Μεσογειακή διατροφή που μειώνει την αρτηριακή πίεση ενδέχεται να επιβραδύνει τη γήρανση του εγκεφάλου
Η διατροφή δεν επηρεάζει μόνο το βάρος, την καρδιά ή τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Φαίνεται πως μπορεί να σχετίζεται και με τον τρόπο που γερνά ο εγκέφαλός μας. Μια νέα μελέτη έρχεται να ενισχύσει αυτήν την ιδέα, δείχνοντας ότι η στενή προσήλωση στη λεγόμενη «δίαιτα MIND» συνδέεται με βραδύτερες δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο, καθώς περνούν τα χρόνια. Με απλά λόγια, οι άνθρωποι που ακολουθούσαν περισσότερο αυτό το διατροφικό πρότυπο εμφάνισαν πιο αργή απώλεια φαιάς ουσίας και μικρότερη διόγκωση των κοιλιών του εγκεφάλου, δύο φαινόμενα που σχετίζονται με τη γήρανση του εγκεφάλου.
Του
ΑΡΗ ΜΠΕΡΖΟΒΙΤΗ
Η παθολόγος Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα») και η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου αναφέρουν ότι η δίαιτα MIND δεν είναι μια μόδα της εποχής, αλλά ένα διατροφικό μοντέλο που δημιουργήθηκε συνδυάζοντας στοιχεία από δύο ήδη γνωστά και ευεργετικά πρότυπα:
Τη μεσογειακή διατροφή και τη δίαιτα DASH, η οποία έχει σχεδιαστεί για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Το όνομά της προέρχεται από τα αρχικά των λέξεων Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay, δηλαδή μια παρέμβαση που στοχεύει στην καθυστέρηση των νευροεκφυλιστικών αλλαγών. Ο βασικός της στόχος είναι να ενσωματώσει τροφές που έχουν συνδεθεί στη βιβλιογραφία με την προστασία του εγκεφάλου και να περιορίσει άλλες που θεωρείται ότι επιβαρύνουν τη συνολική υγεία.
Στη δίαιτα MIND ενθαρρύνεται η κατανάλωση δέκα ομάδων τροφών: Πράσινα φυλλώδη λαχανικά, άλλα λαχανικά, ξηροί καρποί, μούρα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, θαλασσινά, πουλερικά, ελαιόλαδο και κρασί. Παράλληλα, συνιστάται περιορισμός πέντε κατηγοριών τροφίμων: Κόκκινο κρέας, βούτυρο και μαργαρίνη, τυρί, γλυκά και αρτοσκευάσματα, καθώς και τηγανητά ή fast food. Η λογική είναι γνώριμη και οικεία, ιδιαίτερα σε χώρες της Μεσογείου: Περισσότερες φυτικές τροφές, καλά λιπαρά, λιγότερα επεξεργασμένα προϊόντα και μικρότερη πρόσληψη κορεσμένων και trans λιπαρών.
Μια νέα έρευνα, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο έγκριτο περιοδικό «Journal of Neurology, Neurosurgery and Psychiatry», προσπάθησε να απαντήσει σε ένα πιο συγκεκριμένο ερώτημα: Εκτός από το να σχετίζεται με καλύτερη γνωστική υγεία, μπορεί αυτή η διατροφή να επηρεάζει και τις ίδιες τις δομές του εγκεφάλου με την πάροδο του χρόνου;
Το πιο σημαντικό εύρημα ήταν ότι υψηλότερη βαθμολογία στη δίαιτα MIND συνδέθηκε με βραδύτερη απώλεια φαιάς ουσίας. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ερευνητών, κάθε αύξηση κατά τρεις μονάδες στη βαθμολογία συνδεόταν με πιο αργή μείωση του όγκου της φαιάς ουσίας, κάτι που αντιστοιχούσε περίπου σε 20% μικρότερη ηλικιακή έκπτωση και σε καθυστέρηση της εγκεφαλικής γήρανσης κατά περίπου δυόμισι χρόνια.
Αντίστοιχα, η μεγαλύτερη προσήλωση στη δίαιτα συσχετίστηκε και με βραδύτερη αύξηση του όγκου των κοιλιών του εγκεφάλου, εύρημα που μεταφράστηκε σε περίπου 8% μικρότερη απώλεια ιστού και σε καθυστέρηση της εγκεφαλικής γήρανσης κατά περίπου έναν χρόνο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και ορισμένες επιμέρους συσχετίσεις τροφίμων με τις αλλαγές στον εγκέφαλο. Τα μούρα φάνηκε να συμβάλλουν περισσότερο στη βραδύτερη διόγκωση των κοιλιών, ενώ η κατανάλωση πουλερικών συσχετίστηκε με πιο αργή μείωση της φαιάς ουσίας. Αντίθετα, μεγαλύτερη πρόσληψη γλυκών συνδέθηκε με ταχύτερη διόγκωση των κοιλιών και μεγαλύτερη ατροφία του ιππόκαμπου, ενώ και τα τηγανητά τρόφιμα συνδέθηκαν με απώλεια όγκου στον ιππόκαμπο. Ένα απρόσμενο εύρημα ήταν ότι και τα τυριά, παρότι περιλαμβάνονται στα τρόφιμα που συνιστάται να περιορίζονται, συσχετίστηκαν με βραδύτερη μείωση της φαιάς ουσίας.
