Εκλογές ΗΠΑ: Σαρωτική επικράτηση των Δημοκρατικών σε Βουλή και Γερμοσύνη στις ενδιάμεσες εκλογές, βάζοντας ισχυρά θεσμικά «αντίβαρα» στην προεδρία Τραμπ. Ιστορικές ανατροπές σε Ρεπουμπλικανικά προπύργια, ανακατατάξεις στις αγορές και κομβική η παρουσία των Ελληνοαμερικανών νομοθετών με πρωταγωνιστή τον Κρις Πάπας.
Ένα πολιτικό «τσουνάμι» επανακαθορίζει το σκηνικό στην Ουάσιγκτον
Οι ενδιάμεσες εκλογές (midterms) στις Ηνωμένες Πολιτείες σημαδεύτηκαν από μια ραγδαία και απρόσμενη σε τέτοια κλίμακα πολιτική ανατροπή. Το «μπλε κύμα» του Δημοκρατικού Κόμματος σάρωσε παραδοσιακά προπύργια και κρίσιμες πολιτείες-κλειδιά, εξασφαλίζοντας τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας. Αυτή η σαρωτική νίκη συνιστά ένα βαρύτατο πολιτικό πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ, περιορίζοντας δραστικά τα περιθώρια κινήσεώς του και θέτοντας ισχυρά θεσμικά «αντίβαρα» για την τελευταία διετία της προεδρίας του.
Οι αλλαγές στον εκλογικό χάρτη απέκτησαν από την πρώτη στιγμή ιστορικές διαστάσεις. Στο Κάνσας, οι Δημοκρατικοί κατέκτησαν έδρα στη Γερουσία για πρώτη φορά από τη δεκαετία του 1930, ενώ στη Νότια Καρολίνα ανέκτησαν μια γερουσιαστική έδρα που είχε χαθεί από την εποχή της προσχώρησης του Στρομ Θέρμοντ στους Ρεπουμπλικάνους τη δεκαετία του 1960. Ακόμη και στο προπύργιο του Τέξας, σημείωσαν νίκες-σταθμούς σε πολιτειακό επίπεδο, σπάζοντας ένα σερί ηττών που κρατούσε από τα τέλη του 20ού αιώνα.
Η αντίδραση της Λευκής Oικίας και οι οικονομικοί τριγμοί
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να υποβαθμίσει το εύρος της ήττας, δηλώνοντας ότι αποδέχεται μεν το αποτέλεσμα, αλλά απορρίπτει την ερμηνεία του ως προσωπικής αποδοκιμασίας. Αφού συνεχάρη τους Δημοκρατικούς και άφησε ανοιχτό ένα παράθυρο θεσμικής συνεργασίας, φρόντισε να στείλει το δικό του μήνυμα αναρτώντας ένα συμβολικό καπέλο με τη λέξη veto, προαναγγέλλοντας σκληρές νομοθετικές μάχες.
Στις χρηματοπιστωτικές αγορές, η αρχική νευρικότητα και η πτώση των δεικτών έδωσαν γρήγορα τη θέση τους σε μια αμυντική αλλά σταθερή άνοδο, με τα ομόλογα και τον χρυσό να καταγράφουν ισχυρό ράλι, ενώ το δολάριο υποχώρησε υπογραμμίζοντας την αβεβαιότητα της επόμενης ημέρας.
Η δυναμική παρουσία και οι εκλογές των Ελληνοαμερικανών στο νέο Κογκρέσο
Μέσα σε αυτό το ρευστό και πολωμένο περιβάλλον, ιδιαίτερη βαρύτητα για τον ελληνισμό της διασποράς και την ελληνική εξωτερική πολιτική έχει η σύνθεση της νέας ελληνοαμερικανικής ομάδας στο Κογκρέσο. Όπως επεσήμανε και ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, η εκλογή ομογενών νομοθετών και στα δύο κόμματα διατηρεί ανοιχτούς και ισχυρούς διαύλους επικοινωνίας με την Ουάσιγκτον.
Το μεγαλύτερο «αστέρι» της βραδιάς για την ομογένεια ήταν αναμφισβήτητα ο Κρις Πάπας (Chris Pappas). Ο Δημοκρατικός πολιτικός από το Νιου Χαμσάιρ έκανε το μεγάλο βήμα από τη Βουλή των Αντιπροσώπων στη Γερουσία, κερδίζοντας μια κρίσιμη και σκληρή αναμέτρηση απέναντι στον πρώην Ρεπουμπλικανό Γερουσιαστή Τζον Σουνουνού (John E. Sununu). Η νίκη του Πάπας δεν είναι απλώς κομβική για τη διατήρηση της έδρας από τους Δημοκρατικούς μετά την αποχώρηση της Τζιν Σαχίν, αλλά έχει και ιστορικό χαρακτήρα, καθώς καθιστά τον Κρις Πάπας τον πρώτο ανοιχτά γκέι γερουσιαστή στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, βάζοντας ταυτόχρονα τέλος σε μια 14ετή απουσία Ελληνοαμερικανικής εκπροσώπησης από το σώμα της Γερουσίας.
Παράλληλα, ισχυρή παρέμεινε η παρουσία των Ελληνοαμερικανών Ρεπουμπλικάνων βουλευτών που κατάφεραν να αντέξουν το «μπλε κύμα» κυρίως στη Φλόριντα και τη Νέα Υόρκη:
Ο Γκας Μπιλιράκης (Gus Bilirakis) επανεξελέγη θριαμβευτικά στην 12η Περιφέρεια της Φλόριντα για 11η θητεία, παραμένοντας ένας από τους πιο σταθερούς και παραδοσιακούς υποστηρικτές των ελληνικών θέσεων στο Κογκρέσο.
Η Νικολ Μαλιωτάκη (Nicole Malliotakis) επικράτησε στη Νέα Υόρκη (11η Περιφέρεια – Στάτεν Άιλαντ/Μπρούκλιν), εξασφαλίζοντας την τέταρτη θητεία της.
Ο Μάικ Χαριδόπουλος (Mike Haridopolos) διατήρησε την έδρα του στην 8η Περιφέρεια της Φλόριντα.
Ο Τζίμι Πατρώνης (Jimmy Patronis) κέρδισε την πρώτη του πλήρη θητεία στην 1st District της Φλόριντα.
Στο Νιου Χαμσάιρ, η Μάγκι Γκούντλαντερ (Maggie Goodlander) επανεξελέγη με τους Δημοκρατικούς, ενώ σε εκκρεμότητα παρέμενε κατά τις πρώτες ώρες η οριακή αναμέτρηση της Ντίνα Τίτους (Dina Titus) στη Νεβάδα.
Αυτή η διακομματική κατανομή των Ελληνοαμερικανών αξιωματούχων διασφαλίζει ότι τα ζητήματα που αφορούν τα εθνικά μας θέματα —όπως η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, τα ελληνοτουρκικά και οι ισορροπίες στις Επιτροπές Εξωτερικών Υποθέσεων— θα συνεχίσουν να τυγχάνουν διακομματικής προσοχής.
Πολιτικές αντιδράσεις στην Ελλάδα: Μεταξύ «δεδομένου συμμάχου» και ανάγκης για στρατηγική αυτονομία
Τα αποτελέσματα των αμερικανικών εκλογών προκάλεσαν έντονους τριγμούς και στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Ελλάδας, αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση γύρω από τον προσανατολισμό της εξωτερικής πολιτικής της χώρας.
Η κριτική του ΠΑΣΟΚ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και της ΕΛ.Α.Σ.
Από την πλευρά του, ο Τομέας Εξωτερικής Πολιτικής χαρακτήρισε τη νίκη των Δημοκρατικών ως ένα ηχηρό «χαστούκι» στον τραμπισμό, αποδίδοντάς την στη λαϊκή δυσαρέσκεια απέναντι σε μια απρόβλεπτη και διχαστική ατζέντα, στους νέους πολέμους, στη διεύρυνση των ανισοτήτων και στην υπονόμευση του κράτους δικαίου. Παράλληλα, ασκήθηκε δριμεία κριτική στην κυβέρνηση Μητσοτάκη για την πολιτική του «δεδομένου συμμάχου» και της «λευκής επιταγής» προς την Ουάσιγκτον, με το μήνυμα ότι η Αθήνα οφείλει επιτέλους να χαράξει κόκκινες γραμμές για την προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Στο ίδιο μήκος κύματος, το γραφείο Τύπου του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής τόνισε ότι το αποτέλεσμα των midterms αποτελεί μια πρώτη ηχηρή τιμωρία για τις «ολέθριες γεωπολιτικές επιλογές» της διοίκησης Τραμπ, από τον πόλεμο στο Ιράν μέχρι τους επιθετικούς δασμούς που εκτίναξαν το κόστος ζωής παγκοσμίως. Το ΠΑΣΟΚ υπογράμμισε την επιτακτική ανάγκη η Ευρώπη να προχωρήσει επιτέλους στην ενίσχυση της πραγματικής στρατηγικής της αυτονομίας, ενώ επανέλαβε ότι η Ελλάδα πρέπει να επενδύσει στην πολυμέρεια και σε συμμαχίες βασισμένες σε αρχές και όχι σε σχέσεις μονομερούς εξάρτησης.
Η Προέδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ρένα Δούρου, δήλωσε με έμφαση για τη σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ:
«Η ήττα του τραμπισμού ξεκινά από τις ΗΠΑ. Ηττήθηκαν χθες η απαξίωση της Δημοκρατίας, η ξενοφοβία, η περιφρόνηση της αξιοπρέπειας των πολιτών, η υπονόμευση της κοινωνικής συνοχής. Το πολύχρωμο κύμα των δημοκρατικών υποψηφίων σε Βουλή και Γερουσία σάρωσε. Η ψήφος των Αμερικανών πολιτών, που μετείχαν μαζικά στις εκλογές είναι ψήφος ελπίδας και προοπτικής. Ψήφος ανατροπής. Αλλά και έμπνευσης. Οι προοδευτικές δυνάμεις οφείλουν να πιάσουν ξανά το νήμα της ελπίδας μέσα από τη συνεργασία, τη συσπείρωση, τους αγώνες για δημοκρατία, ζωή με αξιοπρέπεια χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς.»
«Η μεγάλη νίκη του Δημοκρατικού Κόμματος στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, αποτελεί μεγάλη επιτυχία για τον προοδευτικό κόσμο, δεδομένου μάλιστα ότι ενισχύθηκαν εντός των Δημοκρατικών αριστερές δυνάμεις.» τόνισε στην ανακοίνωση του ο Τομέας Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΛ.Α.Σ.
Και συμπλήρωσε: «Οι εξελίξεις στις ΗΠΑ αναδεικνύουν ακόμα περισσότερο την ανάγκη η κυβέρνηση να αλλάξει άμεσα πλεύση: Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις πρέπει να παραμείνουν στρατηγικές, αλλά να είναι αμοιβαία επωφελείς. Θα πρέπει να μπουν κόκκινες γραμμές στις σχέσεις μας με τις ΗΠΑ, με σκοπό την προστασία των εθνικών μας συμφερόντων και προάσπιση των αξιών μας.»
Η επόμενη μέρα σε Αθήνα και Ουάσιγκτον
Η αλλαγή συσχετισμών στο αμερικανικό Κογκρέσο δημιουργεί ένα νέο τοπίο. Το νομοθετικό φρενάρισμα που αναμένεται να αντιμετωπίσει η αμερικανική εκτελεστική εξουσία επηρεάζει άμεσα τα πεδία της εμπορικής και εξωτερικής πολιτικής. Για την ελληνική διπλωματία, η πρόκληση έγκειται στην αξιοποίηση των ισχυρών ερεισμάτων τόσο στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών όσο και των Ρεπουμπλικάνων, διασφαλίζοντας ότι η στρατηγική σχέση των δύο χωρών θα παραμείνει σταθερή αλλά και απολύτως επωφελής για τα εθνικά συμφέροντα.
