Παρασκήνιο στις Βρυξέλλες: Τα ευρωπαϊκά δισεκατομμύρια και η ενέργεια «σβήνουν» το Casus Belli και το Κυπριακό
Του
Ειδικού συνεργάτη μας
Ειδικού συνεργάτη μας
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το διπλωματικό φλερτ των Βρυξελλών και ισχυρών ευρωπαϊκών πρωτευουσών με την Άγκυρα, με φόντο την προσπάθεια παράκαμψης των «αγκαθιών» του Κυπριακού και των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Η πρόσφατη επίσκεψη της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ, Κάγια Κάλας, στην τουρκική πρωτεύουσα, συνοδευόμενη από κορυφαίους Επιτρόπους, επιβεβαίωσε την τάση ισχυρών ευρωπαϊκών κύκλων να εξάρουν τη σημασία της Τουρκίας, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στην Αθήνα και τη Λευκωσία.
Η «επιλεκτική αμνησία» της ευρωπαϊκής διπλωματίας
Η στάση των υψηλόβαθμων αξιωματούχων της ΕΕ αγγίζει τα όρια της πρόκλησης, καθώς οι δημόσιες τοποθετήσεις τους δείχνουν να αγνοούν πλήρως τη σκληρή πραγματικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ευρωπαϊκή ηγεσία προσπερνά επιδεικτικά το ενεργό casus belli (απειλή πολέμου) της Τουρκίας κατά της Ελλάδας —ενός κράτους-μέλους της Ένωσης—, το αναθεωρητικό νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», και κυρίως τη συνεχιζόμενη παράνομη κατοχή του βορείου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας μετά την εισβολή του 1974.
Παρά ταύτα, η Κάγια Κάλας έσπευσε να πλέξει το εγκώμιο της Άγκυρας, σημειώνοντας με ανάρτησή της στο διαδίκτυο: «Η Τουρκία είναι βασικός εταίρος στην ασφάλεια, τη μετανάστευση και την ενέργεια, όπως επίσης και υποψήφια χώρα προς ένταξη στην Ένωση».
Türkiye is a key partner on security, migration, and energy, as well as an EU candidate country.
It was good to speak with President @RTErdogan today about further strengthening EU–Türkiye relations and the importance of good neighbourly relations.
We also addressed Russia’s… pic.twitter.com/auj2lGxsgH
— Kaja Kallas (@kajakallas) June 30, 2026
Στο βάθος… το κέρδος και η οικονομική ομηρία
Ποιος είναι όμως ο πραγματικός στόχος πίσω από τα διθυραμβικά σχόλια των Ευρωπαίων; Σύμφωνα με διπλωματικές και οικονομικές πηγές, η απάντηση κρύβεται στη λέξη «κέρδος». Η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται σε κατάσταση ιδιότυπης ομηρίας, καθώς ισχυροί χρηματοπιστωτικοί όμιλοι της Γηραιάς Ηπείρου έχουν δανείσει και επενδύσει στην Τουρκία πολλά δισεκατομμύρια ευρώ. Το μέγεθος της οικονομικής έκθεσης είναι τέτοιο που, αν και γίνονται προσπάθειες απεγκλωβισμού, αυτός είναι αδύνατος στην παρούσα φάση. Μια ενδεχόμενη ρήξη ή οικονομική κατάρρευση της Τουρκίας θα προκαλούσε συστημικό κλονισμό σε ευρωπαϊκές τράπεζες.
Ο ενεργειακός εκβιασμός και ο χερσαίος άξονας μέσω Ιράν
Πέρα από το καθαρά χρηματοπιστωτικό σκέλος, η ενέργεια αποτελεί το ισχυρότερο χαρτί που κρατά στα χέρια της η Άγκυρα, με τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να το αναδεικνύουν σε κυρίαρχο ζήτημα των συνομιλιών. Στο πλαίσιο αυτό, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ξεδιπλώνει έναν εξαιρετικά φιλόδοξο γεωστρατηγικό σχεδιασμό: επιχειρεί να δημιουργήσει έναν τεράστιο χερσαίο οδικό και αγωγό-άξονα μεταφοράς ενέργειας, ο οποίος θα ξεκινά από την Ασία, θα διέρχεται μέσω του Ιράν και της Τουρκίας, και θα καταλήγει στην Ευρώπη.
Στόχος αυτής της στρατηγικής είναι η πλήρης παράκαμψη των θαλάσσιων οδών. Με τον τρόπο αυτό, η Άγκυρα επιδιώκει να καταστεί ο απόλυτος και αναντικατάστατος διαμεσολαβητής για τον μεγαλύτερο και πιο «διψασμένο» πελάτη της περιοχής: την ίδια την Ευρώπη. Οι Βρυξέλλες, αναζητώντας απεγνωσμένα εναλλακτικές πηγές και διόδους εφοδιασμού, δείχνουν έτοιμες να υποκύψουν σε αυτόν τον ιδιότυπο ενεργειακό εκβιασμό, κλείνοντας τα μάτια στις προκλητικές τουρκικές αξιώσεις.
Το παιχνίδι του Ερντογάν στην άμυνα
Αυτή την ευρωπαϊκή αδυναμία εκμεταλλεύεται στο έπακρο ο Τούρκος Πρόεδρος, ο οποίος παράλληλα επιχειρεί μεθοδικά να αναδειχθεί σε κυρίαρχο και αναντικατάστατο παίκτη της ευρωπαϊκής και νατοϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Τα μέχρι στιγμής δείγματα μαρτυρούν πως η στρατηγική του αποδίδει. Η Άγκυρα έχει καταφέρει να «σαγηνεύσει» τους Ευρωπαίους εταίρους μας, οι οποίοι εθελοτυφλούν μπροστά στις παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου, επιλέγοντας μια «λειτουργική σχέση» με την Τουρκία που θυσιάζει τις καταστατικές αρχές της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον βωμό των δισεκατομμυρίων και των αγωγών.
