Η πολιτική σκηνή και η αγορά βρίσκονται εκ νέου αντιμέτωπες με το φλέγον ζήτημα της λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος και των αποδόσεων που προσφέρονται στους πολίτες. Με αφορμή τις παρεμβάσεις της βουλευτή Μιλένας Αποστολάκη, αναδεικνύεται περίτρανα η τεράστιος απόσταση ανάμεσα στα ρεκόρ κερδοφορίας των ελληνικών τραπεζών και στα προκλητικά χαμηλά επιτόκια καταθέσεων. Ενώ η κυβέρνηση περιοριζόταν στο να επικαλείται τους «αυτόνομους κανόνες της αγοράς», τα επίσημα στοιχεία και οι προτάσεις των ανεξάρτητων αρχών επιβεβαιώνουν την ανάγκη για άμεση και ουσιαστική κρατική παρέμβαση υπέρ του κοινωνικού συνόλου.
Συγκεκριμένα η κ. Αποστολάκης σημειώνει: Η τελική έκθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού επιβεβαιώνει όσα έχουμε επανειλημμένα αναδείξει με κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις. Οι ελληνικές τράπεζες προσφέρουν στους καταθέτες από τις χαμηλότερες αποδόσεις στην Ευρωζώνη, ενώ καταγράφουν διαδοχικά ρεκόρ κερδοφορίας.
Από το 2024, με επίκαιρη ερώτησή , αναδείξαμε τα προκλητικά χαμηλά επιτόκια καταθέσεων και τη μεγάλη απόκλισή τους από τα επιτόκια χορηγήσεων. Επανήλθαμε με παρεμβάσεις για τις υπέρογκες τραπεζικές προμήθειες, την ανεπαρκή εποπτεία, τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και την προστασία των καταθετών από αδιαφανείς χρεώσεις.
Ποια ήταν η απάντηση της κυβέρνησης; «Ότι τα επιτόκια διαμορφώνονται σε ένα πλαίσιο που ρυθμίζεται από την αγορά και όχι που ορίζεται από την εκάστοτε κυβέρνηση, εκτός και αν μιλάμε για άλλα συστήματα οικονομικής διάρθρωσης».
Σήμερα, η Επιτροπή Ανταγωνισμού διαπιστώνει ότι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες συγκεντρώνουν πάνω από το 90% των καταθέσεων και ότι οι αυξήσεις των επιτοκίων της ΕΚΤ μετακυλίστηκαν περιορισμένα στους αποταμιευτές.
Προτείνει μάλιστα τέσσερις συγκεκριμένες παρεμβάσεις, ενίσχυση του ανταγωνισμού μέσω εισόδου νέων τραπεζών και επέκτασης άλλων παρόχων, δημιουργία κρατικών αποταμιευτικών λογαριασμών, κατά το γαλλικό πρότυπο, με επιτόκιο που καθορίζεται από το κράτος, προσφορά καταθετικών προϊόντων με πραγματικά αποταμιευτικά χαρακτηριστικά και προνομιακά επιτόκια επιβράβευσης και ενίσχυση της κινητικότητας των καταθετών, με δυνατότητα σύγκρισης επιτοκίων και ευκολότερης αλλαγής τράπεζας.
Όταν ζητούσαμε παρεμβάσεις, κυβερνητικά στελέχη επικαλούνταν τους κανόνες της αγοράς και μας εγκαλούσαν ότι αναφερόμαστε σε άλλο οικονομικό σύστημα, αγνοώντας το ενωσιακό δίκαιο. Σήμερα, η ανεξάρτητη αρχή προτείνει ακόμη και κρατικά καθοριζόμενα επιτόκια για συγκεκριμένα καταθετικά προϊόντα.
Η κυβέρνηση γνωρίζει το πρόβλημα, αλλά εξακολουθεί να αδρανεί. Θα υιοθετήσει τις προτάσεις, θα παρέμβει, ή θα συνεχίσει να παραπέμπει τους καταθέτες στις αποφάσεις των τραπεζών προστατεύοντας την ιλιγγιώδη κερδοφορία τους;
Δεν θα μιλήσουμε σήμερα για δικαίωση, παρότι η έκθεση επιβεβαιώνει όσα αναδεικνύουμε εδώ και χρόνια. Για δικαίωση θα μιλήσουμε όταν οι καταθέτες δουν ουσιαστική βελτίωση στις αποδόσεις των αποταμιεύσεών τους.
