Μ. Βακόνδιος: H σημασία του οικονομικού αλφαβητισμού των νέων
Του
ΜΑΝΟΥ ΒΑΚΟΝΔΙΟΥ
Διδάκτορα Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης
Σε μια εποχή όπου οι νέοι καλούνται να διαχειριστούν ολοένα και πιο σύνθετες οικονομικές αποφάσεις, από την πρώτη τους εργασία και τη διαχείριση ενός προσωπικού προϋπολογισμού μέχρι τις ψηφιακές πληρωμές, τις επενδύσεις και την προστασία από οικονομικές απάτες, ο οικονομικός αλφαβητισμός αποτελεί βασική προϋπόθεση για την κοινωνική ένταξη, την οικονομική ανεξαρτησία και την ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία.
Και όμως, παρά τη σημασία του, η οικονομική εκπαίδευση εξακολουθεί να απουσιάζει από την καθημερινότητα πολλών νέων στην Ελλάδα. Το κενό αυτό γίνεται ακόμη μεγαλύτερο για νέους που προέρχονται από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, οι οποίοι συχνά καλούνται να λάβουν σημαντικές οικονομικές αποφάσεις χωρίς να διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις ή τα κατάλληλα εργαλεία.
Ακριβώς εδώ αναδεικνύεται η προστιθέμενη αξία των ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Πέρα από τη χρηματοδότηση, η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύει στη δημιουργία γνώσης, στην ανάπτυξη καινοτόμων εκπαιδευτικών εργαλείων και στη διασυνοριακή συνεργασία οργανισμών που αντιμετωπίζουν κοινές κοινωνικές προκλήσεις. Μέσα από αυτήν τη φιλοσοφία γεννήθηκε και το ευρωπαϊκό έργο FLEARY (Financial Literacy and Empowerment for At-Risk Youth), το οποίο στοχεύει στην ενδυνάμωση νέων που βρίσκονται σε κοινωνικό κίνδυνο, παρέχοντάς τους οικονομικές, χρηματοοικονομικές και ψηφιακές δεξιότητες απαραίτητες για τη σύγχρονη ζωή.
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του FLEARY είναι ότι δεν αντιμετωπίζει τους νέους ως παθητικούς αποδέκτες γνώσης. Αντίθετα, τους εμπλέκει ενεργά στη συνδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού, ώστε το τελικό αποτέλεσμα να ανταποκρίνεται στις πραγματικές τους ανάγκες, στις εμπειρίες και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά. Παράλληλα, το έργο αναπτύσσει εκπαιδευτικό υλικό, διοργανώνει εθνικά σεμινάρια για επαγγελματίες που εργάζονται με νέους και υλοποιεί εκστρατείες ενημέρωσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πολλαπλασιάζοντας έτσι τον κοινωνικό του αντίκτυπο.
Στο πλαίσιο του έργου πραγματοποιήθηκαν δύο ενημερωτικές εκδηλώσεις: Μία διαδικτυακά στις 8 Ιουνίου, με συμμετοχές και εκτός Αττικής, και μία διά ζώσης στις 14 Ιουλίου. Συμμετείχαν εκπαιδευτικοί, εργαζόμενοι με νέους, εκπρόσωποι οργανώσεων, στελέχη δημόσιων φορέων και νέοι.
Η σημασία τέτοιων πρωτοβουλιών ξεπερνά κατά πολύ το επίπεδο της προσωπικής οικονομικής διαχείρισης. Ο οικονομικά εγγράμματος πολίτης είναι περισσότερο ικανός να αξιολογεί κινδύνους, να αποφεύγει τον υπερδανεισμό, να αναγνωρίζει παραπλανητικές πρακτικές, να σχεδιάζει το μέλλον του και να συμμετέχει πιο ενεργά στην οικονομική ζωή. Σε μια Ευρώπη που επιδιώκει βιώσιμη ανάπτυξη, κοινωνική συνοχή και ίσες ευκαιρίες, ο οικονομικός αλφαβητισμός αποτελεί επένδυση στη δημοκρατία και στην ανθεκτικότητα των κοινωνιών μας.
Ταυτόχρονα, έργα όπως το FLEARY αποδεικνύουν ότι η ευρωπαϊκή συνεργασία μπορεί να παραγάγει λύσεις με κοινωνικό αντίκτυπο. Όταν οργανισμοί από διαφορετικές χώρες ανταλλάσσουν εμπειρίες, καλές πρακτικές και τεχνογνωσία, δημιουργούνται εκπαιδευτικά εργαλεία που δύσκολα θα μπορούσαν να αναπτυχθούν σε εθνικό επίπεδο. Η γνώση γίνεται κοινό ευρωπαϊκό αγαθό και οι καινοτόμες προσεγγίσεις μπορούν να αξιοποιηθούν από περισσότερες κοινότητες και περισσότερους νέους.
Σε μια περίοδο όπου η οικονομική αβεβαιότητα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και οι συνεχείς κοινωνικές αλλαγές επηρεάζουν τις ζωές των νέων περισσότερο από ποτέ, η επένδυση στην οικονομική παιδεία δεν είναι επιλογή αλλά αναγκαιότητα. Και τα ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως το FLEARY, αποδεικνύουν ότι η Ευρώπη μπορεί να προσφέρει όχι μόνο πόρους αλλά και ουσιαστικές ευκαιρίες για την ενδυνάμωση των νέων και τη διαμόρφωση μιας κοινωνίας πιο ενημερωμένης, πιο ανθεκτικής και πιο δίκαιης.
