
Η παιδεία των «κουμπαράδων» και η ελληνική ιδιωτική, κατώτερη και μέση, εκπαίδευση – Του Ν. Στραβελάκη
–Σκέψεις με αφορμή το bullying που υφίστανται οι γονείς μαθητών σε ιδιωτικά σχολεία, οι οποίοι έχουν οικονομικές δυσκολίες

Του
ΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗ,
Οικονομολόγου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Η ελληνική, κατώτερη και μέση, ιδιωτική εκπαίδευση βρίσκεται εδώ και χρόνια στον αστερισμό των απαγορευτικών διδάκτρων. Πριν από λίγο καιρό, έπεσα και εγώ με τη σειρά μου από τα σύννεφα, όταν διαπίστωσα ότι τα δίδακτρα ενός νηπιαγωγείου σε ιδιωτικό σχολείο της Αθήνας, από τα καλά, που λένε, είναι ίσα με τα δίδακτρα που κλήθηκε να πληρώσει μεταπτυχιακή φοιτήτρια, απόφοιτος του Οικονομικού Τμήματος του ΕΚΠΑ, στο Πανεπιστήμιο του Rotterdam.
Να επισημάνω ότι το Οικονομικό Τμήμα του Πανεπιστημίου του Rotterdam είναι στα πρώτα 30 οικονομικά τμήματα στον κόσμο. Η έκπληξή μου έγινε ακόμη μεγαλύτερη όταν διαπίστωσα το bullying που υφίστανται γονείς μαθητών σε ιδιωτικά σχολεία, οι οποίοι έχουν οικονομικές δυσκολίες.
Το τελευταίο περιστατικό που υπέπεσε στην αντίληψή μου είναι και το χαρακτηριστικότερο. Μητέρα αποφοίτου ιδιωτικού σχολείου της Αθήνας, που αρίστευσε μάλιστα στις πανελλήνιες εξετάσεις, δέχθηκε τις απειλές του ιδιοκτήτη του σχολείου, όταν έμεινε λίγο πίσω στον διακανονισμό καταβολής των διδάκτρων που είχε κάνει με το σχολείο. Συγκεκριμένα, της ειπώθηκε ότι ο διακανονισμός δεν υφίσταται πλέον και ότι, αν δεν καταβάλει τα δίδακτρα στο σύνολό τους, εδώ και τώρα, το σχολείο θα προχωρήσει σε νομικές ενέργειες σε βάρος της.
Δεν ξέρω αν η πρωτόγνωρη αυτή στάση των ιδιωτικών σχολείων οφείλεται στην είσοδο αγγλικού fund στην ελληνική ιδιωτική εκπαίδευση, με εξαγορές αρκετών επώνυμων σχολείων. Βλέπετε, τα υψηλά δίδακτρα και οι χαμηλοί μισθοί των εκπαιδευτικών αποτελούν επιχειρηματικό δέλεαρ και πηγή σημαντικών εσόδων για τους ιδρυτές και ιδιοκτήτες των σχολείων. Όμως, όποια και αν είναι η αιτία, η κατώτερη και μέση εκπαίδευση, ακόμα και η ιδιωτική εκπαίδευση, δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τους «πελάτες της» όπως κάνουν οι εισπρακτικές εταιρείες για δάνεια και κάρτες. Ο λόγος είναι ότι, εκτός από τον γονέα που έχει σε πέσει σε οικονομικές δυσκολίες, όπως οι περισσότεροι κάτοικοι αυτής της χώρας τα τελευταία 15 χρόνια, στη σχέση αυτή υπάρχουν και οι μαθητές. Παιδιά σε ευαίσθητες ηλικίες και σε ένα περιβάλλον που η οικονομική ισχύς των γονέων αποτελεί την αντανάκλαση και του δικού τους κοινωνικού status. Γιατί, κακά τα ψέματα, στα ιδιωτικά σχολεία όλοι ψάχνουν ποια είναι η μάνα σου και ποιος είναι ο πατέρας σου για να σε κάνουν παρέα. Αυτό το ξέρω από πρώτο χέρι ως απόφοιτος ενός τέτοιου σχολείου. Δεν μπορεί, λοιπόν, το σχολείο να απειλεί τον γονέα με δημόσια διαπόμπευση, αδιαφορώντας για τον μαθητή.
Κάποτε, τα ιδιωτικά σχολεία ήταν το καταφύγιο για διανοούμενους, οι οποίοι, για πολιτικούς ή άλλους λόγους, δεν είχαν πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση ή ακόμα και στη δημόσια, κατώτερη και μέση, εκπαίδευση. Οι άνθρωποι αυτοί μαζί με τις γνώσεις τους έφερναν και μια εκπαιδευτική κουλτούρα, που αποδυνάμωνε τη λογική του «παιδιού-κουμπαρά», που μοιάζει να έχει κυριαρχήσει στις μέρες μας.
Στην πρωτοποριακή μελέτη του για την ελληνική ανώτατη εκπαίδευση, ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς είχε επισημάνει ότι η Ελλάδα είχε (και σε έναν βαθμό έχει ακόμη) ένα από τα πιο συμπεριληπτικά εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο. Η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να αποδομήσει αυτήν την κατάκτηση. Αυτό, από ό,τι φαίνεται, έχει αποθρασύνει τους κάθε λογής μπιζναδόρους, οι οποίοι, εκτός από την κατασυκοφάντηση της δημόσιας παιδείας, προσπαθούν να επεκτείνουν την «κουλτούρα» τους στους γονείς και στους μαθητές των σχολείων τους. Πρέπει να καταλάβουν, όμως, ότι τα παιδιά μας δεν είναι κουμπαράδες και να προσαρμοστούν στο ότι ζουν σε μια κοινωνία που μεγάλο μέρος της δοκιμάζεται τα τελευταία χρόνια. Διαφορετικά, θα πρέπει το υπουργείο Παιδείας να τους επαναφέρει στην τάξη, για την οποία υποτίθεται ότι κόπτεται.

ΤΟ ΠΑΡΟΝ