αλυσίδες που διαθέτουν τα μέσα ώστε να κυριαρχήσουν επικοινωνιακά.
Αυτό που πρέπει να επισημανθεί, όμως, είναι ότι η αγορά δεν πρέπει να λειτουργεί με όρους άνισης προβολής ή επικοινωνιακής δύναμης, αλλά με ίσους κανόνες για όλους. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις της χώρας δεν είναι αδύναμες. Είναι η ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, ζωντανές, ευέλικτες και κοντά στον καταναλωτή. Ανταποκρίνονται καθημερινά στις ανάγκες της κοινωνίας, στηρίζουν την απασχόληση και την τοπική οικονομία. Αυτό που χρειάζονται δεν είναι προστασία, αλλά ένα δίκαιο και διαφανές πλαίσιο ανταγωνισμού.
Κατά τη διάρκεια της Black Friday παρατηρούνται, συχνά, φαινόμενα πλασματικών εκπτώσεων – προσφορών που διαφημίζονται ως θεαματικές, αλλά στηρίζονται σε τεχνητά αυξημένες αρχικές τιμές. Μεγάλο μέρος αυτών των πρακτικών προέρχεται από οργανωμένα εμπορικά σχήματα και αλυσίδες που επιδιώκουν να προσελκύσουν πελάτες μέσα από εντυπωσιακές καμπάνιες.
Οι μικρές επιχειρήσεις δεν έχουν λόγο να ακολουθούν τέτοιες τακτικές. Αντίθετα, στηρίζονται στην εμπιστοσύνη, στην προσωπική επαφή με τον πελάτη και στην πραγματική σχέση ποιότητας – τιμής. Γι’ αυτό και οι έλεγχοι στην αγορά είναι απαραίτητοι. Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει ότι κάθε επιχείρηση, μικρή ή μεγάλη, λειτουργεί με διαφάνεια και δεν παραπλανά τον καταναλωτή. Μόνο έτσι διασφαλίζεται ο υγιής ανταγωνισμός και η αξιοπιστία της αγοράς.
Οι καταναλωτές με τη σειρά τους έχουν καθοριστικό ρόλο. Είναι σημαντικό να ελέγχουν τις τιμές πριν και μετά τις εκπτώσεις, να συγκρίνουν και να αγοράζουν συνειδητά. Η ευκαιρία δεν βρίσκεται πάντα πίσω από τη μεγαλύτερη αφίσα ή το πιο εντυπωσιακό τηλεοπτικό μήνυμα. Συχνά, η πραγματική αξία κρύβεται στο μικρό κατάστημα της γειτονιάς, που προσφέρει ειλικρινή εξυπηρέτηση και υπεύθυνες τιμές.
Και θα πρέπει να επιστήσουμε την προσοχή στους καταναλωτές να ψωνίζουν μετά από έρευνα αγοράς και ό,τι είναι αναγκαίο και να μην παρασύρονται από δελεαστικές διαφημίσεις και «χαμηλές» τιμές.
Η Black Friday δεν πρέπει να διχάζει την αγορά ούτε να ενισχύει φαινόμενα υπερκατανάλωσης. Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει αφορμή για εξυγίανση και ενίσχυση της εμπιστοσύνης. Με στοχευμένους ελέγχους, διαφάνεια στις τιμές και σωστή ενημέρωση των πολιτών, μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος όλων.
Η πλήρης απελευθέρωση των προσφορών έχει δημιουργήσει αρκετά προβλήματα στην αγορά, γιατί χωρίς όρους και κανόνες και χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους η ζυγαριά γέρνει προς όφελος των μεγάλων επιχειρήσεων και των αλυσίδων.
Η ισότιμη αγορά δεν είναι σύνθημα, είναι προϋπόθεση για βιώσιμη ανάπτυξη. Όταν οι κανόνες είναι ίδιοι για όλους, τότε κερδίζουν όλοι, επιχειρήσεις, καταναλωτές και κοινωνία.
Η Black Friday θα πρέπει να θυμίζει σε όλους μας όχι μόνο τη δύναμη της κατανάλωσης αλλά και τη σημασία της εμπορικής ηθικής και της διαφάνειας. Μόνο έτσι θα γίνει πραγματικά μια γιορτή του εμπορίου και όχι μια περίοδος εντυπώσεων και πλασματικών προσφορών.
