Δεν μπορώ παρά να ξεκινήσω την τοποθέτησή μου χαιρετίζοντας μία σοβαρή εξέλιξη των τελευταίων ωρών. Και αναφέρομαι στις πρώτες συλλήψεις για τους δολοφονικούς εμπρησμούς της Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο μιας μεγάλης επιχείρησης, η οποία βρίσκεται ακόμα σε πλήρη ανάπτυξη.
Έτσι, μία μέρα μετά την κηδεία της Βάγιας Νέστορα, η πολιτεία τιμά τη μνήμη της οδηγώντας, όπως είχαμε δεσμευθεί, στη Δικαιοσύνη τους τρομοκράτες. Είναι η απάντηση της δημοκρατίας στη βία. Η μόνη απάντηση της δημοκρατίας στη βία.
Θεωρώ ότι είναι σημαντικό ότι αυτή την απάντηση τη δίνουμε μαζί, τουλάχιστον οι περισσότερες από τις πολιτικές δυνάμεις. Και θέλω με την ευκαιρία αυτή να χαιρετίσω την παρουσία του κ. Ανδρουλάκη στη χθεσινή εξόδιο ακολουθία της Βάγιας Νέστορα, διότι μόνο αν ομονοήσουν όλες οι πολιτικές δυνάμεις στην ανάγκη να κλείσει αυτός ο κύκλος αίματος, θα μπορέσουμε να στερήσουμε από μία νέα γενιά τρομοκρατών το πολιτικό «οξυγόνο», το οποίο, δυστυχώς, τους εξέθρεψε εδώ και πολλές δεκαετίες.
Το σύνθημα «δεν σας φοβόμαστε» πρέπει να συνεχίζει να εκφράζει τους πολλούς, τους συντριπτικά περισσότερους, απέναντι στους ελάχιστους.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, περνώ τώρα στην ημερήσια διάταξη της σημερινής συζήτησης. Είμαι πάλι εδώ για να απαντήσω σε μία επίκαιρη ερώτηση του κ. Ανδρουλάκη για την ακρίβεια, ένα ζήτημα το οποίο προφανώς ανησυχεί τους πολίτες, αλλά αποτελεί και την πρώτη προτεραιότητα της κυβέρνησης.
Γι’ αυτό, κ. Ανδρουλάκη, η συζήτηση αυτή είναι καλοδεχούμενη. Οφείλει, ωστόσο, να στηρίζεται σε επιχειρήματα, σε πραγματικά στοιχεία και όχι σε εύκολα συνθήματα ή σε ψεύτικες εντυπώσεις. Και, κυρίως, να περιλαμβάνει κοστολογημένες προτάσεις, στο πλαίσιο της ευρύτερης εικόνας της εθνικής μας οικονομίας.
Φαντάζομαι, κ. Ανδρουλάκη, ότι στη δευτερολογία σας θα αφιερώσετε λίγο χρόνο στο να μας εξηγήσετε τι ακριβώς θα κάνατε εσείς διαφορετικό για να αντιμετωπίσετε την ακρίβεια, εκτός από το να τάζετε 13η σύνταξη, ΕΚΑΣ, οριζόντιες μειώσεις ΦΠΑ, τις οποίες δεν έχετε καν μπει στον κόπο να κοστολογήσετε. Θα ήθελα, λοιπόν, να σας ακούσω προσεκτικά για να μπορώ στη συνέχεια να απαντήσω επί συγκεκριμένων προτάσεων και με συγκεκριμένα στοιχεία για το κόστος, το δυσθεώρητο κόστος όλων των προτάσεων που κατά καιρούς έχετε παρουσιάσει.
Είναι, λοιπόν, μια ευκαιρία να σταθούμε όλοι στο ύψος των περιστάσεων, στο ύψος που επιβάλλει η σημασία και η σπουδαιότητα του ίδιου του προβλήματος.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία -το συζητώ και με όλους τους ομολόγους μου στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο-, το κόστος ζωής απασχολεί όλα τα κράτη. Είναι η πρώτη προτεραιότητα σήμερα για όλες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Προφανώς και στην Ελλάδα οι ανατιμήσεις έχουν τις δικές τους συνέπειες, γιατί ναι, «ροκανίζουν» τις σημαντικές αυξήσεις μισθών και συντάξεων, όπως και τα οφέλη από τις αλλεπάλληλες φοροελαφρύνσεις. «Πλαγιοκοπούν», με άλλα λόγια, την επίμονη προσπάθεια της πολιτείας να στηρίξει το εισόδημά των Ελληνίδων και των Ελλήνων.
Είναι, συνεπώς, αλήθεια ότι η καθημερινότητα πιέζει ένα μεγάλο μέρος των ελληνικών νοικοκυριών, ότι για τους χαμηλόμισθους, για τους χαμηλοσυνταξιούχους, για τους ενοικιαστές, για τους γονείς αυτή η πίεση γίνεται εντονότερη. Έχουν δίκιο αρκετοί να αντιδρούν, καθώς πράγματι πολλοί συμπολίτες μας ζορίζονται στο τέλος του μήνα.
Είναι δυσάρεστο να διαπιστώνουμε ότι πολλοί νέοι μάς λένε ότι δυσκολεύονται να φύγουν από το πατρικό τους σπίτι, ότι νέοι διστάζουν να κάνουν παιδιά ή να προχωρήσουν από το πρώτο στο δεύτερο παιδί ή από το δεύτερο στο τρίτο παιδί, επειδή φοβούνται το κόστος διαβίωσης ή ότι οικογένειες σκέφτονται μια και δυο φορές πόσες μέρες θα κάνουν διακοπές.
Εμείς δεν κλείνουμε τα μάτια, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι του ΠΑΣΟΚ, στο πρόβλημα. Τονίζουμε, όμως, ότι αυτή η δύσκολη εξίσωση δεν έχει βρει πουθενά μαγική λύση. Έτσι, το κόστος ζωής γίνεται παντού πεδίο μάχης με ζητούμενο το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Ταυτόχρονα, όμως, γίνεται και ένα νέο μέτωπο αναμέτρησης με τον λαϊκισμό, ο οποίος επιστρέφει για να υποσχεθεί απλοϊκές λύσεις σε σύνθετες προκλήσεις. Ευτυχώς, όμως, η Ελλάδα του 2026 είναι μία χώρα πολύ διαφορετική από εκείνη του 2019.
Έκανε ο κ. Ανδρουλάκης μία αναφορά στον απολογισμό της επταετίας, τον οποίο δημοσίευσε η κυβέρνησή μας. Δεν τον είδα, όμως, να αμφισβητεί επί της ουσίας το περιεχόμενο όσων παρουσιάσαμε και τα πολύ σημαντικά στοιχεία τα οποία καταδεικνύουν ότι, αν δει κανείς τη μεγάλη εικόνα, η Ελλάδα είναι μία διαφορετική και πολύ καλύτερη χώρα, είναι μία χώρα η οποία έχει μία κυβέρνηση η οποία δεσμεύτηκε και τήρησε τις προεκλογικές της δεσμεύσεις.
Δεν σας άκουσα, κ. Ανδρουλάκη, να κάνετε καμία αναφορά στα ζητήματα της ανεργίας. Θυμίζω το 2019, όταν μας εμπιστεύτηκε ο ελληνικός λαός, η πρώτη δέσμευση την οποία δώσαμε ήταν ότι θα δημιουργούσαμε πολλές καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας.
Είναι ή δεν είναι αλήθεια, κ. Ανδρουλάκη, ότι η ανεργία πήγε από το 18% στο 8% επί ημερών της Νέας Δημοκρατίας; Είναι ή δεν είναι αλήθεια ότι η κυβέρνηση αυτή έχει δημιουργήσει σχεδόν 600.000 θέσεις εργασίας;
Είναι ή δεν είναι αλήθεια, κ. Ανδρουλάκη, ότι σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία τα τελευταία δύο χρόνια το brain drain έχει αντιστραφεί και περισσότεροι νέοι επιστρέφουν στην Ελλάδα απ’ αυτούς οι οποίοι φεύγουν;
Είναι ή δεν είναι αλήθεια ότι η κυβέρνηση αυτή έχει μειώσει ή καταργήσει 83 φόρους;
Πράγματι, αναφερθήκατε στα στοιχεία του σωρευτικού πληθωρισμού. Για να ξεκαθαρίσουμε κάτι, κ. Ανδρουλάκη, έχω τα στοιχεία μέχρι το τέλος του 2025. Η αλήθεια είναι ότι δεν έχω ενσωματώσει τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2026. Είναι περίπου ακριβή τα στοιχεία τα οποία παρουσιάσατε, αλλά πάμε να δούμε την περίοδο 2019-2025. Στοιχεία Eurostat.
Πόσος ήταν ο σωρευτικός πληθωρισμός, κ. Ανδρουλάκη, αυτά τα έξι χρόνια; Πόσος ήταν, ξέρετε; Πόσος ήταν στην Ελλάδα; 19,8%. Πόσος ήταν στην ΕΕ; 26,5%. Αυτή είναι η πραγματικότητα των στοιχείων τα οποία και εσείς επικαλεστήκατε, διότι είπατε ότι ο σωρευτικός, συνολικός πληθωρισμός μέχρι τα μέσα του 2026 είναι περίπου στο 23%.
Άρα, να πούμε και μία μεγάλη αλήθεια; Βεβαίως ο πληθωρισμός είναι πρόβλημα, αλλά η Ελλάδα έχει σωρευτικά χαμηλότερο πληθωρισμό απ’ ό,τι είχε συνολικά η Ευρώπη των 27, αυτά τα έξι χρόνια.
Είναι ή δεν είναι αλήθεια, κ. Ανδρουλάκη, ότι την ίδια περίοδο, από το 2019 μέχρι σήμερα, ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε κατά 41,5%; Παραλάβαμε τον κατώτατο μισθό, θυμίζω, στα 650 ευρώ και σήμερα είναι στα 920 ευρώ. Άρα, ο συμπολίτης μας, ο οποίος κάποτε αμειβόταν με 650 ευρώ και σήμερα αμείβεται με 920 ευρώ, έχει δει σωρευτική αύξηση στο εισόδημά του 40% -χωρίς να συνυπολογίσω μειώσεις φόρων, αναφέρομαι μόνο στο ονομαστικό του εισόδημα. Όταν ο σωρευτικός πληθωρισμός είναι 20%, αυτός ο συμπολίτης μας, κ. Ανδρουλάκη, είναι καλύτερα σήμερα ή είναι χειρότερα;
Προσθέστε σε αυτούς τους συμπολίτες μας ένα μεγάλο κομμάτι συμπολιτών μας οι οποίοι ήταν άνεργοι το 2019 και σήμερα έχουν απασχόληση. Άρα, για ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας -όχι για όλους, αυτό είναι αλήθεια-, η κατάσταση έγινε πολύ καλύτερη.
Το ΑΕΠ μεγάλωσε σε σταθερές τιμές, μετά την αφαίρεση του πληθωρισμού, κατά 11% στη χώρα μας. Η αύξηση αυτή είναι ακόμα μεγαλύτερη στο πραγματικό κατά κεφαλήν διαθέσιμο εισόδημα, που λαμβάνει υπ’ όψιν όχι μόνο την οικονομική ανάπτυξη αλλά και τη μείωση των φόρων.
Διότι για να μπορέσουμε να στηρίξουμε την ελληνική κοινωνία απέναντι στην ακρίβεια, από τη μία πρέπει να αυξάνονται οι ονομαστικοί μισθοί, από την άλλη πρέπει να βελτιώνεται το διαθέσιμο εισόδημα μέσω στοχευμένων μειώσεων φόρων. Αυτή είναι η πολιτική την οποία ακολούθησε αυτή η κυβέρνηση.
Και όλα αυτά, κ. Ανδρουλάκη, έγιναν έχοντας πετύχει τη μεγαλύτερη μείωση δημοσίου χρέους στην ιστορία όλων των χωρών του ΟΟΣΑ, την ταχύτερη μείωση στο δημόσιο χρέος. Αυτή είναι η πορεία του δημοσίου χρέους τα τελευταία έξι χρόνια: το παραλάβαμε στο 183,2% του ΑΕΠ, το 2025 είναι στο 146% του ΑΕΠ και με ταχύτατους ρυθμούς θα κινηθεί κάτω από το 130% του ΑΕΠ, έτσι ώστε η Ελλάδα να πάψει να είναι η πιο υπερχρεωμένη χώρα στην Ευρώπη.
Αυτό είναι ή δεν είναι μία επιτυχία της ελληνικής πολιτικής; Είναι μια επιτυχία της χώρας, κ. Ανδρουλάκη. Διότι θέλω να σας θυμίσω ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου, το 1994 εάν δεν κάνω λάθος, έλεγε από αυτό εδώ το βήμα ότι ή η Ελλάδα θα κατατροπώσει το χρέος -δεν θυμάμαι ποιο ρήμα χρησιμοποίησε ακριβώς- ή το χρέος θα κατατροπώσει την Ελλάδα.
Και είχε δίκιο, μόνο που αυτή η κυβέρνηση είναι η μόνη κυβέρνηση από τη μεταπολίτευση και μετά που πέτυχε αυτή τη σημαντική μείωση χρέους. Γιατί, όπως δεν θέλουμε όλοι μας να φορτώνουμε χρέη και βάρη στα παιδιά μας, έτσι και εμείς ως πολιτικό σύστημα έχουμε χρέος να μην φορτώσουμε ένα μεγάλο δημόσιο χρέος στις επόμενες γενιές.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, έκανα αυτή τη σύντομη αναφορά στην πορεία της οικονομίας, με σκοπό να δείξω ότι η πατρίδα μας έχει ξεφύγει οριστικά από την οικονομική καθήλωση της τελευταίας δεκαετίας. Ακριβώς γι’ αυτό είναι πιο ανθεκτική απέναντι σε εξωγενείς κρίσεις. Στη φαρέτρα της, ωστόσο, φροντίζει να διατηρεί πάντα παρεμβάσεις που απευθύνονται, ως στοχευμένα αντίμετρα, σε έκτακτες καταστάσεις εναντίον της ακρίβειας, με αιχμές την ενέργεια, τα είδη πρώτης ανάγκης και ασφαλώς τη φθηνότερη στέγη.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ότι η πρόσφατη αύξηση του πληθωρισμού οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στην άνοδο των τιμών ενέργειας και συγκεκριμένα στην άνοδο των τιμών του αργού πετρελαίου που συμπαρέσυρε και τις τιμές της βενζίνης αλλά και τις τιμές του ντίζελ.
Η κυβέρνηση αυτή αντέδρασε όταν ξέσπασε ο πόλεμος στο Ιράν. Αποφασίσαμε να καλύψουμε μέρος της τιμής του ντίζελ στην αντλία με 20 λεπτά ανά λίτρο στην αρχή και 15 λεπτά στη συνέχεια, μαζί με το 15% της αξίας των λιπασμάτων. Είναι μια ουσιαστική στήριξη και στον καταναλωτή αλλά και στον παραγωγό.
Με το Fuel Pass το οποίο δώσαμε, περίπου 2,5 εκατομμύρια οδηγοί αντιμετώπισαν τις αυξήσεις στη βενζίνη, έχοντας όφελος, για τον χρόνο που δόθηκε το Fuel Pass, περίπου 36 λεπτά το λίτρο.
Να κάνω μια παρατήρηση ακόμα για τις τιμές των καυσίμων. Μετά την κρίση στον Κόλπο καταστράφηκαν αρκετά διυλιστήρια στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό δημιούργησε νέες πιέσεις στις τιμές και της βενζίνης και του ντίζελ, λόγω μειωμένης παραγωγής από τη μια, αλλά και εποχικής ζήτησης.
Η κυβέρνηση, σε συνεννόηση με τα δύο ελληνικά διυλιστήρια, απαντά σε αυτή την πρόκληση. Τα διυλιστήρια δεσμεύτηκαν να συμβάλουν χρηματοδοτικά στη στήριξη της ελληνικής κοινωνίας για τους επόμενους μήνες. Έτσι, θα έχουμε μείωση 10 λεπτών το λίτρο στη βενζίνη και 5 λεπτών στο ντίζελ έως το τέλος Αυγούστου. Οι λεπτομέρειες της εφαρμογής θα ανακοινωθούν την επόμενη εβδομάδα.
Στο ίδιο διάστημα, στα σούπερ μάρκετ επανήλθε το ανώτατο περιθώριο κέρδους. Είναι μία κίνηση η οποία συγκράτησε τις τιμές και προκάλεσε, μάλιστα, μέση μείωση της τάξης του 6% σε σχεδόν 2.000 κωδικούς. Παράλληλα, με στόχο να τονωθεί η καταναλωτική συνείδηση, εγκαινιάστηκε και η εφαρμογή posokanei.gov.gr. Δεν είναι πανάκεια, κ. Ανδρουλάκη, αλλά είναι ένα πολύ χρήσιμο βοήθημα, το οποίο δίνει τη δυνατότητα σήμερα στους πολίτες να μπορούν να συγκρίνουν σε πραγματικό χρόνο τιμές, να κάνουν σε πραγματικό χρόνο συγκρίσεις τιμών με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Προφανώς το εργαλείο αυτό βάζει και μεγάλη πίεση στην ίδια την αγορά, διότι υπάρχουν πια συνθήκες διαφάνειας και όλοι μπορούν να γνωρίζουν σε ποια τιμή πουλάει ο ανταγωνιστής τους.
Αυτό είναι ένα χρήσιμο εργαλείο, το οποίο δεν πρέπει να απαξιώνεται. Το ξέρετε καλά, το έχουμε συζητήσει σε αυτή την αίθουσα, ότι δυστυχώς στην πατρίδα μας δεν έχουμε ακόμα το επίπεδο καταναλωτικής συνείδησης και οργανωμένου καταναλωτικού κινήματος που υπάρχει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Αλλά για να μπορεί να υπάρξει ένα οργανωμένο καταναλωτικό κίνημα, πρέπει πρώτα και πάνω απ’ όλα να υπάρχει διαφάνεια στις τιμές, καλή πληροφόρηση και καλή γνώση των πραγματικών συνθηκών στην αγορά. Και η εφαρμογή αυτή το προσφέρει.
Θα σας ζητούσα, λοιπόν, όχι απλά να μην την απαξιώνετε, αλλά να ζητάτε κι εσείς από τους πολίτες να τη χρησιμοποιούν. Προς όφελός τους είναι. Δεν θα μειώσει μια εφαρμογή από μόνη της τις τιμές, αλλά είναι ένα χρήσιμο εργαλείο διαφάνειας, σε μια αγορά η οποία λειτουργεί σε συνθήκες όπου δεν είναι πάντα εύκολο να ξεχωρίσει κανείς ποιες είναι οι πραγματικές τιμές και τι είναι αυτό το οποίο πραγματικά τον συμφέρει να αγοράσει.
Μια κουβέντα και για τις πολυεθνικές, κ. Ανδρουλάκη. Εδώ, πράγματι, έχουμε ένα πρόβλημα. Ένα πρόβλημα το οποίο έχω εντοπίσει εδώ και δύο χρόνια, δεν έχει επιλυθεί ακόμα, και το πρόβλημα έχει να κάνει με τους γεωγραφικούς περιορισμούς του τρόπου με τον οποίο οι πολυεθνικές εταιρείες τιμολογούν τα προϊόντα τους σε διαφορετικές ευρωπαϊκές αγορές.
Αντί να απαξιώνετε αυτή την προσπάθεια την οποία κάνουμε, εγώ θα ζητήσω τη στήριξή σας για να μπορέσουμε μαζί να απευθυνθούμε ακόμα μια φορά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να πούμε κάτι πολύ απλό: εάν έχουμε μια ευρωπαϊκή ενιαία αγορά, εξυπακούεται ότι τα ίδια προϊόντα πρέπει να πωλούνται περίπου στις ίδιες τιμές σε όλη την Ευρώπη.
Προφανώς θα υπάρχουν προσφορές, προφανώς μπορεί να υπάρχουν κάποιες μικρές διαφοροποιήσεις λόγω μεταφορικού κόστους, αλλά δεν δικαιολογούνται, κ. Ανδρουλάκη και κ. Υπουργέ -το λέω και σε σας γιατί είναι ένα θέμα το οποίο το έχουμε συζητήσει- μεγάλες αποκλίσεις στις τιμές ίδιων προϊόντων, από τη στιγμή που όλοι ομνύουμε και επικαλούμαστε τη μεγάλη χρησιμότητα της ενιαίας αγοράς.
Σε αυτή την προσπάθεια θα επιμείνω και πιστεύω ότι σύντομα θα μπορούμε να έχουμε αποτελέσματα, καθώς η καλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς αποτελεί και κεντρική προτεραιότητα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αλλά αυτή η λειτουργία πρέπει να δρα προς όφελος τελικά και των ιδίων των καταναλωτών και ειδικά των πιο αδύναμων.
Και βέβαια, η κυβέρνηση δεν σταμάτησε μόνο εδώ. Το γεγονός ότι είχαμε έναν πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, ως αποτέλεσμα της καλής πορείας της οικονομίας το 2025, μας επέτρεψε συνολικά να διαθέσουμε, τους πρώτους μήνες του 2026, 800 εκατομμύρια ευρώ και να στηρίξουμε τα νοικοκυριά απέναντι στην ακρίβεια.
Δώσαμε και καταβλήθηκε ήδη εφάπαξ ενίσχυση 150 ευρώ ανά παιδί σε 950.000 οικογένειες. Θα λύσει το πρόβλημα; Όχι, αλλά είναι μια μικρή ανακούφιση. Είναι τουλάχιστον μία ένδειξη ότι αυτή η κυβέρνηση ακούει, προσπαθεί και αντιλαμβάνεται το πρόβλημα και στο μέτρο των δημοσιονομικών περιορισμών κάνει αυτό το οποίο μπορεί και αυτό το οποίο αντέχει, για να στηρίξει πρωτίστως τις οικογένειες με παιδιά.
Αυξήσαμε σε 300 ευρώ το ετήσιο βοήθημα των συνταξιούχων και των ατόμων με αναπηρία. Το ποσό αυτό θα καταβληθεί και πάλι στα τέλη Νοεμβρίου.
Όπως στα τέλη Νοεμβρίου θα καταβληθεί και μία πολύ σημαντική ενίσχυση, την οποία αισθάνομαι μερικές φορές πως στον δημόσιο διάλογο την έχουμε ξεχάσει, πλην, όμως, η Ελλάδα πρωτοτυπεί και καινοτομεί σε αυτή την πολιτική της. Είμαστε η μόνη χώρα στην Ευρώπη, εξ όσων γνωρίζω, που επιστρέφει ένα ή, υπό προϋποθέσεις, δύο ολόκληρα ενοίκια στους ενοικιαστές. Αυτό τι σημαίνει, κ. Ανδρουλάκη; Είναι ουσιαστικά μία οριζόντια μείωση 8% στο ενοίκιο το οποίο καταβάλλεται.
Και βέβαια, δεν είμαστε αφελείς, ξέρουμε καλά ότι ακόμα στην αγορά της στέγης και στην αγορά των ενοικίων δεν δηλώνονται όλα τα ενοίκια πραγματικά, νομίζω ότι αυτό είναι και το επόμενο μεγάλο μέτωπο στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Όμως, τώρα ο ενοικιαστής έχει ένα παραπάνω κίνητρο να ζητήσει από τον ιδιοκτήτη να δηλώσει όλο το εισόδημα.
Κι επειδή κάνατε μία αναφορά στο ποιος κερδίζει και ποιος χάνει, κοιτάξτε να δείτε, αυτή τη στιγμή η πραγματικότητα είναι ότι μία αγορά ακινήτων, η οποία ήταν συμπιεσμένη για πάρα πολλά χρόνια με τιμές και αξίες ακινήτων στα τάρταρα -αυτή είναι η κατάσταση την οποία παραλάβαμε-, με έναν εξοντωτικό ΕΝΦΙΑ, με ακίνητα τα οποία πρακτικά δεν ενδιέφεραν κανέναν, πράγματι αυτή η αγορά των ακινήτων έχει πάρει τα πάνω της.
Και έχει πάρει τα πάνω της αφενός γιατί υπάρχει επενδυτικό ενδιαφέρον, αφετέρου διότι με στοχευμένα φορολογικά μέτρα η κυβέρνηση αυτή στήριξε την αγορά ακινήτων.
Άρα, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν υπάρχουν μόνο ενοικιαστές, υπάρχουν και ιδιοκτήτες. Και οι ιδιοκτήτες σήμερα είναι ωφελημένοι από αυτή την πολιτική. Και δεν είμαστε μια χώρα, ξέρετε, όπου η ιδιοκτησία είναι συγκεντρωμένη σε δέκα μεγάλες εταιρείες που διαχειρίζονται η καθεμία από 1.000 πολυκατοικίες. Μιλάμε για μια κατακερματισμένη ιδιοκτησία.
Άρα, θέλω να στείλω ένα μήνυμα εδώ και στους ιδιοκτήτες των ακινήτων, ότι εμείς σταθήκαμε κοντά σας, σας στηρίξαμε, μειώσαμε τη φορολογία και αυτό το οποίο ζητάμε, το στοιχειώδες, είναι να μην έχουμε φοροδιαφυγή στα ενοίκια και να δηλώνετε το πλήρες ποσό των ενοικίων. Εξάλλου, έχουμε προσθέσει και μία ενδιάμεση φορολογική κλίμακα.
Θα κινηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση με τρόπο αρκετά αποφασιστικό και, όπως έχετε δει, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίζει προβλήματα, διαχρονικά προβλήματα φοροδιαφυγής, τα οποία πια θα έλεγα ότι σε έναν βαθμό αποτελούν παρελθόν στη χώρα μας.
Πού ήταν το κενό ΦΠΑ, κ. Ανδρουλάκη, όταν ήρθαμε στα πράγματα; Στο 21%. Που είναι σήμερα; Στο 9%. Συγγνώμη, αυτό δεν είναι μια μεγάλη επιτυχία της ελληνικής οικονομικής πολιτικής;
Γιατί πιστεύετε ότι τα έσοδα πάνε καλύτερα; Τα έσοδα πάνε καλύτερα μόνο από την ανάπτυξη; Όχι, τα έσοδα πάνε καλύτερα επειδή έχουμε καταφέρει σε μεγάλο βαθμό να περιορίσουμε τη φοροδιαφυγή στην πατρίδα μας, κάτι το οποίο όλοι έλεγαν ότι ήθελαν να κάνουν, αλλά μόνο αυτή η κυβέρνηση απέδειξε ότι μπορεί να το κάνει.
Αυτό πάλι είναι μια παρακαταθήκη, όχι μόνο γι’ αυτή την κυβέρνηση, είναι μια παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Είναι μια πολιτική βαθιάς κοινωνικής δικαιοσύνης, η οποία εφαρμόστηκε από την κυβέρνησή μας.
Κλείνω, κ. Ανδρουλάκη, με μια γρήγορη αναφορά στην ενέργεια. Διότι φαντάζομαι ότι θα μου δοθεί η δυνατότητα στη δευτερολογία να απαντήσω, ελπίζω, στις προτάσεις τις οποίες φαντάζομαι ότι θα θελήσετε να καταθέσετε, για να μας εξηγήσετε ποιο μαγικό ραβδάκι διαθέτετε εσείς για να κάνουμε πράγματα τα οποία μπορεί ενδεχομένως να μην έχουμε σκεφτεί.
Κλείνω με μια αναφορά στην ενέργεια. Εκεί πραγματικά, κ. Ανδρουλάκη, δεν σας καταλαβαίνω. Η χώρα μας έχει κάνει άλματα ως προς την πράσινη μετάβαση. Παράγει παραπάνω από 50% της ηλεκτρικής ενέργειας, όχι μόνο από μεγάλους παραγωγούς αλλά από δεκάδες χιλιάδες μικρούς, από τον ήλιο, από τον άνεμο και από τα υδροηλεκτρικά.
Αυτή είναι μια σημαντική πολιτική κατάκτηση για τη χώρα μας. Γιατί είναι πολιτική κατάκτηση; Διότι όσο οι ανεμογεννήτριες δουλεύουν, όσο έχουμε ήλιο κι όσο έχουμε επαρκή νερά, μπορούμε να έχουμε συνολικά χαμηλότερες τιμές ρεύματος από όσες θα είχαμε εάν δεν είχαμε αυτή τη δυνατότητα.
Άρα, να συμφωνήσουμε ότι η γρήγορη διείσδυση των ΑΠΕ, σε συνδυασμό με πολιτικές αποθήκευσης, διότι χρειαζόμαστε και μπαταρίες, είναι εξαιρετικά ωφέλιμη και χρήσιμη για τη χώρα, διότι πληρώνουμε χαμηλότερες τιμές.
Το 2019 πληρώναμε την ακριβότερη χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας. Σήμερα είμαστε περίπου στον ευρωπαϊκό μέσο όρο και γινόμαστε εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας, από εκεί που ήμασταν εισαγωγείς.
Και μία τελευταία κουβέντα για το φυσικό αέριο. Κύριε Ανδρουλάκη, φαντάζομαι ότι συμφωνείτε ότι ο λιγνίτης είναι πιο ακριβός από το φυσικό αέριο. Είναι έτσι ή δεν είναι;
Σχεδόν πάντα. Το είπατε πολύ ωραία, όχι πάντα. Πράγματι, είχαμε κάποιες μικρές εξαιρέσεις, όταν οι τιμές του φυσικού αερίου ξέφυγαν τελείως, που ο λιγνίτης ήταν πιο φτηνός. Αν ο λιγνίτης, λοιπόν, είναι διαχρονικά πιο ακριβός από το φυσικό αέριο, γιατί είναι λάθος η «εξάρτηση» της κυβέρνησης από το φυσικό αέριο ως καύσιμο βάσης;
(Ομιλίες εκτός μικροφώνου)
Α, δεν είναι δικό μας; Γι’ αυτό κάνουμε εξορύξεις, κ. Ανδρουλάκη, για πρώτη φορά μετά από 40 χρόνια, για να βρούμε δικό μας φυσικό αέριο. Λοιπόν, τα υπόλοιπα στη δευτερολογία. Ευχαριστώ πολύ, κ. Πρόεδρε.
Δευτερολογία του Πρωθυπουργού
Λοιπόν, θα επιχειρήσω να απαντήσω σε όσα μας είπε ο κ. Ανδρουλάκης, αν και κατάλαβα ότι η βασική του πρόταση εξακολουθεί να είναι η μείωση του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά, έτσι δεν είναι;
Σε ποια βασικά αγαθά; Από πού; Σε ποιο ποσοστό; Για πόσο καιρό και πόσο θα στοιχίσει;
Στα νησιά τον μειώσαμε τον ΦΠΑ κατά 30%, για λόγους ισότητας των νησιών, διότι θα ήταν άδικο κάποια νησιά να έχουν μειωμένο ΦΠΑ και κάποια άλλα όχι.
Η μείωση του ΦΠΑ, κ. Ανδρουλάκη, έχει τρία μεγάλα προβλήματα. Θα το ξαναπώ για να το καταλάβετε: πρώτον, σε πολλές χώρες που δοκιμάστηκε, την πήραν πίσω. Το ξέρετε πολύ καλά ότι δοκιμάστηκε στην Ισπανία. Την πήραν πίσω και η Ισπανία αυτή τη στιγμή έχει παρεμφερή πληθωρισμό με την Ελλάδα.
Δεύτερον, δημιουργεί μια μεγάλη τρύπα στα δημόσια οικονομικά, την οποία ως «υπεύθυνη δύναμη» οφείλετε να μας εξηγήσετε από πού θα την καλύψετε.
Και τρίτον και βασικότερο, κ. Ανδρουλάκη: ο μειωμένος ΦΠΑ ωφελεί τους πάντες, όχι μόνο τους αδύναμους, αλλά και αυτούς οι οποίοι έχουν δυνατότητες. Όχι μόνο τους Έλληνες, αλλά και τους τουρίστες.
Δεν είναι αυτή η επιλογή της κυβέρνησης. Εμείς επιλέγουμε να στηρίξουμε στοχευμένα αυτούς που το έχουν περισσότερη ανάγκη. Και το έχουμε κάνει με πολλές διαφορετικές επιλογές.
Λοιπόν, εγώ θέλω, παρακαλώ πολύ, όταν έρχεστε στη Βουλή πια, επειδή ξέρετε έχουμε και αυτή την νομοθετική ρύθμιση η οποία όμως είναι περίπλοκη στην εφαρμογή της, η οποία αφορά την κοστολόγηση των προεκλογικών προγραμμάτων, να έρχεστε παρακαλώ, κ. Ανδρουλάκη, με ένα μικρό χαρτάκι.
Και να μας λέτε: «Κοιτάξτε, εγώ θέλω να πάω τον ΦΠΑ στο τάδε προϊόν από τόσο στο τόσο. Αυτό θα στοιχίσει τόσο και θα τα αθροίσω όλα μαζί και θα έρθει ο λογαριασμός 1 δισ., εντάξει;». «Και αυτό το 1 δισ.», επειδή δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή, διότι αν υπήρχε φαντάζομαι ότι εμείς θα ήμασταν οι πρώτοι οι οποίοι θα είχαμε κίνητρο να το δαπανήσουμε, «θα το βρω αυξάνοντας αυτούς τους φόρους». Αυτό σημαίνει υπεύθυνη αντιπολίτευση.
Μου κάνει εντύπωση, διότι σήμερα στη Βουλή δεν επαναλάβατε αυτό το οποίο είπατε χθες για τους συνταξιούχους. Θα δώσετε 13η σύνταξη;
Α, το είπατε. Πόσο στοιχίζει; Πόσο; Όχι «θα καταθέσετε», έχετε τον λόγο, πόσο στοιχίζει η 13η σύνταξη; Αναμένω. Πείτε μου, ένα νούμερο θέλω. Δεν θέλω χαρτιά. Πόσο στοιχίζει; Θα μου πείτε;
Εγώ, λοιπόν, ζήτησα από το Γενικό Λογιστήριο -φαντάζομαι ότι το εμπιστευόμαστε ως εθνική αρχή, αυτό είναι υπεύθυνο για όλες τις δαπάνες της κυβέρνησης, αυτό συνεννοείται με την Ευρώπη-, ζήτησα λοιπόν πόσο στοιχίζει αυτή η 13η ή ενδεχομένως και 14η σύνταξη.
Και διαβάζω… Ακούστε, γιατί εγώ σας ζήτησα ένα νούμερο και εσείς μου δίνετε κάτι χαρτιά. Τόσο δύσκολο είναι; Δεν μου το διαβάζετε; Πόσο; Α, η 13η σύνταξη; Ποιες δύο δόσεις; Δηλαδή μισή και μισή; Λοιπόν, κατάλαβα. Για πάμε να δούμε λοιπόν, γιατί εδώ είναι, ξέρετε, απλά μαθηματικά. Εσείς είστε και μηχανικός, εγώ είμαι κοινωνικός επιστήμονας.
Η συνταξιοδοτική δαπάνη για το 2026, σύμφωνα με τον κρατικό προϋπολογισμό του 2026, εκτιμάται στα 35,4 δισεκατομμύρια ετησίως. Κάνοντας μια απλή διαίρεση, αυτό είναι 2,95 δισ. Εξαιρώντας -λέει το Γενικό Λογιστήριο, δεν τα λέω εγώ- δαπάνες για εφάπαξ και λοιπές δαπάνες εκκαθάρισης συντάξεων, εκτιμάται ότι το κόστος επαναφοράς της 13ης σύνταξης ανέρχεται περίπου στα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
«Α, καλά», λέτε. Μα πείτε μου, αφού όλη η δαπάνη είναι 35 δισ., η μια σύνταξη πόσο είναι; Τι λέμε τώρα, ε; «Μπακάλικα», «μπακάλικο» το Γενικό Λογιστήριο και όχι «μπακάλικα» τα δικά σας νούμερα;
Αυτό το Γενικό Λογιστήριο έχει καταφέρει, εν πάση περιπτώσει, να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της χώρας, να φέρει πάρα πολλές αναβαθμίσεις στην επενδυτική βαθμίδα και να μπορούμε σήμερα να πηγαίνουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και κανείς να μην αμφισβητεί τα στοιχεία μας.
Άρα, εγώ κρατώ από αυτή τη συζήτηση ότι δεν έχετε ιδέα πόσο θα στοιχίσει η 13η σύνταξη και ότι θεωρείτε ότι τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου είναι -πώς το είπατε- «μπακάλικα», ενώ τα δικά σας είναι επιστημονικά τεκμηριωμένα. Μάλιστα. Ας βγάλουν τα συμπεράσματά τους αυτοί οι οποίοι μας ακούνε.
Πάμε, λοιπόν, τώρα στα υπόλοιπα θέματα τα οποία θέσατε. Καταρχάς, αναφέρεστε συνέχεια στην ανάγκη να έχουμε μία Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή. Έχει γίνει αυτή, το ξέρετε -εσείς αναφέρεστε στη ΔΙΜΕΑ. Την Αρχή την έχουμε πια, δεν είναι κάτι το οποίο φαντάζομαι δεν το γνωρίζετε. Υπάρχει ήδη. Προτείνετε δηλαδή κάτι το οποίο έχει γίνει εδώ και αρκετούς μήνες. Δεν θυμάμαι, μάλιστα, αν την είχατε ψηφίσει. Την είχατε ψηφίσει, έτσι δεν είναι;
Α, «δεν είναι ανεξάρτητη», μάλιστα. Την ψηφίσατε. Αυτό, λοιπόν, το οποίο εσείς ζητάτε και προτείνετε στο πρόγραμμα σας, είναι κάτι το οποίο έχει ήδη γίνει και έχετε ψηφίσει.
Εντάξει. Από εκεί και πέρα, πάλι δεν θα πω κάτι παραπάνω, αλλά πείτε σε όποιον σας γράφει τους λόγους σας να επικαιροποιεί λίγο τις προτάσεις σας γιατί, εν πάση περιπτώσει, αυτά τα οποία έχουν ήδη γίνει καλό είναι να μην τα επαναλαμβάνετε.
Με ρωτήσατε «πόσοι έλεγχοι;», 18.914 έλεγχοι το πρώτο εξάμηνο του 2026. Συνολικά πρόστιμα 25 εκατομμύρια ευρώ. Τα πρόστιμα εισπράττονται. Όπως ξέρετε, για να εισπραχθεί ένα πρόστιμο πρέπει να τελεσιδικήσει δικαστικά, αλλά αυτά είναι τα πρόστιμα τα οποία επιβλήθηκαν και ως αποτέλεσμα αυτών των ελέγχων, αυτής της Ανεξάρτητης Αρχής, έχουμε καταφέρει και έχουμε περάσει ένα μήνυμα στην αγορά, ότι προσέχουμε, ψάχνουμε, ερευνούμε και ελέγχουμε έτσι ώστε να σιγουρευόμαστε ότι το νομικό πλαίσιο το οποίο εφαρμόζουμε πράγματι τηρείται.
Έρχομαι τώρα στο βασικό το οποίο είπατε, που αφορά τα στοιχεία του πληθωρισμού. Μας είπατε, κ. Ανδρουλάκη, ότι η Ελλάδα είναι περίπου στον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη. Εγώ θεωρώ ότι είναι λίγο πιο χαμηλά, τα δικά μου στοιχεία είναι λίγο διαφορετικά. Ας υποθέσουμε ότι αυτό το οποίο λέτε είναι πραγματικό.
Είμαστε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ποια είναι η «ακρίβεια Μητσοτάκη»; Αν είμαστε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τότε γιατί καταλογίζετε σε αυτή την κυβέρνηση ότι είναι «πρωταγωνίστρια στην ακρίβεια», όταν εσείς ο ίδιος έρχεστε με τα στοιχεία τα οποία επικαλείστε και λέτε ότι είμαστε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Κάνατε αναφορά στην περίοδο της πανδημίας. Μα, δεν θυμάστε, κ. Ανδρουλάκη, ότι κληθήκαμε να διαχειριστούμε μία πρωτοφανή κρίση, όπου ταυτόχρονα είχαμε κατάρρευση της ζήτησης, αλλά και κατάρρευση των εφοδιαστικών αλυσίδων, με αλυσιδωτές επιπτώσεις στην αγορά. Και αν δεν ήταν αυτή η κυβέρνηση να στηρίξει την ελληνική οικονομία με δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ, σήμερα δεν θα ήμασταν στο σημείο το οποίο βρεθήκαμε. Τα ξεχνάτε αυτά;
Κατά συνέπεια, επιβεβαιώνετε αυτό το οποίο έλεγα στην πρωτολογία μου και το οποίο δεν θέλατε να αμφισβητήσετε ουσιαστικά, έμπρακτα με στοιχεία, ότι πράγματι η ακρίβεια είναι ένα συνολικό ευρωπαϊκό πρόβλημα, όχι μόνο ευρωπαϊκό, παγκόσμιο πρόβλημα. Σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με την άνοδο στις τιμές των καυσίμων και εκτιμούμε ότι από τη στιγμή που θα υπάρχει -και ελπίζουμε- μία αποκλιμάκωση στις τιμές των καυσίμων, θα δούμε σταδιακά και μία μείωση του πληθωρισμού.
Όπως, επίσης, αμφισβητήσατε και τη δυνατότητα ή τη διάθεση της κυβέρνησης να συνομιλεί με την αγορά. Δεν μου λέτε, κ. Ανδρουλάκη, εσείς δεν συναντιέστε με φορείς της αγοράς; Δεν συναντιέστε με τον…
(Ομιλίες εκτός μικροφώνου)
Α, «δεν βγάζετε νόμους». Ποιους νόμους; Εσείς μας κατηγορήσατε ότι συνομιλούμε με τα καρτέλ.
Εμείς, λοιπόν, κάναμε μία συνεννόηση, όπως οφείλουμε να κάνουμε με την αγορά και είπαμε κάτι πολύ απλό: κυρίες και κύριοι της βιομηχανίας, κυρίες και κύριοι των σούπερ μάρκετ, μπορούμε να βάλουμε όλοι μαζί πλάτη για να στηρίξουμε τον Έλληνα καταναλωτή; Μπορούμε, πρέπει να το κάνουμε;
Πράγματι, αυτή η συναντίληψη οδηγεί σε μία σταθεροποίηση των τιμών για τους επόμενους δύο μήνες και σε μία σημαντική μείωση τιμών, εκτιμούμε, από τον Σεπτέμβριο. Και αυτό είναι κάτι το οποίο γίνεται με έναν τρόπο, ο οποίος τελικά υπηρετεί τα συμφέροντα του καταναλωτή.
Εσείς τι θα κάνατε, δηλαδή; Θα βγάζατε «φετβά», θα βγάζατε Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου, να μειώσετε τις τιμές; Μα, είναι σοβαρά πράγματα αυτά, κ. Ανδρουλάκη, σε μία αγορά η οποία λειτουργεί με τους δικούς της κανόνες;
Εμείς, λοιπόν, έχουμε όλη τη διάθεση να συνομιλήσουμε με την αγορά, με συνθήκες διαφάνειας, όπως μιλήσαμε και με τα διυλιστήρια και είπαμε και στα διυλιστήρια ότι αυτή τη στιγμή πρέπει να μπει πλάτη για να στηριχθεί ο Έλληνας καταναλωτής, έτσι ώστε να συμπιεστούν σε έναν βαθμό τα περιθώρια κέρδους και να μπορέσουν τελικά και οι Έλληνες καταναλωτές να είναι ωφελημένοι. Εξακολουθώ να μην αντιλαμβάνομαι ποια είναι η εναλλακτική σε αυτό το οποίο εμείς κάνουμε και υλοποιούμε.
Επαναλαμβάνω, εμείς έχουμε μια πολιτική πολύ συγκεκριμένη: αυξάνουμε ονομαστικούς μισθούς. Αυτό δεν αμφισβητείται, κ. Ανδρουλάκη, και δεν αμφισβητείται από τα στοιχεία της «Εργάνης». Ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης στη χώρα μας έχει ήδη ξεπεράσει τα 1.500 ευρώ. Είχαμε δεσμευθεί ότι αυτό θα γίνει το 2027. Ο κατώτατος μισθός είναι στα 920 ευρώ και εκτιμώ ότι θα ξεπεράσει τα 950 ευρώ, όπως είχαμε δεσμευθεί το 2023.
Έχουμε ψηφίσει μια σειρά από στοχευμένες φορολογικές μειώσεις. Αναφερθήκατε στους νέους και στη στέγη. Σήμερα ο νέος, μέχρι 25 ετών, δεν πληρώνει φόρο εισοδήματος. Το ξαναλέω, δεν πληρώνει φόρο εισοδήματος. Αυτό δεν είναι μία βοήθεια στο νέο παιδί, το οποίο μπαίνει νωρίς στην αγορά εργασίας;
(Ομιλίες εκτός μικροφώνου)
«Είναι ο ίδιος που δεν βρίσκει σπίτι», μάλιστα. Ενώ εσείς θα έρθετε με μαγικό τρόπο να του δώσετε τζάμπα σπίτια. Σταματήστε, επιτέλους, αυτόν τον λαϊκισμό. Αυτόν πλήρωσε η χώρα πολύ ακριβά εδώ και δεκαετίες. Και, δυστυχώς, αυτό το οποίο βλέπω είναι ότι αναπαράγετε, κ. Ανδρουλάκη, τις χειρότερες εκφάνσεις του πολιτικού λόγου της αντιπολίτευσης.
Σας προκάλεσα εδώ, σας έθεσα ένα συγκεκριμένο ερώτημα το οποίο δεν ήσασταν σε θέση να απαντήσετε. Η εμβληματική σας ανακοίνωση για 13η σύνταξη δεν ξέρατε αυτή τη στιγμή πόσο στοιχίζει. Και μετά απορείτε, κυρίες και κύριοι του ΠΑΣΟΚ, γιατί τα ποσοστά σας είναι «κολλημένα».
Είχατε τρία χρόνια να οικοδομήσετε έναν σοβαρό πολιτικό λόγο αξιωματικής αντιπολίτευσης. Και το μόνο που καταφέρατε είναι «να αναστήσετε» πολιτικά κάποιους, οι οποίοι δεν θα έπρεπε αυτή τη στιγμή να έχουν ουσιαστική παρουσία στα πολιτικά πράγματα. Διεκδικείτε, κ. Ανδρουλάκη, επάξια τον τίτλο του πολιτικού «Λαζάρου».
Ευχαριστώ πολύ.
Φωτο: www.primeminister.gr/
