Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά του Καρκίνου του Προστάτη (European Prostate Cancer Day), η Ελληνική Ουρολογική Εταιρεία (EOE) επισημαίνει τη σημαντική επιβάρυνση που εξακολουθεί να προκαλεί η νόσος στην υγεία των ανδρών και αναδεικνύει τις νεότερες εξελίξεις στην Ευρώπη για την έγκαιρη ανίχνευση και διάγνωσή της.
Του
ΑΡΗ ΜΠΕΡΖΟΒΙΤΗ
Σύμφωνα με τις νεότερες εκτιμήσεις του European Cancer Information System (ECIS) για το 2024, ο καρκίνος του προστάτη είναι ο συχνότερα διαγνωσμένος καρκίνος στους άνδρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Από το σύνολο των νέων περιστατικών καρκίνου που διαγιγνώσκονται στους άνδρες, το 22,3% αφορά τον καρκίνο του προστάτη, δηλαδή σχεδόν ένα στα τέσσερα περιστατικά.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Global Cancer Observatory (GLOBOCAN 2022) του International Agency for Research on Cancer (IARC), εκτιμήθηκαν 7.036 νέες περιπτώσεις καρκίνου του προστάτη, οι οποίες αντιστοιχούν στο 19,2% του συνόλου των νέων περιστατικών καρκίνου στους άνδρες στη χώρα. Πρόκειται, κατά μέσο όρο, για περισσότερες από 19 νέες διαγνώσεις κάθε ημέρα.
Οι αριθμοί αυτοί αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς η Ευρώπη προχωρά σε μια νέα, πιο συστηματική προσέγγιση για την έγκαιρη ανίχνευση και διάγνωση της νόσου. Τον Αύγουστο του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι έχουν ξεκινήσει οι εργασίες της European Commission Initiative on Prostate Cancer (EC-PrC). Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να διαμορφωθούν, με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, ευρωπαϊκές συστάσεις για τον προσυμπτωματικό έλεγχο και τη διάγνωση, καθώς και ένα κοινό πλαίσιο ποιότητας για τις υπηρεσίες φροντίδας των ασθενών με καρκίνο του προστάτη.
Η πρόκληση των επόμενων δεκαετιών
Η επιβάρυνση από τον καρκίνο του προστάτη αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τις επόμενες δεκαετίες. Σύμφωνα με τη Lancet Commission on Prostate Cancer, τα νέα περιστατικά παγκοσμίως προβλέπεται να αυξηθούν από περίπου 1,4 εκατομμύρια το 2020 σε 2,9 εκατομμύρια ετησίως έως το 2040, ενώ οι ετήσιοι θάνατοι εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά περίπου 85%, από 375.000 σε σχεδόν 700.000.
Η αναμενόμενη αυτή αύξηση συνδέεται κυρίως με τη γήρανση και την αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού και καθιστά ακόμη πιο σημαντική την ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών για την έγκαιρη ανίχνευση της νόσου.
Ο προληπτικός έλεγχος γίνεται πιο στοχευμένος
Τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα αλλάζουν σταδιακά και τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζεται ο έλεγχος για τον καρκίνο του προστάτη.
Οι κατευθυντήριες οδηγίες της European Association of Urology (EAU) για το 2026 υποστηρίζουν έναν πιο εξατομικευμένο έλεγχο, ο οποίος προσαρμόζεται στον κίνδυνο κάθε άνδρα.
Η εξέταση του PSA παραμένει βασικό εργαλείο, όμως η αξιολόγηση δεν σταματά σε μία μεμονωμένη τιμή. Ο ουρολόγος μπορεί να συνεκτιμήσει παράγοντες όπως η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό και τη γενικότερη κατάσταση της υγείας του άνδρα και, όταν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, να αξιοποιήσει πρόσθετα εργαλεία, όπως η μαγνητική τομογραφία του προστάτη και ειδικά μοντέλα υπολογισμού του κινδύνου.
Όπως σημείωσε ο πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας Ανδρέας Σκολαρίκος: «Όταν σχεδόν ένας στους τέσσερις καρκίνους που διαγιγνώσκονται στους άνδρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση αφορά τον προστάτη, γίνεται σαφές πόσο σημαντική είναι η έγκαιρη ανίχνευση της νόσου. Σήμερα, όμως, γνωρίζουμε ότι η απάντηση δεν είναι απλώς να υποβάλλονται όλοι οι άνδρες στις ίδιες εξετάσεις με την ίδια συχνότητα. Η σύγχρονη Ουρολογία στρέφεται σε έναν πιο εξατομικευμένο έλεγχο, ανάλογα με τον κίνδυνο που εκτιμάται σε κάθε άνδρα, αξιοποιώντας το PSA σε συνδυασμό με νεότερα διαγνωστικά εργαλεία».
