Σε μια κρίσιμη διπλωματική σκακιέρα, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας ξεκαθάρισε στον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι παράνομο και παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, την ώρα που η Αθήνα βρίσκεται σε πλήρη ετοιμότητα.
Στο επίκεντρο της συνάντησης των δύο πλευρών στις Βρυξέλλες βρέθηκε η πρόσφατη επικύρωση της συμφωνίας Άγκυρας – Τρίπολης από τη Βουλή της Λιβύης, μια εξέλιξη που προκαλεί νέες εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Η κ. Κάλας τόνισε κατηγορηματικά ότι η συμφωνία δεν συνάδει με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, ενώ έθεσε με έμφαση και το Κυπριακό ως απαράβατο όρο για τις ευρωτουρκικές σχέσεις.
Το «τείχος» των Βρυξελλών και το Διεθνές Δίκαιο
Η κ. Κάλας δεν άφησε περιθώρια παρερμηνειών στον Τούρκο ομόλογό της. Επανέλαβε με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την πάγια θέση της ΕΕ, τονίζοντας ότι το εν λόγω μνημόνιο είναι ανυπόστατο, παράνομο και παραβιάζει κατάφωρα τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών –φωτογραφίζοντας άμεσα την Ελλάδα και την Κύπρο– καθώς δεν συνάδει σε καμία περίπτωση με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Παράλληλα, η Ευρωπαία αξιωματούχος έθεσε με έμφαση στο τραπέζι το Κυπριακό, υπογραμμίζοντας ότι η επανέναρξη των συνομιλιών για δίκαιη επίλυση και ο σεβασμός των σχέσεων καλής γειτονίας αποτελούν απαράβατους όρους για το μέλλον των ευρωτουρκικών σχέσεων. Στη συζήτηση κυριάρχησαν επίσης οι περιφερειακές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και οι υβριδικές απειλές στη Μαύρη Θάλασσα.
Στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο, η Αθήνα αντιμετωπίζει έντονους τριγμούς. Ο πρώην Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς άσκησε σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση, κάνοντας λόγο για επικίνδυνες ψευδαισθήσεις και έλλειψη ετοιμότητας απέναντι στον τουρκικό αναθεωρητισμό. Παράλληλα, η ελληνική διπλωματία επεξεργάζεται αντίμετρα και ενισχύει τις επαφές της με την πλευρά του Χαφτάρ στη Λιβύη, επιχειρώντας να μπλοκάρει στην πράξη την εφαρμογή του μνημονίου.
Προκλητική απάντηση Αγκύρας
Σε μια προκλητική και αδιάλλακτη στάση απέναντι στην Ελλάδα, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν απέδωσε την ένταση στην ελληνική εσωτερική πολιτική, επαναλαμβάνοντας τις γνωστές τουρκικές αξιώσεις για το καλώδιο, το casus belli και τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Απαντώντας στις αντιδράσεις της Αθήνας, ο Χακάν Φιντάν δεν δίστασε να ειρωνευτεί, υποστηρίζοντας ότι η εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα δυσκολεύει τη λήψη αποφάσεων για την επίλυση των διμερών διαφορών. Παράλληλα, ο Τούρκος ΥΠΕΞ άνοιξε τα χαρτιά του για τις τουρκικές διεκδικήσεις:
-
Για το ηλεκτρικό καλώδιο: Δήλωσε ότι η Άγκυρα δεν έχει αντίρρηση, θέτοντας όμως ως όρο τη γραπτή ειδοποίηση και την παράδοση συντεταγμένων για θαλάσσιες έρευνες, επιχειρώντας να επιβάλει de facto έλεγχο στην ελληνική ΑΟΖ.
-
Για το Casus Belli: Υποστήριξε προκλητικά ότι η απειλή πολέμου του 1995 «δεν συνιστά απειλή», χαρακτηρίζοντάς την απλώς ως την… «ελληνική εκδοχή».
-
Για τη «Γαλάζια Πατρίδα»: Σημείωσε ότι δεν χρειάζεται ειδικό νομοσχέδιο, καθώς το δόγμα αυτό παραμένει το αμετάβλητο θεμέλιο της τουρκικής πολιτικής.
I had an extensive discussion with my colleague @HakanFidan on a range of issues.
Good neighbourly relations and advancing the Cyprus settlement process are of high importance. I raised yesterday’s Libyan vote on a maritime MoU with Türkiye and stressed that it infringes upon the sovereign rights of third states.
On Russia’s dangerous Black Sea escalation, I emphasised the need to step up the pressure on Moscow to end the war. The EU and Türkiye both support a Black Sea freedom of navigation arrangement.
We also addressed developments in the South Caucasus and across the Middle East. Houthi attacks on Saudi Arabia and Yemen are textbook terror tactics and must end. In the Strait of Hormuz, Iran is making shipping dangerous and expensive. Freedom of navigation must be restored without tolls or fees.
— Kaja Kallas (@kajakallas) October 21, 2026
Φωτο: @kajakallas/πλατφόρμα Χ
