Έλ. Κουντουρά στο “Π”: Τρία χρόνια μετά τα Τέμπη
–Ποιος, τελικά, εγγυάται σήμερα την ασφάλεια των ελληνικών σιδηροδρόμων;
Της
ΕΛΕΝΑΣ ΚΟΥΝΤΟΥΡΑ
Ευρωβουλευτού ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ
Συμπληρώθηκαν τρία χρόνια από το πολύνεκρο δυστύχημα στα Τέμπη, με τη σκέψη μας στους 57 ανθρώπους που χάθηκαν άδικα και εγκληματικά αλλά και στους τραυματίες και στις οικογένειές τους, που συνεχίζουν να ζουν με το βαθύ τραύμα της απώλειας, δίνοντας αγώνα για την αλήθεια στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.
Το ελάχιστο χρέος της Πολιτείας είναι η απόδοση της δικαιοσύνης αλλά και η ουσιαστική εγγύηση ότι δεν θα επαναληφθεί μια ανάλογη τραγωδία.
Τρία χρόνια μετά, παραμένουν σημαντικά κενά, ερωτηματικά και θολά σημεία. Το δυστύχημα αποκάλυψε βαθιές θεσμικές αδυναμίες, κενά εποπτείας και παραβιάσεις των ευρωπαϊκών κανόνων ασφάλειας.
Στην Ευρώπη, ως αντιπρόεδρος της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, συνεχίζουμε θεσμικά τον αγώνα για όλες τις αναγκαίες ενέργειες, με προτεραιότητα την ασφάλεια των σιδηροδρόμων στην Ελλάδα.
Έχω καταθέσει 12 ερωτήσεις προς την Κομισιόν, εκ των οποίων οκτώ σε αυτήν τη θητεία, καθώς από τις απαντήσεις που έλαβα, επιβεβαιώθηκε ότι παραβιάζονταν πέντε Κανονισμοί και δύο ευρωπαϊκές Οδηγίες για την ασφάλεια.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται σε διαδικασία επί παραβάσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Και το βασικό ερώτημα εξακολουθεί να είναι «ποιος τελικά εγγυάται την ασφάλεια των ευρωπαίων πολιτών στα σιδηροδρομικά ταξίδια;».
Στην τελευταία μου παρέμβαση την προηγούμενη εβδομάδα ζήτησα να αντιμετωπιστούν τα κενά αρμοδιοτήτων στον έλεγχο και την εποπτεία της ασφάλειας, ακόμη και με αναθεώρηση της σχετικής Οδηγίας (ΕΕ) 2016/798. Διότι, στην απάντησή της, η Κομισιόν επικαλέστηκε το άρθρο 4 της Οδηγίας, τονίζοντας ότι την κύρια ευθύνη φέρουν τα κράτη-μέλη. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι την ευθύνη για την εποπτεία της συμμόρφωσης των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων και των διαχειριστών υποδομής με τις ισχύουσες απαιτήσεις φέρει η εθνική αρχή ασφάλειας, που στην περίπτωση της Ελλάδας είναι η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ). Και τόνισε ότι ούτε η ίδια η Κομισιόν ούτε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων (ERA) μπορούν να παρέμβουν ουσιαστικά.
Εδώ, όμως, βρίσκεται το παράδοξο. Από το πόρισμα της ελληνικής αρχής διερεύνησης (ΕΟΔΑΣΑΑΜ) προκύπτει το συμπέρασμα ότι η ΡΑΣ αδυνατεί να εγγυηθεί την ασφάλεια, ενώ ο ERA αδυνατεί να διασφαλίσει τη συμμόρφωση των εθνικών κανόνων με τις βασικές απαιτήσεις ασφάλειας αλλά και την αποτελεσματική επιτέλεση του εποπτικού έργου της ΡΑΣ.
Η Κομισιόν απάντησε ότι ο οργανισμός μπορεί να ανακαλεί ή να περιορίζει ενιαίο πιστοποιητικό ασφάλειας για συγκεκριμένη σιδηροδρομική επιχείρηση μόνο κατόπιν προηγούμενης κοινοποίησης από την εθνική αρχή ασφάλειας, όπου αναφέρεται η ύπαρξη σοβαρού κινδύνου ασφάλειας ή επιβεβαιώνεται η μη συμμόρφωση με τους όρους πιστοποίησης που ισχύουν για συγκεκριμένη σιδηροδρομική επιχείρηση. Μέχρι σήμερα, ο ΕRA δεν έχει λάβει τέτοια κοινοποίηση από τη ΡΑΣ.
Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει τον χάρτη των ευρωπαϊκών σιδηροδρόμων υψηλών ταχυτήτων και στο Βέλγιο έχει ολοκληρωθεί η εγκατάσταση του σύγχρονου ευρωπαϊκού συστήματος διαχείρισης κυκλοφορίας ERTMS, στην Ελλάδα συζητάμε ακόμη για το αν λειτουργεί πλήρως η τηλεδιοίκηση και πού και για το πότε θα συμμορφωθούμε με τα πρότυπα ασφαλείας της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Ακόμη και μετά το πρόσφατο πόρισμα για τα Τέμπη, αποκαλύφθηκε ότι καθίσματα της επιβατικής αμαξοστοιχίας δεν πληρούσαν τις προδιαγραφές πυραντοχής, γεγονός που οδήγησε σε επείγοντα έλεγχο σε όλα τα τρένα, που θα έπρεπε να είχε προηγηθεί.
Πρόσφατες πρωτοβουλίες που ανακοινώθηκαν στην Ελλάδα, όπως η ψηφιακή πλατφόρμα γεωεντοπισμού των τρένων, είναι στη θετική κατεύθυνση, όμως δεν αρκούν.
Χρειαζόμαστε ξεκάθαρες αρμοδιότητες και ευθύνες στα ζητήματα της ασφάλειας. Προς αυτήν την κατεύθυνση ζήτησα:
• Την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 798 για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, ώστε να δημιουργηθεί ευρωπαϊκός μηχανισμός παρέμβασης, ακόμη και για τη διακοπή λειτουργίας γραμμών, κατόπιν εισήγησης του ERA, όταν υπάρχει τεκμηριωμένος κίνδυνος και διακυβεύεται η ασφάλεια σε κράτος-μέλος.
• Την ενίσχυση του ρόλου του ERA, μέσα από την επικείμενη αναθεώρηση του Κανονισμού 796 του 2016, ώστε να ασκεί έγκαιρο και ουσιαστικό έλεγχο επί των εθνικών αρχών ασφάλειας, με δυνατότητα ενεργού παρέμβασης όταν διαπιστώνονται σοβαρές παραβιάσεις της ενωσιακής νομοθεσίας.
Δεδομένου ότι τα κενά ευθύνης στην ασφάλεια έχουν αντίκτυπο στους επιβάτες αλλά και στο προσωπικό, φέρνουμε στην πρώτη γραμμή τα εργασιακά ζητήματα στις μεταφορές.
Συγχρόνως, επιδιώκουμε, πανευρωπαϊκά, να πραγματοποιηθεί κοινή δημόσια ακρόαση των Επιτροπών Μεταφορών (TRAN) και Απασχόλησης (EMPL) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον ανθρώπινο παράγοντα πίσω από την ασφάλεια των μεταφορών, παρά τις δύο μέχρι στιγμής ακυρώσεις. Και πιέζουμε στη συζήτηση αυτή να υπάρξουν τοποθετήσεις από τους εκπρόσωπους των εργαζομένων των ελληνικών σιδηροδρόμων.
Η ασφάλεια δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι βαθιά πολιτικό. H προστασία της ανθρώπινης ζωής δεν επιδέχεται καμία καθυστέρηση, καμία έκπτωση, καμία ανοχή.
Οφείλουμε στην Ελλάδα να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών και των επισκεπτών μας και να παρέχουμε πραγματικά σύγχρονα, με βάση τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, δίκτυα για ασφαλείς μετακινήσεις για όλους.
