Στις αρχές Σεπτεμβρίου ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα της παγκόσμιας έρευνας PISA 2025 του ΟΟΣΑ, στην οποία καταγράφονται τα συμπεράσματα της διεθνούς αξιολόγησης που διενεργήθηκε πέρυσι στους μαθητές των χωρών-μελών του Οργανισμού, για να διαπιστωθεί το επίπεδο εκπαίδευσης και γνώσης τους.
Στην Ελλάδα, η έρευνα διενεργήθηκε σε δείγμα 6.858 μαθητών από 229 δημόσια σχολεία και τα αποτελέσματα ήταν περίπου απογοητευτικά, όπως αναφέραμε και στο δημοσίευμά μας εκείνες τις μέρες.
Και αυτό διότι, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, οι έλληνες μαθητές των 15 ετών κατέγραψαν νέα, ιστορική πτώση στα μαθηματικά, στις φυσικές επιστήμες και στην κατανόηση κειμένου, σε σημείο που να μη διαθέτουν το ελάχιστο επίπεδο εγγραμματισμού και να βρίσκονται στο επίπεδο που ήταν το 2018!
Όμως, για ένα κακό αποτέλεσμα, στις περιπτώσεις που η δουλειά είναι ομαδική, δεν ευθύνεται μόνο η μία πλευρά. Όταν μια ομάδα δεν πάει καλά, δεν φταίνε μόνο οι παίκτες, αλλά και ο προπονητής. Το ίδιο γίνεται και στο σχολείο.
Όταν η τάξη δεν… τραβάει, δεν φταίνε μόνο οι μαθητές. Φταίνε και οι διδάσκοντες. Την πραγματικότητα αυτή αποτυπώνει το δεύτερο μέρος της έρευνας, στο οποίο οι μαθητές βαθμολογούν τους δασκάλους τους. Και η βαθμολογία αυτή απαντάει στο γιατί έχουμε τόσους μαθητές κάτω από τη βάση και με τόσο χαμηλό γνωστικό επίπεδο. Συγκεκριμένα, οι μαθητές χαρακτηρίζουν τους καθηγητές τους αδιάφορους, χωρίς να νοιάζονται για το αν τα παιδιά καταλαβαίνουν τα μαθήματα που τους παραδίδουν, και καθόλου υποστηρικτικούς. Με λίγα λόγια, λένε ότι το χαμηλό επίπεδο της εκπαίδευσης, που… παράγει τους μαθητές του… τελευταίου θρανίου, όπως γράφαμε στο ρεπορτάζ μας πριν από τρεις εβδομάδες, έχει κάποια αιτία. Κάποιοι ευθύνονται για το χάλι της Μέσης Εκπαίδευσης. Και οι τελευταίοι που ευθύνονται είναι οι μαθητές. Ή μάλλον οι μόνοι που δεν ευθύνονται είναι οι μαθητές. Γιατί οι μαθητές γίνονται, διαπλάθονται όπως τους καθοδηγεί το περιβάλλον τους, η οικογένειά τους και οι καθηγητές τους. Αν οι μαθητές δεν λαμβάνουν στο σπίτι στήριξη, προσοχή, ενδιαφέρον, κατεύθυνση, πειθαρχία και σεβασμό, και αν, παράλληλα, οι καθηγητές είναι αδιάφοροι –πηγαίνοντας στο σχολείο απλώς για να πάρουν το μεροκάματο και… μεταμορφώνονται σε κανονικούς εκπαιδευτικούς μόνο στα φροντιστήρια και στα ιδιαίτερα–, τότε το αποτέλεσμα δεν μπορεί να είναι διαφορετικό από αυτό που μας έδειξε η έρευνα PISA.
Αυτό ο μύλος αυτό το ψωμί βγάζει, που λέει και η παροιμία. Αυτή η χώρα, αυτή η κοινωνία, αυτό το σύστημα αυτούς τους μαθητές βγάζουν. Ας μη μας προκαλούν, λοιπόν, έκπληξη τα αποτελέσματα της έρευνας. Όταν καθημερινά βλέπουμε μαθητές να γρονθοκοπούνται μεταξύ τους, να αλληλομαχαιρώνονται, να εκβιάζει ο ένας τον άλλον, να δημιουργούν συμμορίες, να πρωτοστατούν στις καταλήψεις για… ψύλλου πήδημα, να προπηλακίζουν καθηγητές, να κάνουν φασαρίες, να κάνουν μπούλινγκ στα παιδιά που θέλουν να παρακολουθήσουν το μάθημα, που θέλουν να προχωρήσουν στα γράμματα, πώς είναι δυνατόν να έχουμε αξιοπρεπές επίπεδο εκπαίδευσης; Πώς μπορούμε να περιμένουμε να είμαστε πάνω από τη… βάση; Μετεξεταστέοι θα μείνουμε στον εκπαιδευτικό τομέα, μέχρι να… μας αφήσουν στην ίδια τάξη. Γιατί προς τα εκεί πάμε. Και το λέμε αυτό γιατί με τα αποτελέσματα της έρευνας, τόσο για τους μαθητές όσο και για τους εκπαιδευτικούς, δεν ασχολήθηκε κανένας. Δεν προβλήθηκαν στα Μέσα Ενημέρωσης, δεν έβγαλαν ανακοινώσεις οι θιγόμενοι, δεν έγιναν συζητήσεις, δεν αντέδρασε το υπουργείο Παιδείας, δεν τοποθετήθηκαν τα κόμματα. Σαν να επρόκειτο για κάτι που αφορά άλλη χώρα και όχι τη δική μας.
Όλοι συνέχισαν την καθημερινότητά τους, δεν έδωσαν σημασία στην έρευνα, εξακολούθησαν να ασχολούνται με τη διαθήκη του Μαζωνάκη, με τα διαμερίσματα που αγόρασε κάποιος επώνυμος στον ουρανοξύστη στο Ελληνικό κ.λπ. Η εκπαίδευση των παιδιών και τα χάλια του εκπαιδευτικού συστήματος δεν φαίνεται να ενδιαφέρουν κανέναν. Ούτε τους γονείς, ούτε τους εκπαιδευτικούς, ούτε την κυβέρνηση. Θα ασχοληθούν μόνο όταν κάποιο παιδί καταγγείλει ότι το μάλωσε ο καθηγητής του, όταν τα κόμματα κατηγορήσουν την κυβέρνηση για ελλείψεις προσωπικού και αιθουσών ή όταν οι καθηγητές ζητήσουν αυξήσεις.
Αυτοκριτική δεν κάνει κανένας. Ούτε οι γονείς, ούτε οι εκπαιδευτικοί, ούτε το κράτος. Η εκπαίδευση βουλιάζει, η νέα γενιά θα είναι αγράμματη, αμόρφωτη, δεν θα έχει το γνωστικό επίπεδο προκειμένου να κατανοεί και να αντιλαμβάνεται τι γίνεται γύρω της, αλλά αυτό δεν ενοχλεί κανέναν. Δεν προκαλεί ανησυχία, προβληματισμό, ταραχή ούτε στο κράτος ούτε στους πολίτες.
Τελικά, μήπως έτσι πρέπει να είναι η επόμενη γενιά, η επόμενη κοινωνία, μήπως έτσι θέλουν τους πολίτες του αύριο, γι’ αυτό και δεν αντιδρούν;
Αυτό είναι το τρομακτικό συμπέρασμα που βγαίνει από όλη αυτή η ιστορία. Ένα συμπέρασμα που δεν πρέπει απλώς να μας ανησυχεί, αλλά να μας πανικοβάλλει.
Αλλά φαίνεται πως έχουμε αλλοτριωθεί τόσο πολύ ως λαός, που δεν παίρνουμε… χαμπάρι με τίποτα. Δυστυχώς…
