Η γεωπολιτική σκακιέρα στην Ανατολική Μεσόγειο αλλάζει – Πώς η Άγκυρα εργαλειοποιεί τη συμφωνία Τραμπ – Πούτιν για να εδραιώσει την ενεργειακή της κυριαρχία και πώς επηρεάζονται τα ελληνικά συμφέροντα
Οι πρόσφατες ανακοινώσεις του Τούρκου υπουργού Ενέργειας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, σχετικά με την εισαγωγή ρωσικού ντίζελ μέσω της συμφωνίας Τραμπ – Πούτιν, σε συνδυασμό με τον διπλασιασμό της τουρκικής παραγωγής φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα, δεν αποτελούν απλώς εσωτερικές οικονομικές επιτυχίες της Άγκυρας. Πρόκειται για μια ευρύτερη στρατηγική κίνηση με άμεσες, έμμεσες αλλά και βαθύτατες προεκτάσεις για την εθνική ασφάλεια και τα κυριαρχικά συμφέροντα της Ελλάδας.
1. Η «ενεργειακή ανεξαρτησία» ως όπλο πίεσης
Η Τουρκία, στέλνοντας την πλωτή πλατφόρμα «Osman Gazi» στο κοίτασμα Σακάρρυα, στοχεύει να καλύψει τις ανάγκες των τριών στα τέσσερα νοικοκυριά της χώρας με εγχώριο αέριο έως το 2028. Για την Αθήνα, μια ενεργειακά αυτόνομη Τουρκία σημαίνει μια πιο αποδεσμευμένη και, κατά συνέπεια, πιο επιθετική Άγκυρα στην Ανατολική Μεσόγειο. Χωρίς το «βαρίδι» του τεράστιου κόστους εισαγωγών ενέργειας, η τουρκική οικονομία αποκτά μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, επιτρέποντας στην ηγεσία της να χρηματοδοτεί μακροχρόνιες ναυτικές παρουσίες και διεκδικήσεις τύπου «Γαλάζιας Πατρίδας» χωρίς τον φόβο άμεσων οικονομικών κυρώσεων.
2. Το «πράσινο φως» από την Ουάσινγκτον και η απομόνωση της Αθήνας
Η συμφωνία Τραμπ – Πούτιν για την απελευθέρωση του ρωσικού ντίζελ, από την οποία επωφελείται άμεσα η Τουρκία, αποδεικνύει ότι η Ουάσινγκτον υπό τη νέα διοίκηση προτάσσει την πτώση των διεθνών τιμών των καυσίμων έναντι των γεωπολιτικών αποκλεισμών. Η Άγκυρα καταφέρνει για ακόμη μία φορά να εμφανιστεί ως ο απαραίτητος «επιτήδειος ουδέτερος» και η γέφυρα μεταξύ Δύσης και Μόσχας. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει την ισχύ του ελληνικού αφηγήματος περί «προκεχωρημένου και πιστού φυλακίου της Δύσης», καθώς η αμερικανική εξωτερική πολιτική δείχνει να κλείνει το μάτι στις τουρκικές διευκολύνσεις με το Κρεμλίνο.
3. Η τεχνογνωσία των πλωτών πλατφορμών μεταφέρεται νότια;
Αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο σημείο για τα ελληνικά συμφέροντα. Η εμπειρία και η τεχνογνωσία που αποκτά η Τουρκία στη διαχείριση πλωτών πλατφορμών παραγωγής (Floating Production Units) στη Μαύρη Θάλασσα, δημιουργούν ένα τετελεσμένο. Δεν αποκλείεται καθόλου, τα επόμενα χρόνια, η Άγκυρα να επιχειρήσει να μεταφέρει ανάλογες υποδομές εντός της παράνομης οριοθέτησης του Τουρκολιβυκού Μνημονίου ή σε περιοχές ελληνικής δυνητικής υφαλοκρηπίδας νότια της Κρήτης και της Καρπάθου, μετατρέποντας τις προκλητικές ερευνητικές πλόες των προηγούμενων ετών σε μόνιμες εξορυκτικές εγκαταστάσεις.
Η ανάγκη για ελληνική απάντηση
Η Αθήνα οφείλει να αναγνώσει τα μηνύματα των καιρών. Η ενεργειακή διπλωματία της Ελλάδας δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε διεθνείς καταδίκες ή στη θεωρητική υποστήριξη εταίρων που, στην πράξη, κοιτούν τα δικά τους οικονομικά συμφέροντα. Απαιτείται άμεση επιτάχυνση των δικών μας ερευνητικών προγραμμάτων στην Κρήτη και το Ιόνιο, ενίσχυση των στρατηγικών συμμαχιών στην περιοχή (Αίγυπτος, Ισραήλ) και κυρίως, ετοιμότητα για την αντιμετώπιση μιας Τουρκίας που πλέον νιώθει ενεργειακά και πολιτικά ισχυρότερη από ποτέ.
Α.Κ.
Πηγές και υπόβαθρο ανάλυσης: Στοιχεία από τις επίσημες δηλώσεις του Τούρκου Υπουργού Ενέργειας στο Kanal 7, τη διεθνή ειδησεογραφία των Reuters και News.ro, καθώς και τις αναλύσεις αμυντικής στρατηγικής στην Ανατολική Μεσόγειο.
