Η Άγκυρα ναρκοθετεί το πεδίο πριν από τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, με στόχο να πιέσει την Αθήνα
Υπονομεύει το κλίμα η Τουρκία εν όψει της κατ’ αρχήν προγραμματισμένης συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν στη Νέα Υόρκη, προκειμένου να διαμορφώσει ένα δύσκολο περιβάλλον, όπου θα μπορέσει να περάσει πιο εύκολα τις θέσεις της και να ασκήσει πίεση στην ελληνική πλευρά, η οποία έχει δημιουργήσει μεγάλες προσδοκίες για τη χρησιμότητα της διαδικασίας προσέγγισης των δύο χωρών και την προοπτική επίλυσης της διαφοράς για τις θαλάσσιες ζώνες.
Το περίφημο ραντεβού των δύο ηγετών ανακοινώθηκε από την Αθήνα ότι θα γίνει την Τρίτη στη Νέα Υόρκη, έπειτα από μαραθώνιο συνεννοήσεων, καθώς όχι μόνο δεν βόλευε το πρόγραμμα των δύο ηγετών, αλλά υπήρχαν και δεύτερες σκέψεις για τη σκοπιμότητά του, σε μια στιγμή που υπάρχουν εντάσεις στις σχέσεις των δύο χωρών.
Οι εισηγήσεις που δεχόταν ο πρωθυπουργός, και από τον Γιώργο Γεραπετρίτη, ήταν να επιδιωχθεί η συνάντηση, αν και όλοι πλέον παραδέχονται ότι το «καλάθι» που κρατούν για μια τέτοια συνάντηση είναι πολύ μικρό. Εκτιμούν όμως ότι, ακόμη κι αν δεν υπάρχει κάποιο θέμα στο οποίο μπορεί να σημειωθεί πρόοδος, είναι χρήσιμο να γίνονται συναντήσεις κορυφής, καθώς λειτουργούν θετικά και συνήθως βοηθούν στην εκτόνωση της συσσωρευμένης έντασης που υπάρχει. Χωρίς αυτό, φυσικά, να αποκλείει το ενδεχόμενο μια τέτοια συνάντηση να φέρει στην επιφάνεια όλα τα προβλήματα που συστηματικά κουκουλώνει τα τελευταία τρία χρόνια η ελληνική πλευρά…
Η Τουρκία έχει φροντίσει να δημιουργήσει ένα εξαιρετικά αρνητικό κλίμα, επιχειρώντας έτσι να θέσει από πριν τη δική της ατζέντα σε μια συνάντηση κορυφής.
Μόλις την περασμένη εβδομάδα ανακοίνωσε την έξοδο του «Piri Reis» στο Αιγαίο για επιστημονικές έρευνες σε περιοχές διεθνών υδάτων, ακόμη και στο κέντρο του Αιγαίου, καθώς και σε περιοχές όπου η αρμοδιότητα έκδοσης NAVTEX ανήκει στην Ελλάδα. Με τον τρόπο αυτό, εμμέσως επιδιώκει να αμφισβητήσει όχι απλώς τη ζώνη ελληνικής αρμοδιότητας για έκδοση NAVTEX αλλά και την ελληνική υφαλοκρηπίδα στην αντίστοιχη περιοχή. Η Αθήνα αντέδρασε με την έκδοση αντι-NAVTEX, αλλά ήδη η τουρκική πρόθεση και το μήνυμα που στέλνει έχουν καταγραφεί. Όσο για τη διακλαδική άσκηση που πραγματοποίησε την Τετάρτη το ΓΕΕΘΑ στο Αιγαίο, ήταν περισσότερο μια ανέξοδη επίδειξη δύναμης, απευθυνόμενη στο εσωτερικό ακροατήριο, καθώς το «Piri Reis» παρέμενε στο λιμάνι στη Σμύρνη…
Ο ίδιος ο Ταγίπ Ερντογάν, όμως, έσπευσε την Τρίτη να δώσει και το στίγμα των προθέσεων της Τουρκίας σε σχέση με τη Λιβύη, όπου, αφού ανέλυσε το πώς πλέον η Άγκυρα προσεγγίζει και τις δύο πλευρές στη Λιβύη, δήλωσε ότι θα αποτελεί «σημαντικό επίτευγμα, από την άποψη του Διεθνούς Δικαίου, η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το Κοινοβούλιο».
Με τις δηλώσεις του, ο Ερντογάν είναι σαφές τι ακριβώς επιδιώκει από την προσέγγιση με τον Χάφταρ, ασκώντας πιέσεις για την κύρωση του μνημονίου. Κάτι τέτοιο θα δέσει και τις δύο πλευρές, και συνεπώς και την όποια ενιαία κυβέρνηση προκύψει στο μέλλον, στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, και βεβαίως δείχνει ότι η Τουρκία έχει ακόμη σημαντικά όπλα στο πεδίο αυτό, όπου η Ελλάδα έκανε ένα βήμα με την είσοδο της αμερικανικής εταιρείας Chevron στα δύο οικόπεδα νοτίως της Κρήτης.
Την περασμένη Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου, Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας του Μικρασιατικού Ελληνισμού, το τουρκικό ΥΠΕΞ έσπευσε να αντιδράσει στις εκδηλώσεις στην Ελλάδα αλλά και σε ανάρτηση του ΥΕΘΑ Νίκου Δένδια που θύμιζε τη θλιβερή επέτειο. Η αντίδραση συνέπεσε με τη συντονισμένη, προσβλητική και προκλητική αναφορά παικτών, παραγόντων και ΜΜΕ της Τουρκίας για τη νίκη της εθνικής ομάδας μπάσκετ της Τουρκίας επί της ελληνικής, με το σύνθημα «τους πετάξαμε στη θάλασσα», που παρέπεμπε στη Σφαγή της Σμύρνης.
Και το αποκορύφωμα σε επίπεδο προπαγάνδας ήρθε με την επίσης συντονισμένη διαρροή σε τουρκικά ΜΜΕ ότι οι επιθέσεις που κατήγγειλαν οι ακτιβιστές του στολίσκου που πλέει με κατεύθυνση τη Γάζα έγιναν από ισραηλινά πλοία που είχαν βρει καταφύγιο στην Κρήτη. Έτσι, τα πρωτοσέλιδα γέμισαν με τίτλους του τύπου «Η Ελλάδα συνένοχος στη Γενοκτονία».
Όμως, αυτό που παραμένει στην ουσία των προβλημάτων και δηλητηριάζει το κλίμα είναι η απαίτηση της Τουρκίας να επιβάλει τους δικούς της όρους στην Ελλάδα για την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Η υπόθεση του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης παραμένει κορυφαίο ζήτημα επί του πεδίου, καθώς μπορεί η κυβέρνηση να κερδίζει λίγο χρόνο, επιχειρώντας, με τα φιλικά ΜΜΕ, να ρίξει όλη την ευθύνη για τις καθυστερήσεις στην Κύπρο, όμως η πραγματικότητα υπενθυμίζει ότι το μεγάλο πρόβλημα με το καλώδιο είναι το βέτο που τελικά έχει θέσει η Τουρκία.
Η Αθήνα, εδώ και 12 μήνες, μετά το επεισόδιο της Κάσου, δεν έχει τολμήσει να αμφισβητήσει εμπράκτως αυτήν την τουρκική πολιτική, η οποία βεβαίως δεν αφορά μόνο το καλώδιο, αλλά επιβάλλει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και αμφισβητεί επί του πεδίου τη συμφωνία που έχει υπογράψει η Ελλάδα με την Αίγυπτο για την οριοθέτηση ΑΟΖ.
Αυτό δεν θα μπορούσε να μη βρεθεί στην ατζέντα Μητσοτάκη – Ερντογάν, ενώ είναι προφανές ότι η στάση της Τουρκίας όχι μόνο δεν θα άλλαζε για το θέμα του καλωδίου, αλλά θα μπορούσε πλέον να πάρει και απολύτως επίσημη μορφή, με την τοποθέτηση του ίδιου του τούρκου Προέδρου. Και, φυσικά, το κόστος για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, εφόσον έπειτα από μια συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν θα επιβεβαιωνόταν απλώς η επιβολή του τουρκολιβυκού μνημονίου, θα ήταν τεράστιο.
Επίσης, το τελευταίο διάστημα έχει εκφραστεί σε ανώτατο επίπεδο από την Τουρκία η αμφισβήτηση των θαλάσσιων πάρκων αλλά και του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, ενώ οι χάρτες που δόθηκαν στη δημοσιότητα για τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα παραβιάζουν ευθέως –τουλάχιστον σε δύο περιοχές– ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Όμως, και σε περιφερειακό επίπεδο υπάρχουν ζητήματα που χωρίζουν βαθιά τις δύο χώρες. Μια συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν θα έδινε την ευκαιρία στον τούρκο ηγέτη όχι μόνο να προβάλει και πάλι τις ακραίες θέσεις του για το Ισραήλ αλλά και να φέρει σε δύσκολη θέση τον έλληνα πρωθυπουργό, όταν ο Ερντογάν θα δήλωνε, όπως συχνά κάνει, ότι οι χώρες που δεν είναι ταγμένες στο πλευρό του στον αγώνα εναντίον του Ισραήλ είναι συνένοχες στο «έγκλημα της γενοκτονίας».
Η Τουρκία, έτσι, έχει ναρκοθετήσει την ενδεχόμενη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, βάζοντας στο δικό της πλαίσιο τη διαδικασία προσέγγισης, όπως την ερμηνεύει μετά την υπογραφή της Διακήρυξης των Αθηνών…
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
