Περίπου 378 άτομα χάνουν τη ζωή τους από πνιγμό στη θάλασσα κάθε χρόνο στη χώρα μας
–ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΑΝΩ ΤΩΝ 60 ΕΤΩΝ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΟΥΝ ΣΤΟ 81% ΤΩΝ ΘΑΝΑΤΩΝ – ΤΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΧΕΤΕ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΠΝΙΓΕΙΤΕ
Το καλοκαίρι είναι εδώ και η χώρα μας, η οποία κατέχει την 11η θέση, σε παγκόσμια κλίμακα, στον κατάλογο των χωρών με τη μεγαλύτερη ακτογραμμή, προσφέρει πολλές ευκαιρίες για απόλαυση της θάλασσας μέσω της κολύμβησης και άλλων δραστηριοτήτων αναψυχής.
Του
ΑΡΗ ΜΠΕΡΖΟΒΙΤΗ
Η κολύμβηση αποτελεί μία από τις πιο ωφέλιμες μορφές άσκησης, καθώς βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική λειτουργία, προστατεύει τις αρθρώσεις, συμβάλλει στη μείωση του άγχους και βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου. Ωστόσο, ένας πνιγμός μπορεί να συμβεί γρήγορα, συχνά μέσα σε μόλις 20 έως 60 δευτερόλεπτα. Γι’ αυτό, η ενημέρωση, η πρόληψη και η τήρηση βασικών κανόνων ασφάλειας στη θάλασσα αποτελούν προϋποθέσεις για να απολαμβάνουμε με ασφάλεια τα οφέλη της κολύμβησης.
Επιδημιολογικά δεδομένα
Ο πνιγμός αποτελεί την τρίτη κύρια αιτία θανάτου από ακούσιο τραυματισμό παγκοσμίως, αντιπροσωπεύοντας το 7% όλων των θανάτων που σχετίζονται με τραυματισμούς. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), 300.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από πνιγμό κάθε χρόνο, με τα παιδιά και τους νέους να επηρεάζονται δυσανάλογα. Τα μικρά παιδιά κάτω των 5 ετών αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των θανάτων από πνιγμό, ενώ παρουσιάζουν την υψηλότερη θνησιμότητα από πνιγμό (10,9 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού), ακολουθούμενα από τους ηλικιωμένους 70 ετών και άνω (7,7 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού).
Στην Ελλάδα, η συχνότητα των πνιγμών εκτιμάται στους 3,6 ανά 100.000 πληθυσμού, σύμφωνα με την πρώτη έκθεση του ΠΟΥ για την παγκόσμια κατάσταση για την πρόληψη των πνιγμών, στην οποία συμμετείχε ο ΕΟΔΥ. Την τελευταία πενταετία, ετησίως, καταγράφονται κατά μέσο όρο 378 θανάσιμα ατυχήματα στο υδάτινο περιβάλλον (θάλασσα και εσωτερικά ύδατα), με τη συντριπτική πλειονότητα αυτών (99%, Ν=373) να συμβαίνουν στη θάλασσα. Οι άνδρες αποτελούν το 67% των θυμάτων, ενώ η ηλικιακή ομάδα που πλήττεται περισσότερο, αντιπροσωπεύοντας το 81% των θυμάτων, είναι τα άτομα άνω των 60 ετών, αναδεικνύοντας την ανάγκη στοχευμένων δράσεων πρόληψης στην τρίτη ηλικία (Παρατηρητήριο Ατυχημάτων, «Safe Water Sports»).
Κύριες αιτίες πνιγμού
• Άγνοια κολύμβησης.
• Έλλειψη στενής και αδιάλειπτης επίβλεψης παιδιών.
• Έλλειψη περίφραξης σε κολυμβητικές δεξαμενές (πισίνες).
• Κατανάλωση αλκοόλ.
• Μη λήψη ιατρικής συμβουλής όταν υφίσταται ιστορικό υποκείμενων νοσημάτων που αυξάνουν τον κίνδυνο πνιγμού (π.χ. καρδιολογικές παθήσεις, άνοια, επιληψία ή άλλες νευρολογικές παθήσεις).
• Αγνόηση της πρόγνωσης του καιρού.
• Αποτυχία ορθής χρήσης σωσιβίων και προστατευτικού εξοπλισμού σε υδάτινες δραστηριότητες.
Δράσεις πρόληψης του ΕΟΔΥ
Η προαγωγή της υγείας, η πρόληψη των χρόνιων νοσημάτων και η μείωση του φορτίου των μη μεταδοτικών νοσημάτων αποτελούν βασικές προτεραιότητες του ΕΟΔΥ. Στο πλαίσιο αυτό, ο Οργανισμός ενισχύει τις συνέργειές του με την κοινωνία των πολιτών και αναπτύσσει στοχευμένες δράσεις πρόληψης και ενημέρωσης. Σε αυτήν την κατεύθυνση, συνεργάζεται με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό «Safe Water Sports» (SWS) για την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των ατόμων τρίτης ηλικίας.
Κεντρικό πυλώνα αποτελεί η καμπάνια «Το καλοκαίρι μένουμε ασφαλείς», σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας, το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή, με στόχο την προώθηση της ασφαλούς συμπεριφοράς στη θάλασσα. Οι ενημερωτικές δράσεις πραγματοποιούνται στο Πλωτό Μουσείο «Νεράιδα» και σε ΚΑΠΗ σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με σταδιακή επέκταση και σε άλλες πόλεις. Η ευαισθητοποίηση και η ενημέρωση του κοινού περιλαμβάνει, επίσης, δράσεις όπως η παραγωγή και διανομή έντυπου ενημερωτικού υλικού, η δημιουργία ραδιοφωνικού σποτ και η χορήγηση της αιγίδας του ΕΟΔΥ σε τηλεοπτικό σποτ, η διοργάνωση ενημερωτικών εκδηλώσεων, καθώς και η διαρκής ενημέρωση των πολιτών μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της ιστοσελίδας.
Συνολικά, εντός της τελευταίας διετίας, οι δράσεις έχουν ωφελήσει περισσότερους από 7.500 πολίτες, με τον εκτιμώμενο αριθμό να είναι ακόμα μεγαλύτερος. Αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητα εκπαίδευσης και των παιδιών σχετικά με τους βασικούς κανόνες ασφάλειάς τους στο υδάτινο περιβάλλον, ο ΕΟΔΥ έχει διοργανώσει κατά τη διάρκεια της φετινής θερινής περιόδου εκπαιδευτικές επισκέψεις σε παιδικές κατασκηνώσεις της Αττικής. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που έχει δημιουργηθεί από τον «Safe Water Sports» και είναι εγκεκριμένο από το υπουργείο Παιδείας κάνει χρήση διαδραστικών βιωματικών παιχνιδιών, προσαρμοσμένων στις μικρές ηλικίες.
Στόχος παραμένει η μείωση των πνιγμών και η καλλιέργεια κουλτούρας ασφάλειας στο υδάτινο περιβάλλον για όλους.
Ο ΕΟΔΥ συστήνει:
• Κολυμπάμε πάντα με παρέα.
• Μπαίνουμε και βγαίνουμε σταδιακά από το νερό.
• Κολυμπάμε πάντα παράλληλα με την ακτή.
• Δεν κολυμπάμε μετά από φαγητό ή ποτό.
• Αποφεύγουμε να κολυμπάμε σε άγνωστα νερά.
• Επιβλέπουμε αδιάλειπτα τα μικρά παιδιά.
• Συμβουλευόμαστε τον γιατρό μας και λαμβάνουμε πρόσθετα προληπτικά μέτρα, σύμφωνα με τις οδηγίες του.
• Δεν υπερεκτιμούμε τις δυνάμεις μας.
Έλεγχος για την καταλληλότητα των υδάτων
Στο μεταξύ, ο ΕΟΔΥ διενεργεί συνεχώς ελέγχους για την ασφάλεια των υδάτων από βασικούς μικροβιολογικούς δείκτες, όπως ολικά κολοβακτηριοειδή, E.coli, εντερόκοκκοι, P.aeruginosa και συγκεκριμένους παθογόνους μικροοργανισμούς, όταν απαιτηθεί, καθώς και χημικούς δείκτες ποιότητας pH και αλκαλικότητας. Τα αποτελέσματα αποστέλλονται στις αρμόδιες αρχές, στο υπουργείο Υγείας και στις περιφέρειες, προκειμένου να ληφθούν οι αποφάσεις καταλληλότητας των υδάτων, χαρακτηρισμού της ακτής ή μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας.
Ενδεικτικά, για το χρονικό διάστημα από 1/1/2026 έως και 31/5/2026, το ΚΕΔΥ πραγματοποίησε μικροβιολογική ανάλυση 351 δειγμάτων υδάτων από κολυμβητικές δεξαμενές και 815 δειγμάτων υδάτων από ακτές κολύμβησης, διενεργώντας 1.398 και 1.610 εργαστηριακές αναλύσεις, αντίστοιχα. Σε ό,τι αφορά τους χημικούς ελέγχους σε κολυμβητικές δεξαμενές, αναλύθηκαν 145 δείγματα, διενεργώντας 576 εργαστηριακές αναλύσεις.
Με τους ελέγχους αυτούς το ΚΕΔΥ συμβάλλει ουσιαστικά στη συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων, η οποία αποτελεί βασικό πυλώνα της πρόληψης και της προστασίας της δημόσιας υγείας, διασφαλίζοντας ότι οι πολίτες απολαμβάνουν με ασφάλεια το νερό και τις δραστηριότητες που συνδέονται με αυτό.
Χρήσιμες συμβουλές για τους πολίτες
• Επιλέγετε οργανωμένες ή γνωστές παραλίες που παρακολουθούνται για την ποιότητα των νερών.
• Αποφεύγετε την κολύμβηση σε νερά με εμφανή σημάδια ρύπανσης ή μετά από έντονα καιρικά φαινόμενα.
• Μην καταπίνετε νερό κατά την κολύμβηση.
• Τηρείτε τους κανόνες υγιεινής στις κολυμβητικές δεξαμενές.
• Ακολουθείτε τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών και των υπευθύνων των εγκαταστάσεων.
