Η διπλωματική «προέλαση» της Τουρκίας, που αλλάζει τις ισορροπίες, και η παθητική στάση της κυβέρνησης
–Η ΑΘΗΝΑ ΔΕΙΧΝΕΙ ΟΤΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΤΗ ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Ή ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ
Σε μάχες οπισθοφυλακής περιορίζεται η κυβέρνηση, αφήνοντας το έδαφος ελεύθερο στην Τουρκία να χτίσει τις θέσεις της όχι μόνο για πρωταγωνιστικό ρόλο εντός του ΝΑΤΟ αλλά και για μια προνομιακή σχέση με την Ευρώπη, που θα στηρίζεται στο «αμοιβαίο όφελος», παραβλέποντας τις αρχές της ΕΕ και παρακάμπτοντας πλήρως τους όρους που έχουν τεθεί με διαδοχικά συμπεράσματα των Συνόδων Κορυφής.
H Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα ήταν σοκαριστική για τα ελληνικά συμφέροντα, καθώς δεν ήταν μόνο ο θριαμβευτικός τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισε την Τουρκία και τον Ερντογάν ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αλλά και η ταπεινωτική για τους ευρωπαίους ηγέτες κολακεία προς τον τούρκο Πρόεδρο, ο οποίος έσπευσε να εκμεταλλευθεί πλήρως την κατάσταση.
Έτσι, πλέον, η Άγκυρα έχει κατοχυρωμένη μια πρωταγωνιστική θέση εντός του ΝΑΤΟ, το οποίο είναι έτσι κι αλλιώς προβληματικό για τη χώρα μας. Η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα της Συμμαχίας η οποία πρακτικά δεν μπορεί να επικαλεστεί το άρθρο 5 περί αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση που δεχθεί επίθεση, καθώς η μόνη χώρα από την οποία απειλείται είναι η Τουρκία, κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, η οποία διαθέτει βέτο σε κάθε σχετική απόφαση.
Όμως, η ενίσχυση της Τουρκίας εντός του ΝΑΤΟ τής προσφέρει ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα. Είναι προφανές ότι όλοι πλέον θα ακούν με μεγαλύτερη προσοχή τις αιτιάσεις που εγείρει κατά περιόδους η Τουρκία εις βάρος της Ελλάδας, είτε αυτές αφορά τη δήθεν παράνομη στρατιωτικοποίηση των νησιών είτε ακόμη και την ανάληψη δράσης, ακόμη και με μορφή ασκήσεων, σε περιοχές που διεκδικεί από τη χώρα μας, όπως οι «γκρίζες ζώνες». Με ενισχυμένη την Τουρκία, είναι σαφές ότι οι λεγόμενοι «κανόνες Λουνς» θα ισχύουν όλο και πιο αυστηρά για το Αιγαίο.
Δεν είναι τυχαία η προσπάθεια του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος, σε σχετική ερώτηση, απέφυγε να απαντήσει για το τι θα συμβεί σε μια αντιπαράθεση δύο μελών του ΝΑΤΟ, ενώ, αντιθέτως, προσφέρθηκε και αυτός να… συμβάλει ώστε να αποφευχθεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Οι «κανόνες Λουνς», που ουσιαστικά επαναβεβαιώνονται από το ΝΑΤΟ, επιβάλλουν ίσες αποστάσεις του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο και αποφυγή εμπλοκής του σε οποιαδήποτε περιοχή ή θέμα για το οποίο υπάρχει διαφωνία μεταξύ των δύο συμμάχων. Μια ρύθμιση η οποία, φυσικά, είναι εις βάρος των εθνικών μας συμφερόντων, καθώς «γκριζάρει» σημαντικές περιοχές εθνικής κυριαρχίας, κρίσιμες για την Εθνική Άμυνα.
Όμως, ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το πώς εξελίσσεται η προσπάθεια της Τουρκίας να μπει από το παράθυρο στις ευρωπαϊκές δομές.
Η Αθήνα επισείει το βέτο για την ένταξη της Τουρκίας στο Πρόγραμμα «SAFE», όμως, αυτό έχει ήδη παρακαμφθεί, καθώς οι διμερείς συμφωνίες εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ που συνάπτουν χώρες-μέλη της ΕΕ με τις τουρκικές αμυντικές βιομηχανίες δημιουργούν αρνητικό τετελεσμένο, το οποίο θα υπερκεράσει τις ελληνικές αντιρρήσεις αλλά και το ίδιο το Πρόγραμμα «SAFE».
Και έτσι, σύντομα, η Ευρωπαϊκή Άμυνα, σε ό,τι αφορά τις συνεισφορές και την υποδομή των κρατών-μελών, θα είναι στενά συνδεδεμένη με την Τουρκία και τους τουρκικούς εξοπλισμούς, ώστε στην πράξη να εξαιρείται μόνο από πόρους οι οποίοι διατίθενται με ομοφωνία. Αυτό κάθε άλλο παρά θα περιορίσει τη στρατηγική σημασία της για τη λεγόμενη ανάπτυξη της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, η οποία, λόγω και των γνωστών δομικών προβλημάτων της Ένωσης και της απουσίας στιβαρής ηγεσίας, θα καταλήξει να εξαρτάται από την Τουρκία. Μια χώρα η οποία, βεβαίως, έχει εντελώς δική της ατζέντα, η οποία κάθε άλλο παρά είναι συμβατή με την ευρωπαϊκή, αλλά αυτό καθόλου δεν αποθαρρύνει τις ηγεσίες μεγάλων και μικρών ευρωπαϊκών χωρών.
Ωστόσο, αυτή δεν είναι η μοναδική αρνητική πραγματικότητα που έχει να αντιμετωπίσει η Αθήνα. Η Τουρκία, πλέον, είναι καθαρό ότι βρίσκεται σε συνεννόηση με τον Ντόναλντ Τραμπ για κινήσεις προκειμένου να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις της αμερικανικής νομοθεσίας και να ξεφορτωθεί το εμπόδιο των S-400, κάτι που θα της ανοίξει τον δρόμο για την επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35.
Μάλιστα, όπως έγινε σαφές και από τις δηλώσεις της τουρκικής ηγεσίας, ο πρώτος στόχος είναι, μόλις προχωρήσει η διαδικασία, να αποδεσμευθούν άμεσα τα έξι F-35, τα οποία της ανήκουν και παραμένουν δεσμευμένα στις ΗΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι, πριν ακόμη αρχίσει η Ελλάδα να παραλαμβάνει τα πρώτα, ακριβοπληρωμένα, F-35, η Τουρκία θα έχει εντάξει στην Πολεμική Αεροπορία της τα υπερσύγχρονα μαχητικά 5ης γενιάς.
Η Άγκυρα, όμως, κινείται και σε άλλα επίπεδα, καθώς τους τελευταίους δύο μήνες έχει επιδοθεί σε μια πραγματικά τιτάνια διπλωματική προσπάθεια για αποκατάσταση των σχέσεων και τον προσεταιρισμό της Αιγύπτου. Στόχος δεν είναι μόνο η δημιουργία μετώπου εναντίον του Ισραήλ αλλά και η ανατροπή των μέχρι τώρα αρνητικών δεδομένων που υπήρχαν για την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο, με τη συμμαχική σχέση που είχε συνάψει το Κάιρο με την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Πέραν των πολιτικών επαφών, ειδικό ρόλο φαίνεται ότι έχει αναλάβει και ο αρχηγός της ΜΙΤ και στενός σύμβουλος του Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν, ο οποίος έχει επαφές με τον αιγύπτιο ομόλογό του, ενώ πλέον υπάρχει στενή αμυντική συνεργασία, με υπογραφή συμφωνιών και διεξαγωγή κοινών ασκήσεων.
Η Ελλάδα αρκέστηκε όλο αυτό το διάστημα σε κάποιες τηλεφωνικές επικοινωνίες του Γιώργου Γεραπετρίτη με τον αιγύπτιο ομόλογό του, οι οποίες, προφανώς, δεν μπορούν να ανατρέψουν το αρνητικό σκηνικό. Να υπενθυμίσουμε ότι, σε μεγάλο βαθμό, η ανάσχεση του τουρκικού αναθεωρητισμού στην Ανατολική Μεσόγειο έχει στηριχθεί ακριβώς σε αυτήν τη στενή, μέχρι τώρα, σχέση της Ελλάδας και της Αιγύπτου.
Και ο μεγάλος εφιάλτης, φυσικά, της Αθήνας είναι η μεγάλη εκκρεμότητα που έχει μείνει στην οριοθέτηση, καθώς η ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία έχει αφήσει εκτός συμφωνίας όλη την περιοχή ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, περιοχή όπου η Τουρκία αμφισβητεί την ελληνική ΑΟΖ και επιδιώκει διμερή συμφωνία με την Αίγυπτο, με αποτέλεσμα τον πλήρη σφετερισμό της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.
Απέναντι σε αυτό το τσουνάμι αρνητικών εξελίξεων, η ελληνική κυβέρνηση δείχνει είτε να μην αντιλαμβάνεται τη σοβαρότητα της κατάστασης είτε απλώς να είναι εντελώς αδύναμη να αναλάβει οποιαδήποτε δράση ώστε να ανατραπούν τα αρνητικά τετελεσμένα. Ο πρωθυπουργός συμμετέχει στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ και δεν έχει ούτε καν μία διμερή συνάντηση, ενώ περνά απαρατήρητος από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Παράλληλα, πηγαίνει στη γιορτή της 14ης Ιουλίου στο Παρίσι και διακρίνεται στη φωτογραφία των ηγετών που είχαν προσκληθεί από τον Μακρόν να βρίσκεται στην άκρη, μακριά από τους άλλους ηγέτες που περιστοίχιζαν τον γάλλο Πρόεδρο. Όσο για τον υπουργό Εξωτερικών, επέλεξε να ταξιδέψει για μία εβδομάδα, κάνοντας περιοδεία στην Ιαπωνία, στην Κορέα και στο Βιετνάμ, οι οποίες μπορεί να είναι σημαντικές χώρες, αλλά τη στιγμή αυτή θα έπρεπε να δοθεί προτεραιότητα εκεί όπου η Τουρκία κάνει βήματα και προωθεί τις θέσεις της.
