Αλ. Μεϊκόπουλος στο “Π”: Ας μη βιαστούμε να πανηγυρίσουμε για τις συμφωνίες πριν μάθουμε τους όρους…
Του
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΕΪΚΟΠΟΥΛΟΥ
Βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ Μαγνησίας,
Τομεάρχη Υποδομών και Μεταφορών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής
Οι ενεργειακές συμφωνίες που υπογράφηκαν την περασμένη εβδομάδα άνοιξαν ξανά τη συζήτηση για τον ρόλο της χώρας μας στον περιφερειακό ενεργειακό χάρτη. Η αναβάθμιση της Ελλάδας είναι εθνικός στόχος, στον οποίο συνέβαλαν όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις.
Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ το απέδειξε έμπρακτα, προωθώντας έργα με ουσιαστικό αποτύπωμα, όπως ο αγωγός EastMed, το ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, ο πλωτός σταθμός FSRU της Αλεξανδρούπολης και ο Διασυνδετήριος Αγωγός Ελλάδας – Βουλγαρίας.
Ωστόσο, καμιά συμφωνία δεν κρίνεται στην τελετή της υπογραφής. Η ουσία βρίσκεται στην υλοποίηση, στους όρους, στο ποιος τελικά κερδίζει. Οι ενεργειακές συνεργασίες δεν πρέπει να λειτουργούν ως ακόμα ένα πεδίο συσσώρευσης υπερκερδών για εταιρείες, ενώ το κράτος και οι πολίτες μένουν με τα ψίχουλα.
Οφείλουν να εξασφαλίζουν μετρήσιμη ανταποδοτικότητα: χαμηλότερο κόστος για την οικονομία, σταθερότητα για τα νοικοκυριά, νέες θέσεις εργασίας, πραγματικό πλεονέκτημα για την ελληνική αγορά.
Το αμερικανικό LNG είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Είναι ήδη κατά 53% ακριβότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Και υπάρχουν ερωτήματα:
Σε ποια τιμή θα διαθέτουν οι ΗΠΑ το φυσικό αέριο σε μια χώρα που αντιμετωπίζουν ως κόμβο;
Αν η Ελλάδα πρόκειται να λειτουργήσει ως πύλη εισαγωγής προς τα Βαλκάνια και την Ευρώπη, δεν μπορεί να το κάνει χωρίς ανταλλάγματα. Δεν μπορεί να επαναληφθεί η προηγούμενη εμπειρία, όταν η κυβέρνηση Μητσοτάκη προέβαλε το αφήγημα ότι η Ελλάδα θα μετατρεπόταν σε «μπαταρία της Ευρώπης», αναπτύχθηκαν μαζικά φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες, αλλά το όφελος για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις δεν αποτυπώθηκε ποτέ σε πραγματική μείωση του κόστους ενέργειας.
Το ίδιο κρίσιμο είναι το ζήτημα των υποδομών: Πώς θα χρηματοδοτηθούν και πού θα χωροθετηθούν;
Στον Βόλο, εδώ και τρία χρόνια κυκλοφορεί η πληροφορία για εγκατάσταση πλωτής μονάδας LNG σε απόσταση αναπνοής από κατοικημένες περιοχές, με την τοπική κοινωνία να αντιδρά. Η ενεργειακή πολιτική δεν μπορεί να επιβάλλεται ερήμην των ανθρώπων, που θα ζουν με τις συνέπειές της.
Αναντίρρητα, οι ενεργειακές συμφωνίες είναι εργαλεία. Δεν αποτελούν, όμως, από μόνες τους στρατηγική. Η στρατηγική πρέπει να έχει τρεις αδιαπραγμάτευτους στόχους: θωράκιση της χώρας, ενεργειακή αυτάρκεια και κοινωνική ανταποδοτικότητα. Αν τα επόμενα βήματα κινηθούν σε αυτήν την κατεύθυνση, τότε η Ελλάδα δεν θα είναι απλώς διάδρομος, αλλά πραγματικός παίκτης, με ισχυρή φωνή και διαπραγματευτική δύναμη στο ευρωπαϊκό και διεθνές ενεργειακό περιβάλλον.
Στο γεωπολιτικό επίπεδο, ειδικότερα, οι ενεργειακές συμφωνίες ενισχύουν τη χώρα, αλλά δεν επαρκούν από μόνες τους. Όταν η Τουρκία επιμένει στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, όταν επιστρατεύει ρητορική «συνεκμετάλλευσης» στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, όταν παρεμβαίνει ακόμη και στις εργασίες πόντισης του καλωδίου, είναι σαφές ότι χρειάζεται πολύ πιο ευρεία στρατηγική. Η Ελλάδα οφείλει να χτίζει ισχυρό μέτωπο διπλωματίας, ευρωπαϊκών και διεθνώς συμμαχιών και όχι να περιορίζεται σε ενεργειακές εξισώσεις.
Αναγνωρίζουμε τη σημασία αυτών των ενεργειακών συμφωνιών και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν. Όμως δεν πρόκειται να πανηγυρίσουμε πριν δούμε τους όρους υλοποίησης, τα ανταλλάγματα και τη μετρήσιμη ανταποδοτικότητα για την κοινωνία. Το συμφέρον της χώρας δεν υπηρετείται με ενθουσιασμούς εκ των προτέρων, αλλά με αυστηρό έλεγχο, σταθερή στρατηγική και απαιτήσεις που εξασφαλίζουν ότι κάθε συμφωνία δουλεύει και για τους πολίτες.
