Συγγενείς Καρδιοπάθειες: Η Φυσικοθεραπεία ως «κλειδί» για μια ζωή γεμάτη ενέργεια
Φυσικοθεραπεία συγγενείς καρδιοπάθειες: Πώς τα εξατομικευμένα προγράμματα αποκατάστασης αλλάζουν την καθημερινότητα παιδιών και ενηλίκων
Του
ΑΡΗ ΜΠΕΡΖΟΒΙΤΗ
Οι συγγενείς καρδιοπάθειες αποτελούν τις πιο συχνές γενετικές ανωμαλίες, επηρεάζοντας πάνω από το 1% των γεννήσεων. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Συγγενών Καρδιοπαθειών, οι ειδικοί του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών (ΠΣΦ) αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο της φυσικοθεραπείας στη βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής λειτουργίας και της ποιότητας ζωής των πασχόντων.
Στα συμπτώματα της πάθησης (τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικες) περιλαμβάνονται: Μειωμένη αντοχή στην άσκηση, δύσπνοια, ταχυκαρδία ακόμη και στην ηρεμία, οιδήματα στα κάτω άκρα και κυάνωση λόγω διαταραχών στην κυκλοφορία του αίματος. Οι συχνότερες επιπλοκές είναι οι αρρυθμίες και η καρδιακή ανεπάρκεια.
Τα αίτια εμφάνισης της πάθησης μπορεί να είναι γενετικά ή περιβαλλοντικά, όπως η έκθεση σε συγκεκριμένους παράγοντες κατά την εμβρυϊκή ζωή. Αν και η διάγνωση συνήθως πραγματοποιείται στη νεογνική ή παιδική ηλικία, δεν είναι σπάνιο ενήλικες να ζουν με συγγενή καρδιοπάθεια χωρίς εμφανή συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι 800 – 1.000 παιδιά γεννιούνται κάθε χρόνο με συγγενή καρδιοπάθεια.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Συγγενών Καρδιοπαθειών, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών (ΠΣΦ) και το Επιστημονικό Τμήμα Καρδιοαγγειακής και Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας – Αποκατάστασης (ΕΤΚΑΦΑ) μας ενημερώνουν για τα προγράμματα αποκατάστασης και τον ρόλο του φυσικοθεραπευτή στη διαχείριση της πάθησης:
Η «συνταγή» της Αμερικανικής Ένωσης Καρδιολόγων
Για μία καλύτερη λειτουργικότητα και κατ’ επέκταση ποιότητα ζωής των πασχόντων, οι σύγχρονες κλινικές οδηγίες της Αμερικανικής Ένωσης Καρδιολόγων συστήνουν τη συμμετοχή τους σε προγράμματα αποκατάστασης, τα οποία συμβάλλουν στην βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής λειτουργίας.
Ο φυσικοθεραπευτής, ως εξειδικευμένος επαγγελματίας υγείας, μπορεί να σχεδιάζει και να εφαρμόζει εξατομικευμένα προγράμματα αποκατάστασης για άτομα ανεξαρτήτως ηλικίας που πάσχουν από συγγενείς καρδιοπάθειες, με τα εξής σημαντικά οφέλη:
• Μείωση συμπτωμάτων, όπως η δύσπνοια και τα οιδήματα.
• Βελτίωση της ικανότητας για άσκηση (π.χ. μέσω της μείωσης της αρτηριακής πίεσης).
• Βελτίωση της ποιότητας ζωής.
• Μείωση των νοσηλειών.
Διά ζώσης ή εξ αποστάσεως;
Στα προγράμματα αυτά μπορούν να συμμετέχουν παιδιά άνω των 6 ετών, αλλά και ενήλικες, που είναι αιμοδυναμικά σταθεροί. Περιλαμβάνουν κυρίως αερόβια άσκηση και ασκήσεις ενδυνάμωσης (θεραπευτική άσκηση), ενώ, ανάλογα με τους θεραπευτικούς στόχους, μπορούν να περιέχουν και διατάσεις και τεχνικές αναπνευστικής φυσικοθεραπείας. Τα προγράμματα αποκατάστασης μπορεί να είναι ατομικά ή ομαδικά, διά ζώσης ή εξ αποστάσεως (με παρόμοια αποτελεσματικότητα με τα διά ζώσης, εφόσον διασφαλίζεται η ασφάλεια των ασθενών).
