Εορταστικό άρωμα εκλογών με… δύο από τα ίδια – Του Ν. Στραβελάκη
–Σκέψεις με αφορμή το επικοινωνιακό μπαράζ της κυβέρνησης και την παρουσίαση του βιβλίου Τσίπρα
Του
ΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗ,
Οικονομολόγου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Οι πολιτικές εξελίξεις έχουν έντονο άρωμα εκλογών. Η κυβέρνηση επιχειρεί ένα ακόμη επικοινωνιακό lifting με αμφιλεγόμενες νομοθετικές παρεμβάσεις, αμφισβητούμενα επιδόματα και δηλώσεις αυτοϊκανοποίησης για παρεμβάσεις της αγοράς στη λύση κοινωνικών προβλημάτων.
Το πόσο περιορισμένες και αποτυχημένες είναι αυτές οι ενέργειες φαίνεται από το ότι ισοφαρίζονται από τον απόηχο του βιβλίου του κ. Τσίπρα. Σε αυτό δεν βοήθησε τόσο το περιεχόμενο του βιβλίου όσο η προσπάθεια της κυβέρνησης να επαναφέρει τη συζήτηση στο 2015, ώστε να φύγει η προσοχή από τα έργα και τις ημέρες της. Αν τα δούμε συνολικά, στήνεται ένα εκλογικό σκηνικό, όπου ο κ. Τσίπρας θα λέει ότι «δεν πάει άλλο» και ο κ. Μητσοτάκης ότι η χώρα δεν μπορεί να γυρίσει «σε αυτούς που την έριξαν στα βράχια». Έτσι, τα προβλήματα της χώρας και της κοινωνίας θα μείνουν έξω από τη συζήτηση, ίσως και την εκλογική διαδικασία, και τα διαφορετικά τμήματα της αστικής τάξης θα δώσουν, με την ησυχία τους, τη μάχη για το ευνοϊκότερο σχήμα διακυβέρνησης. Ας τα πάρουμε με τη σειρά.
Η κυβέρνηση ξεκίνησε διαφημίζοντας μια νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Εργασίας και της κ. Κεραμέως. Με τη γνωστή τακτική της μεταφοράς της ευθύνης, δεν θεωρεί υπεύθυνα για την κατάργηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων τα Μνημόνια και την εργοδοτική αδιαλλαξία, αλλά τη νομοθεσία, που απαιτεί τη συμφωνία του 100% εργοδοτών και εργαζομένων για την υπογραφή συλλογικής σύμβασης. Έτσι, αποφάσισαν να προτείνουν το 100% να πέσει στο 40% για αμφότερες τις πλευρές. Η επιδίωξη είναι προφανής: Επειδή οι εργοδότες εκπροσωπούνται συνήθως από ενιαίο φορέα, το μέτρο αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική θέση των εργαζομένων, που συχνά εκπροσωπούνται από περισσότερα σωματεία. Κοντολογίς, επιδιώκουν τη πολυδιάσπαση της εργατικής τάξης με την παραδοσιακή τακτική της Δεξιάς και της εργοδοσίας, τα σωματεία-σφραγίδα. Το αστείο είναι ότι αυτή η παρέμβαση συνοδεύτηκε με πανηγυρισμούς περί «αποκατάστασης των εργασιακών σχέσεων».
Απτόητο, το επικοινωνιακό επιτελείο της κυβέρνησης συνέχισε τους πανηγυρισμούς για τη διανομή του επιδόματος ενοικίου. Όμως και εκεί δεν άργησε να φανεί ότι είναι άνθρακες ο θησαυρός. Ενώ μιλούσαν για 1 εκατ. δικαιούχους και επιδόματα που θα έφταναν και θα ξεπερνούσαν τα 800 ευρώ, οι δικαιούχοι ήταν κάτι πάνω από 800.000 και τα επιδόματα κάτι πάνω από 200 ευρώ. Όμως, και εδώ το θράσος περίσσεψε, αφού ο κ. Μητσοτάκης, στην ανάρτησή του, κάλεσε τους ενοικιαστές να δηλώνουν τα πραγματικά ενοίκια, ώστε να λαμβάνουν υψηλότερα επιδόματα.
Βέβαια, αυτός που το τερμάτισε ήταν ο υπουργός «Ανάπτυξης» κ. Θεοδωρικάκος. Παρουσίασε 2.000 κωδικούς super market στους οποίους οι τιμές, υποτίθεται, μειώθηκαν. Σε μια χώρα όπου η ακρίβεια στα τρόφιμα, στο ρεύμα και στα ενοίκια είναι –σε σχέση με το κατά κεφαλήν εισόδημα– πρωτοφανής για ολόκληρη την Ευρώπη, μιλάνε για 2.000 από 50.000 κωδικούς που υπάρχουν στα super markets, που στην πλειοψηφία τους δεν αφορούν είδη πρώτης ανάγκης. Όπως και στις προηγούμενες παρεμβάσεις, στο μέτωπο της ακρίβειας, η κυβέρνηση μιλά για να δείχνει ότι κάνει κάτι, ενώ στην πραγματικότητα δεν κάνει τίποτα.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο κ. Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε το βιβλίο του «Ιθάκη». Η παρουσίαση, όπως ήταν αναμενόμενο, ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένη από πλευράς συμμετοχής. Παρ’ όλα αυτά, η τοποθέτηση του συγγραφέα σε αρκετά σημεία δεν απηχούσε το βιβλίο. Ο κ. Τσίπρας είπε ότι «δεν πάει άλλο» με τον κ. Μητσοτάκη, ενώ στο ίδιο το βιβλίο (τελευταίο κεφάλαιο) το πνεύμα είναι ότι η όποια μεγέθυνση της οικονομίας μετά το 2019 ήταν το αποτέλεσμα του τρίτου Μνημονίου, που επανάφερε τη χώρα στην κανονικότητα, αφού δεν υπήρξε και τέταρτο. Τελείωσε, δε, την παρέμβασή του θεωρώντας ότι αυτή η «παρακαταθήκη» θα είναι και η βάση της φυγής της χώρας προς το μέλλον. Κοντολογίς, ο πρώην πρωθυπουργός άφησε να εννοηθεί ότι το βιβλίο κλείνει τους λογαριασμούς του με το παρελθόν γιατί η χώρα τον έχει ανάγκη ξανά. Ο κ. Μητσοτάκης, άλλο που δεν ήθελε, από του βήματος της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης, δήλωσε ότι δεν μπορεί να αναλάβουν ξανά τη χώρα «αυτοί που την έριξαν στα βράχια», σε μια προσπάθεια να κάνουμε εκλογές συζητώντας το 2015 και όχι το 2025.
Το θέμα είναι ότι τα προβλήματα του κόσμου απουσιάζουν από τη ρητορική, πολλώ δε μάλλον από την πολιτική πρακτική και των δύο. Απέναντι σε αυτό, ο κόσμος έχει δύο επιλογές: 1) Να απέχει από την όλη διαδικασία, αφήνοντας τον δρόμο ανοιχτό να πάθει ακόμα χειρότερα. 2) Να φέρει ο ίδιος, με τη δράση του, τα θέματα των μισθών, της ακρίβειας και των εργασιακών σχέσεων στο κέντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Νομίζω ότι συμφέρει το δεύτερο.
