«Συναστρία σκανδάλων» βλέπουν Κοβέσι και Ευ. Βενιζέλος
–Ασφυκτική πίεση στο πολιτικό σύστημα προκαλούν οι τοποθετήσεις τους στο Φόρουμ των Δελφών
Το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών μετατράπηκε φέτος σε ένα πεδίο ασυνήθιστα ειλικρινούς και σκληρής κριτικής για την κατάσταση της ελληνικής δημοκρατίας, με τη Λάουρα Κοβέσι και τον Ευάγγελο Βενιζέλο να συνθέτουν –ο καθένας από τη δική του σκοπιά– ένα μάλλον σκοτεινό παζλ για τη λειτουργία των θεσμών.
Η Ευρωπαία Εισαγγελέας και ο πρώην υπουργός, σε μια σπάνια σύγκλιση απόψεων, δεν περιορίστηκαν σε διαπιστώσεις, αλλά προχώρησαν σε μια βαθιά ανατομία των παθογενειών που ταλανίζουν το πολιτικό και δικαστικό σύστημα, δίνοντας φωνή σε όσα οι πολίτες συζητούν με σκεπτικισμό στις κατ’ ιδίαν επαφές τους.
Η Λάουρα Κοβέσι, με τον αέρα μιας προσωπικότητας που δεν πτοείται από πολιτικές πιέσεις, εμφανίστηκε στους Δελφούς όχι ως μια τυπική αξιωματούχος αλλά ως ένας θεσμικός… οδοστρωτήρας.
Η δήλωσή της ότι «υπάρχουν εκατομμύρια Έλληνες που πιστεύουν ότι η διαφθορά δεν είναι τρόπος ζωής» λειτούργησε ως ένα ηχηρό ράπισμα στο εγχώριο πολιτικό αφήγημα, που συχνά παρουσιάζει τέτοια φαινόμενα ως αναπόδραστα ή δευτερεύοντα. Η Κοβέσι δεν μάσησε τα λόγια της ούτε όταν αναφέρθηκε στα εμπόδια που συναντά το έργο της στην Ελλάδα, σημειώνοντας με δηκτικό χιούμορ ότι πρέπει κάθε μέρα να διαβάζει εφημερίδες για να δει «τι λάθος έχουν επινοήσει» για τη δουλειά της. Ήταν μια σαφής αιχμή για την προσπάθεια αλλαγής της ατζέντας και την επικοινωνιακή απαξίωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας από πολιτικούς κύκλους, στέλνοντας το μήνυμα πως «όποιος έχει κάτι να καταγγείλει εναντίον μας, τον περιμένω στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο».
Στο επίκεντρο της κριτικής της βρέθηκε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, για το οποίο αποκάλυψε ότι οι υποθέσεις είναι πολλές και εξετάζονται ξεχωριστά, ενώ προειδοποίησε πως «πιθανώς θα έρθουν και άλλες καταγγελίες». Η ίδια έθεσε το δάχτυλο επί τον τύπον των ήλων αναφορικά με την έλλειψη πόρων, δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως «είμαστε πίσω σε σχέση με τις εγκληματικές οργανώσεις στη χρηματοδότηση, αλλά είμαστε πιο έξυπνοι από αυτούς». Η στάση της ήταν μια υπενθύμιση ότι η δικαιοσύνη απαιτεί εργαλεία και ανεξαρτησία και πως η προσπάθεια περιορισμού της μέσω της υποχρηματοδότησης είναι μια μάχη που η ίδια είναι αποφασισμένη να κερδίσει.
Από την άλλη πλευρά, ο Ευάγγελος Βενιζέλος, με τη γνωστή θεσμική του οξυδέρκεια, πλαισίωσε τις αποκαλύψεις της Κοβέσι σε ένα ευρύτερο πλαίσιο «θεσμικών δυστυχημάτων». Χρησιμοποιώντας σκληρή γλώσσα, περιέγραψε μια «συναστρία σκανδάλων» –από τις υποκλοπές μέχρι τον ΟΠΕΚΕΠΕ– που έχουν ως κοινό παρονομαστή την προβληματική ποιότητα των θεσμών.
Ο κ. Βενιζέλος στάθηκε ιδιαίτερα στις κυβερνητικές επιθέσεις κατά της Ευρωπαίας Εισαγγελέως, χαρακτηρίζοντάς τις «άτεχνες» και «επιθετικές», υποστηρίζοντας πως αυτές οι κινήσεις δημιουργούν πλέον ένα περιβάλλον όπου η ανανέωση της θητείας των εισαγγελέων που χειρίζονται τις επίμαχες δικογραφίες καθίσταται «απολύτως υποχρεωτική» για τη διαφύλαξη της αξιοπιστίας της Δικαιοσύνης.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στις υποκλοπές, όπου έκανε λόγο για την «εκδίκηση της γυφτιάς», σημειώνοντας πως στην πορεία «υπεκλάπησαν οι υποκλέπτοντες», ενώ τόνισε με έμφαση πως τέτοιες ενέργειες δεν θα μπορούσαν να γίνονται εν αγνοία της κυβέρνησης. Για τον Βενιζέλο, το μοντέλο της μονοπρόσωπης λήψης αποφάσεων έχει κλείσει τον κύκλο του και οι παλινωδίες γύρω από τις ευθύνες των πολιτικών προσώπων στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ –όπου οι βουλευτές κατηγορούνται για ηθική αυτουργία– αναδεικνύουν ένα βαθύ έλλειμμα πολιτικής ευθύνης.
Η σύγκλιση των δύο αυτών φωνών στους Δελφούς δημιούργησε μια ασφυκτική πίεση στο ελληνικό πολιτικό σύστημα. Από τη μια, μία εισαγγελέας αρνείται να παίξει με τους τοπικούς κανόνες σιωπής. Από την άλλη, ένας έμπειρος πολιτικός και συνταγματολόγος προειδοποιεί για τη διάβρωση του κράτους δικαίου.
Το συμπέρασμα και των δύο ήταν κοινό, η διαφθορά και η θεσμική εκτροπή δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως τυχαία περιστατικά αλλά ως δομικά προβλήματα που απαιτούν άμεση και γενναία αντιμετώπιση, προτού η «συναστρία των σκανδάλων» μετατραπεί σε μόνιμη συσκότιση για τη χώρα.
