Β. Κορκίδης στο “Π”: Ο τζίρος των εορτών που πήραν οι ασιατικές πλατφόρμες
Του
ΒΑΣΙΛΗ ΚΟΡΚΙΔΗ
Προέδρου ΕΒΕΠ
Ο χαμένος τζίρος από τις online αγορές των Ελλήνων καταναλωτών στο εξωτερικό αποτελεί πλέον μετρήσιμο και αυξανόμενο οικονομικό φαινόμενο με βάση κλαδικές μελέτες του εμπορίου, εκτιμήσεις τραπεζών πληρωμών και δηλώσεις θεσμικών φορέων του λιανεμπορίου.
Για το 2025, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι ο χαμένος τζίρος ανέρχεται πλέον σε περίπου 650 εκατ. ευρώ ετησίως, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 3,6% του συνολικού ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ελλάδα, το οποίο εκτιμάται κοντά στα 18 δις ευρώ. Η απώλεια αυτή δεν αφορά μόνο τις ελληνικές επιχειρήσεις, αλλά και το κράτος. Για κάθε 500–600 εκατ. ευρώ τζίρου που κατευθύνεται στο εξωτερικό, εκτιμάται ότι χάνονται περίπου 180–220 εκατ. ευρώ ετησίως σε ΦΠΑ, φόρους εισοδήματος, ασφαλιστικές εισφορές και τελωνειακά έσοδα, άμεσα και έμμεσα. Παράλληλα, μειώνεται η εγχώρια απασχόληση και η προστιθέμενη αξία στον κλάδο του λιανεμπορίου και των logistics.
Συνολικά λοιπόν σε ετήσια βάση, η Ελλάδα χάνει πλέον πάνω από μισό δισεκατομμύριο ευρώ τζίρου από online αγορές στο εξωτερικό, με την τάση να παραμένει ανοδική εάν δεν υπάρξουν παρεμβάσεις σε επίπεδο φορολογίας, ελέγχων και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών e-shops. Η ελληνική αγορά, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, παρουσιάζει ιδιαίτερα υψηλή διείσδυση των πλατφορμών με έδρα χώρες εκτός ΕΕ, κυρίως λόγω της πολιτικής χαμηλών τιμών και της έντονης παρουσίας στα social media. Οι Έλληνες καταναλωτές δαπανούν από 529 έως 627 εκατ. ευρώ ετησίως μόνο σε κινεζικές πλατφόρμες, δηλαδή σημαντικό μέρος του τζίρου ηλεκτρονικών αγορών πηγαίνει σε αγορές από εξωτερικό. Για τις πλατφόρμες τύπου Shein και Temu μόνο από ΦΠΑ αναμένεται ότι χάνεται 11,6 – 13,8 εκατ. ευρώ ετησίως, από κοινωνικές εισφορές περίπου 30-35,5 εκατ. ευρώ από φόρο μισθοδοσίας 7,6-9 εκατ. ευρώ και από τελωνειακά έσοδα 56,5 εκατ. ευρώ. Στην πράξη, αυτά τα ποσά δείχνουν ότι περίπου περισσότερα από €0,5 δισ. ετησίως από τον τζίρο ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ελλάδα πηγαίνουν σε ξένη οικονομία, με αντίστοιχη απώλεια φόρων και εργασιακού πολλαπλασιαστή στην εγχώρια αγορά. Ένα στα τρία ευρώ που ξοδεύουμε πάει εκτός Ελλάδος και 1 στα 5 ευρώ σε πλατφόρμες τρίτων χωρών.
Ο χαμένος τζίρος από τις online αγορές στο εξωτερικό κατά την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ετήσιες απώλειες για το ελληνικό λιανεμπόριο. Η περίοδος Νοεμβρίου–Δεκεμβρίου είναι η σημαντικότερη εμπορικά, καθώς συγκεντρώνει περίπου το 35% του ετήσιου τζίρου και πάνω από το 40% των ηλεκτρονικών αγορών. Με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις για τα τελευταία έτη, ο ετήσιος τζίρος που κατευθύνεται από Έλληνες καταναλωτές σε ξένα ηλεκτρονικά καταστήματα ανέρχεται σε 550–650 εκατ. ευρώ. Από αυτό το ποσό, κατά την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων «φεύγουν» από την ελληνική αγορά περίπου €180–230 εκατ. ετησίως. Για τα Χριστούγεννα του 2025, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι ο χαμένος τζίρος κυμάνθηκε γύρω στα 200–220 εκατ. ευρώ, κυρίως σε κατηγορίες όπως ένδυση–υπόδηση, παιχνίδια, είδη δώρων, αξεσουάρ τεχνολογίας και μικροσυσκευές. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των δαπανών απορροφήθηκε από μεγάλα διεθνή marketplaces και ασιατικές πλατφόρμες χαμηλού κόστους. Η απώλεια αυτή έχει άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις. Μειώνεται η κίνηση στα φυσικά καταστήματα, περιορίζεται η εποχική απασχόληση και αποδυναμώνεται η ρευστότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες βασίζονται στις γιορτές για να ισοσκελίσουν τη χρονιά. Συνολικά, η εορταστική περίοδος των Χριστουγέννων οδηγεί πλέον σε απώλεια άνω των 200 εκατ. ευρώ τζίρου για την ελληνική αγορά από online αγορές στο εξωτερικό, καθιστώντας τις γιορτές όχι μόνο κορύφωση της κατανάλωσης, αλλά και το πιο έντονο σημείο διαρροής τζίρου από την εγχώρια οικονομία. Οι συνολικές απώλειες για την ελληνική οικονομία από την εισβολή των e-shops τρίτων χωρών υπολογίζονται μεταξύ 188 και 204 εκατ. ευρώ.
Η Ελλάδα επισήμως στήριξε την πρόταση για την επιβολή δασμών σε δέματα χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες και μάλιστα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι η Ελλάδα στηρίζει πλήρως την κατάργηση του ελάχιστου ποσού των 150 ευρώ, ενώ ως πρόεδρος πλέον του Εurogroup θα μπορεί να συντονίζει στην πράξη την κρίσιμη συζήτηση για το ευρωπαϊκό εμπόριο. Οι εκπρόσωποι του ελληνικού εμπορίου συμμετέχοντας ενεργά στην παραγωγή των θέσεων της EuroCommerce και των γνωμοδοτήσεων της ΕΟΚΕ προς την Κομισιόν, προτείνουν τη θεσμοθέτηση ενός ενιαίου μηχανισμού σε επίπεδο ΕΕ, ο οποίος θα επιτρέπει στην Κομισιόν να επιβάλλει σε εξαιρετικές, αλλά κρίσιμες περιπτώσεις ακόμα και προσωρινό περιορισμό ή αναστολή πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά για ηλεκτρονικές πλατφόρμες και εμπόρους τρίτων χωρών. Εάν οι ετήσιες «σκιώδεις εξαγωγές» της Κίνας προς την ΕΕ-27 ύψους 140 δις ευρώ δεν είναι σοβαρός λόγος, τότε ας αρκεστούμε στο ειδικό τέλος των 3 ευρώ που θα επιβληθεί στα «μικροδέματα» από 1η Ιουλίου 2026.
