–Μερικά σχόλια για τα μέτρα επιδότησης στα καύσιμα
Του
ΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗ,
Οικονομολόγου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
| Χρονική περίοδος | Μέση τιμή ανά λίτρο | Κόστος για 1.000 λίτρα |
| Οκτώβριος 2026 | 1,55 € | 1.550 € |
| Οκτώβριος 2025 | 1,13 € | 1.130 € |
| Μεταβολή | +0,42 € (+37%) | 420 € |
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε μέτρα υποτιθέμενης επιδότησης του πετρελαίου θέρμανσης της τάξης των 40 λεπτών το λίτρο. Συγκεκριμένα, ο κρατικός προϋπολογισμός υποτίθεται θα συνεισφέρει 20 λεπτά το λίτρο και οι εταιρείες καυσίμων άλλα 20. Όμως, όπως δείχνει ο παραπάνω πίνακας, μετά την αφαίρεση της επιδότησης, το πετρέλαιο θέρμανσης θα είναι φέτος 37% ακριβότερο από ό,τι ήταν πέρυσι.
Βέβαια, θα μου κάποιος ότι η τιμή της πρώτης ύλης, στην προκειμένη περίπτωση του Texas Brend, έχει ανέβει το ίδιο διάστημα κατά 35,5% (συγκεκριμένα σε 93,1 από 69,1 δολάρια το βαρέλι), οπότε δικαιολογείται αυτή η τιμή. Διαφωνώ. Η τιμή αυτή θα ήταν δικαιολογημένη, αν ίσχυε πριν από την επιδότηση, όχι μετά. Με άλλα λόγια, αυτό που ισχυρίζονται η κυβέρνηση και οι εταιρείες πετρελαίου είναι ότι, χωρίς επιδότηση, η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης θα ήταν 1,95 ευρώ το λίτρο. Η τιμή αυτή είναι κάπου 76% υψηλότερη από την περσινή και 12% υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (1,75 ευρώ το λίτρο), χωρίς επιδοτήσεις.
Κοντολογίς, κυβέρνηση και εταιρείες έχουν ανακοινώσει μια εξωπραγματική τιμή, κατόπιν την προσαρμόζουν με τις υποτιθέμενες επιδοτήσεις και στο τέλος ισχυρίζονται ότι τους χρωστάμε και χάρη. Για να καταλάβουμε πώς γίνεται αυτό θα πρέπει να επιμερίσουμε την τιμή των 1,95 ευρώ σε τιμή διυλιστηρίου και φόρους. Ο επιμερισμός, με 28 λεπτά ειδικό φόρο κατανάλωσης και ΦΠΑ 24% καταλογισμένο στη μεικτή τιμή (τιμή διυλιστηρίου πλέον ειδικός φόρος κατανάλωσης), δείχνει ότι η τιμή διυλιστηρίου είναι 1,29 ευρώ και οι φόροι 0,66 ευρώ. Την ίδια στιγμή, η μέση τιμή διυλιστηρίου στην ΕΕ είναι 1,05 ευρώ. Δηλαδή, η επιδότηση που μας παρέχουν οι εταιρείες πετρελαίου είναι φούμαρα, αφού χρεώνουν κάπου 24 λεπτά περισσότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και μετά μας… χαρίζουν, και καλά, τα 20. Όσο για το κράτος, από τα υποτιθέμενα 20 λεπτά που μας επιδοτεί, τα 8 λεπτά είναι επιπλέον φόρος εξαιτίας της υψηλότερης τιμής που χρεώνουν τα διυλιστήρια. Άρα, η πραγματική επιδότηση δεν είναι 40 λεπτά αλλά μόλις 12 λεπτά το λίτρο.
Το εκνευριστικό είναι ότι όλα αυτά μας ανακοινώνονται ως σημαντικό βοήθημα. Γενικά, η πολιτική αυτής της κυβέρνησης ήταν και παραμένει μια προσπάθεια δημιουργίας εντυπώσεων. Αυτός είναι και ο λόγος που ποτέ δεν ανακοινώνει πλαφόν στις τιμές ή μείωση στους φόρους, αλλά επιδοτήσεις που επιβάλλονται σε μια τιμή που συνήθως δεν ανακοινώνεται.
Το ερώτημα είναι γιατί συνεχίζει να το κάνει. Ο κόσμος έχει χορτάσει από ανακοινώσεις και αναμονές ενισχύσεων, που στο τέλος αποδεικνύονται φρούδες ελπίδες – ειδικά στο μέτωπο της ακρίβειας. Οι μόνοι που συνεχίζουν να εκπλήσσονται θετικά από αυτές είναι τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ πάσης φύσεως. Νομίζω ότι το μόνο που ενδιαφέρει πλέον την κυβέρνηση είναι να εξασφαλίσει τα εκάστοτε επιχειρηματικά συμφέροντα και παράλληλα να δείχνει ότι κάτι κάνει στον στενό πυρήνα του κόσμου που έχει μείνει να την υποστηρίζει. Όμως, το ερώτημα μένει: Πώς θα βγάλει ο κόσμος τον χειμώνα;
