Ελίζα Βόζεμπεργκ: Το ενεργειακό στοίχημα της Ευρώπης
Της
ΕΛΙΖΑΣ ΒΟΖΕΜΠΕΡΓΚ
Ευρωβουλευτού της ΝΔ
Οι σοβαρές και διαρκώς αυξανόμενες εντάσεις που καταγράφονται διεθνώς σε γεωπολιτικό επίπεδο έχουν ανατρέψει πολλές από τις ισορροπίες και τις βεβαιότητες του παρελθόντος.
Σε αυτό το δύσκολο περιβάλλον, με σφοδρές πολεμικές συγκρούσεις να μαίνονται ακόμη και δίπλα στα σύνορά της, η Ευρώπη καλείται να επαναπροσδιορίσει τη θέση της και να υπερασπιστεί αποτελεσματικά τις αρχές και τα συμφέροντά της.
Σε αυτήν τη μάχη απαιτείται κοινός βηματισμός των 27, γιατί η Ευρώπη μόνο ενωμένη μπορεί να ενισχύσει τη διπλωματική της επιρροή, να αναβαθμίσει το γεωοικονομικό και γεωστρατηγικό της αποτύπωμα και να ανταποκριθεί με επιτυχία στις μεγάλες προκλήσεις του σύγχρονου κόσμου.
Στην πρώτη γραμμή του ενδιαφέροντος βρίσκεται η ανάγκη για την ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης, δοθέντος ότι μία από τις πιο σημαντικές ανατροπές των τελευταίων ετών είναι η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους.
Μάλιστα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης όχι μόνο έθεσε από τους πρώτους την ανάγκη αυτονομίας της ΕΕ, αλλά και προωθεί σταθερά την Ελλάδα ως βασικό πυλώνα ενεργειακής αυτονομίας και ασφάλειας για την Ευρώπη, μετατρέποντας τη χώρα μας σε βασική πύλη εισόδου πηγών ενέργειας και πρωταγωνιστή στις ανανεώσιμες πηγές.
Το ξέσπασμα του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας τον Φεβρουάριο του 2022 και οι δραματικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή οδήγησαν σε μια πρωτόγνωρη ενεργειακή κρίση, αναδεικνύοντας με τον πιο δραματικό τρόπο την ανάγκη για δομικές αλλαγές στην ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική.
Ήδη από το 2015, η Ενωμένη Ευρώπη, με τη δημιουργία της Ενεργειακής Ένωσης είχε σηματοδοτήσει τη στροφή προς μια συντονισμένη και κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση της ενεργειακής πολιτικής.
Ως βασικοί στόχοι τέθηκαν η ενεργειακή ασφάλεια και κατ’ επέκταση η στρατηγική αυτονομία, η πλήρως ενοποιημένη εσωτερική αγορά ενέργειας, η απανθρακοποίηση και η ενίσχυση των τομέων της έρευνας και της καινοτομίας.
Τον Φεβρουάριο του 2025, η Συμφωνία για Καθαρή Βιομηχανία ήρθε να ολοκληρώσει την Ενεργειακή Ένωση, στηρίζοντας την εσωτερική αγορά ενέργειας μέσω της μείωσης του ενεργειακού κόστους, της προσέλκυσης επενδύσεων και της δέσμευσης για μια πιο ανταγωνιστική και ανθεκτική αγορά ενέργειας στην ΕΕ.
Στο ίδιο πλαίσιο, η ΕΕ έκανε στροφή προς την πράσινη ανάπτυξη με την Οδηγία για την Προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Μάλιστα, από την έναρξη ισχύος της Οδηγίας το μερίδιό τους διπλασιάστηκε, καθώς αυξήθηκε από 12,5% το 2010 σε 25,2% το 2024, καθιστώντας την ΕΕ παγκόσμιο ηγέτη στις ανανεώσιμες πηγές.
Στη Σύνοδο Κορυφής του περασμένου Μαρτίου, οι ευρωπαίοι ηγέτες επιβεβαίωσαν ότι η ενεργειακή μετάβαση διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Επίσης υπογράμμισαν την ανάγκη για περιορισμό της εξάρτησης από τις ευμετάβλητες αγορές των ορυκτών καυσίμων και για τη διασφάλιση καθαρής και εγχώριας παραγωγής ενέργειας.
Περαιτέρω, η ΕΕ εφαρμόζει μια δέσμη μέτρων στο πλαίσιο του σχεδίου REPowerEU plan, με στόχο την απεξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, με σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, φυσικού αερίου και LNG και τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού μέσω της Ενεργειακής Πλατφόρμας της ΕΕ για την από κοινού αγορά φυσικού αερίου, LNG και υδρογόνου από αξιόπιστους διεθνείς προμηθευτές.
Παράλληλα, η ΕΕ στηρίζει την πράσινη ενέργεια με υψηλές επενδύσεις σε αιολικά και ηλιακά συστήματα, ενισχύει την ενεργειακή απόδοση μέσω της ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων και βιομηχανιών και μεριμνά για την προστασία των ευρωπαίων καταναλωτών από τις απότομες διακυμάνσεις των τιμών, μέσα από τη διεύρυνση της διασυνδεσιμότητας των ηλεκτρικών δικτύων των κρατών-μελών.
Η άρρηκτη σχέση που συνδέει την ενεργειακή ασφάλεια με τη στρατηγική αυτονομία είναι προφανής. Εάν διασφαλίσουμε την ανεμπόδιστη και ελεύθερη από εξωτερικές παρεμβάσεις ενεργειακή τροφοδοσία για την Ευρώπη, ερχόμαστε ακόμα πιο κοντά στον μεγάλο στόχο της στρατηγικής μας αυτονομίας, που θα μετασχηματίσει την ΕΕ από μια αμιγώς οικονομική ένωση σε έναν ολοκληρωμένο γεωπολιτικό παράγοντα, ικανό να εγγυηθεί την ευημερία και την ασφάλεια των πολιτών του.
