ΤΟ ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑ ΓΙΑ ΤΑ «ΔΩΡΑΚΙΑ» ΤΩΝ 4 ΔΙΣ. ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΚΗΝΙΚΟΥ ΤΗΣ ΠΝΥΚΑΣ
Με άδεια χέρια ήρθε στην Αθήνα ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, όπου περισσότερο θέλησε να προβάλει τη δική του εικόνα, μιλώντας στην Πνύκα, υπό τη σκιά της Ακρόπολης, και συγχρόνως να προσφέρει κάλυψη στην πρέσβη των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, παρά να προωθήσει με συγκεκριμένες αποφάσεις τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.
Ανάλυση του
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΣΑΚΑΛΟΥ
Φεύγοντας από την Ελλάδα, είχε εξασφαλίσει έναν «μποναμά» 4 δισ. δολαρίων από τις νέες αμυντικές συμφωνίες που έκανε με την κυβέρνηση, καλύπτοντας έτσι ένα κενό που είχαν αφήσει, εις βάρος των αμερικανικών συμφερόντων, οι προμήθειες αμυντικού υλικού από τη Γαλλία και το Ισραήλ.
Ίσες αποστάσεις στα ελληνοτουρκικά και ο ρόλος του «Πόντιου Πιλάτου»
Στο μείζον θέμα, όμως, των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η χώρα μας, ο κ. Ρούμπιο δημοσίως φρόντισε να κρατήσει ίσες αποστάσεις από την Τουρκία, καθώς, χωρίς να την κατονομάσει, τόνισε ότι υπάρχουν ευαισθησίες στο θέμα των ηλεκτρικών διασυνδέσεων που πρέπει να αντιμετωπισθούν διπλωματικά, δείχνοντας, κατά πάγια τακτική, τον δρόμο του «βρείτε τα με την Τουρκία». Στη συνέντευξή του στην «Καθημερινή» φέρεται να υπόσχεται διπλωματική παρέμβαση προς την Τουρκία, για να αποφευχθεί μια κρίση μεταξύ των δύο χωρών. Μια παρέμβαση, βεβαίως, που μπορεί να οδηγήσει σε πολύ χειρότερα αποτελέσματα, εάν τώρα πλέον υπάρξει και η πίεση των ΗΠΑ προς τα δύο μέρη, ώστε να βρεθεί «συμβιβαστική λύση» στην άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας. Ο Μάρκο Ρούμπιο ήρθε στη χώρα μας για τον 6ο Γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου, ο οποίος είχε αναβληθεί επανειλημμένα, καθώς αρχικά είχε προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο του 2025, και σε μια κίνηση ισορροπίας από την Ουάσινγκτον, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ πήγε στην Τουρκία για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ και είχε συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν, για τον οποίο δεν κρύβει τον θαυμασμό του και την προσωπική συμπάθειά του.
Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών είναι από εκείνους, πάντως, που διάκεινται φιλικά προς τη χώρα μας από την εποχή που ήταν ακόμη γερουσιαστής. Μάλιστα, είχε εισηγηθεί, μαζί με τον Μπομπ Μενέντεζ, τη νομοθεσία που επαναπροσδιόρισε την αμερικανική πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο και ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ, ενώ δεν έχει κρύψει στο παρελθόν και την ανησυχία του για τις πολιτικές επιλογές της Τουρκίας.
Διπλωματικά παιχνίδια και η στρατηγική της Ουάσινγκτον
Η κυβέρνηση, η οποία έχει κάνει τη μεγάλη στροφή στην εξωτερική πολιτική, συντασσόμενη στα περισσότερα κρίσιμα μεγάλα ζητήματα με την Ουάσινγκτον, ανέμενε την επίσκεψη αυτή ως μια τονωτική ένεση στο λαβωμένο διεθνές προφίλ της.
Ο Μάρκο Ρούμπιο, βεβαίως, ήρθε στην Αθήνα και έχει τη σημασία του το ότι δεν επισκέφθηκε, στο πλαίσιο του ίδιου ταξιδιού του στην Ευρώπη, την Τουρκία, όπως όλοι οι προκάτοχοί του έπρατταν στο παρελθόν, καθώς αυτό δείχνει ότι και ο ίδιος δεν θέλει οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις να μείνουν εγκλωβισμένες στο ζήτημα των ελληνοτουρκικών.
Από την άλλη, ωστόσο, είναι προφανές ότι οι σχέσεις της Ουάσινγκτον με την Αθήνα και την Άγκυρα είναι υποχρεωτικά συνδεδεμένες, καθώς ο τρόπος που οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν δύο συμμάχους χώρες –με το ιδιαίτερο βάρος της η καθεμία–, οι οποίες βρίσκονται σε διαρκή αντιπαράθεση, έχει σημασία και για το πώς εξελίσσεται αυτή η διαμάχη, που δεν αφορά μόνο κάποια επιφανειακά ζητήματα αλλά αγγίζει ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Δυστυχώς, οι ΗΠΑ ακολουθούν, επί σειρά ετών, τον ρόλο του Πόντιου Πιλάτου στα ελληνοτουρκικά. Από τη μία συστήνουν διάλογο για την επίλυση των ζητημάτων, από την άλλη, αποφεύγοντας να τοποθετηθούν για θέματα κυριαρχίας, όπως κάνουν στο θέμα των Ιμίων ή σε θέματα κυριαρχικών δικαιωμάτων –οι ΗΠΑ, όπως και η Τουρκία, δεν έχουν υπογράψει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας–, δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στην ελληνική εξωτερική πολιτική.
Τι κερδίζει πραγματικά η Ελλάδα;
Οι ΗΠΑ απολαμβάνουν προνομιακή μεταχείριση από την Ελλάδα, διατηρώντας τη μεγαλύτερη βάση στην Ανατολική Μεσόγειο, στη Σούδα, που είναι κρίσιμη για τις επιχειρήσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή και στη Βόρεια Αφρική, και πλήθος άλλων στρατιωτικών διευκολύνσεων. Επίσης, η ελληνική κυβέρνηση έχει συνταχθεί πλήρως με τις ΗΠΑ στα μεγάλα διεθνή προβλήματα και μάλιστα έχει υιοθετήσει και την πιο ήπια στάση σε σχέση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες έναντι του Προέδρου Τραμπ και της προσπάθειάς του να υπονομεύσει τη διατλαντική σχέση.
Το μεγάλο ερώτημα είναι τι ακριβώς κερδίζει η Ελλάδα από αυτήν την πολιτική συμπόρευσης με τις ΗΠΑ.
Ο Μάρκο Ρούμπιο μίλησε θετικά για τη χώρα μας, για τη συνεργασία με τις ΗΠΑ, για την αξιοπιστία της ως συμμάχου. Ανέδειξε τον ρόλο της ως κόμβου για τη μεταφορά ενέργειας προς τον βορρά, όμως αυτό είναι κάτι που εξυπηρετεί πρωτίστως τα αμερικανικά συμφέροντα, καθώς η εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο θα μετατραπεί σταδιακά σε πλήρη εξάρτηση από το αμερικανικό LNG, το οποίο θα φτάνει σε πολύ ακριβότερες τιμές. Επίσης, η αμυντική συνεργασία στηρίζεται στην προμήθεια σύγχρονων μεν, αλλά εξαιρετικά ακριβών εξοπλισμών. Η δε αγορά των F-35 αποτελεί μια σημαντική κίνηση για την ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής, όμως αυτή θα ακυρωθεί εφόσον ο Πρόεδρος Τραμπ προχωρήσει, όπως έχει υποσχεθεί στον Ταγίπ Ερντογάν, στην επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Επίσης, οι Αμερικανοί πιέζουν για περιορισμό της αγοράς εξοπλισμών από το Ισραήλ, τη Γαλλία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες και επιστροφή στην αμερικανική αμυντική αγορά.
Σε ό,τι αφορά τις περίφημες επενδύσεις που υπόσχονται εδώ και χρόνια οι Αμερικανοί, αυτές έχουν μείνει στα χαρτιά, καθώς κάποιες αμερικανικές εταιρείες που έκαναν υποκαταστήματα στην Ελλάδα κινήθηκαν αμιγώς με επιχειρηματικά κριτήρια και δεν ήταν αποτέλεσμα κάποιας κρατικής παρέμβασης.
Το «σκηνικό» της Πνύκας και οι προεδρικές φιλοδοξίες του 2028
Η ομιλία του στην Πνύκα, η οποία χαριστικά του προσφέρθηκε, ήταν ένα θολό ιδεολόγημα αρχαιολατρίας και MAGA και έμοιαζε περισσότερο να απευθύνεται στο ακραία συντηρητικό εκλογικό κοινό στις ΗΠΑ, στο οποίο και στρέφεται προκειμένου να βρεθεί στη θέση του διεκδικητή του χρίσματος για τις προεδρικές εκλογές του 2028. Παρά τη λαμπρή εικόνα του Μάρκο Ρούμπιο μπροστά από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης, η οποία ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο, και παρά τα θετικά λόγια και για τη σύγχρονη Ελλάδα, παραμένει προβληματικό το γεγονός ότι ο Ιερός αυτός Τόπος, σύμβολο της δημοκρατίας και της ελεύθερης σκέψης, προσφέρθηκε για μια σχεδόν… προεκλογική δραστηριότητα του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.
