–Χωρίς μπάρες και ταμεία και πληρωμή μόνο των χιλιομέτρων των δρόμων που χρησιμοποιεί το κάθε όχημα
Αλλάζει εξ ολοκλήρου το τοπίο στα διόδια της χώρας, αφού ο σχεδιασμός του μέλλοντος, που θα αρχίσει να εφαρμόζεται με τη λειτουργία του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης, του γνωστού ως ΒΟΑΚ, προβλέπει καινοτομίες που είναι άγνωστες στη χώρα μας, αλλά στο εξωτερικό είναι αρκετά διαδεδομένες και έχουν πολλά πλεονεκτήματα τόσο για εκείνους που εκμεταλλεύονται τους οδικούς άξονες όσο και για τους ιδιοκτήτες των οχημάτων.
Πρόκειται για το σύστημα free flow, το οποίο καταργεί τον παραδοσιακό τρόπο χρέωσης και είσπραξης των διοδίων και εισάγει τη μέθοδο της χιλιομετρικής χρέωσης των οχημάτων που κινούνται στον κάθε οδικό άξονα.
Το αντίτιμο που αναλογεί εισπράττεται μέσω της εφορίας ή παρακρατείται από λογαριασμό που έχει δηλώσει ο χρήστης του αυτοκινητόδρομου. Δηλαδή, καταργούνται οι εισπράκτορες και οι σταθμοί διοδίων.
Με τον τρόπο αυτό κερδίζουν όλοι, εκτός από τους εργαζομένους στα διόδια, οι οποίοι θα χάσουν τις θέσεις τους λόγω της επέλασης της τεχνολογίας. Πλέον, οι εταιρείες διαχείρισης των αξόνων θα έχουν λιγότερο προσωπικό και δεν θα έχουν διαρροές εσόδων, καθώς όλες οι διελεύσεις θα καταγράφονται ηλεκτρονικά και οι εισπράξεις θα αποδίδονται μέσω των φορέων που θα οριστούν. Επίσης, θα κερδίσουν και οι οδηγοί, καθώς δεν θα ταλαιπωρούνται σε… ουρές στα διόδια, ιδίως τις μέρες αιχμής, στις μεγάλες εξόδους κ.λπ., ενώ θα πληρώνουν μόνο για τις διαδρομές που θα κάνουν και όχι για ολόκληρη τη διαδρομή.
Όλοι ευχαριστημένοι, λοιπόν, περισσότερη ορθολογικότητα και δικαιοσύνη στις χρεώσεις, λιγότερη ταλαιπωρία, ελαχιστοποίηση των καθυστερήσεων, μεγαλύτερα κέρδη για τις εταιρείες. Μόνοι ριγμένοι, όπως προαναφέραμε, οι εργαζόμενοι. Γι’ αυτό, πριν αρχίσουν τις θριαμβολογίες για την αλλαγή στα διόδια οι κυβερνώντες, ας φροντίσουν να τακτοποιήσουν τους ανθρώπους αυτούς και να μην τους αφήσουν στο δρόμο. Γιατί πίσω από τους αριθμούς, πίσω από τα μεγάλα έργα, πίσω από τα κάθε λογής επιτεύγματα βρίσκεται ο άνθρωπος. Από εκεί πρέπει να ξεκινάμε και αυτό να έχουμε πάντα ως αρχή και σημείο αναφοράς.
Η μετεξέλιξη των διοδίων στη χώρα μας έχει ήδη αρχίσει πειραματικά στην Ολυμπία Οδό, αλλά μόνο ως προς τη χιλιομετρική χρέωση. Στον αυτοκινητόδρομο αυτό, λειτουργεί από το 2021 το σύστημα Hybrid μέσω του ΟΛΥΜΠΙΑ PASS, το οποίο καταγράφει το σημείο εισόδου και εξόδου του οχήματος και υπολογίζει την ακριβή απόσταση, επιστρέφοντας αυτόματα τυχόν διαφορές στον λογαριασμό του συνδρομητή.
Παρότι το σύστημα αφορά μόνο τους κατόχους του συγκεκριμένου πομποδέκτη και δεν αποτελεί πανελλαδική λύση, δείχνει ότι η τεχνολογία για αναλογικά και ηλεκτρονικά διόδια εφαρμόζεται ήδη στην Ελλάδα.
Κάτι που σημαίνει ότι η νέα τεχνολογία έχει ήδη μπει στη ζωή μας και το free flow θα είναι απλώς η συνέχεια ή η μετεξέλιξη. Στον ΒΟΑΚ, το νέο σύστημα θα εφαρμοστεί πρώτα στο τμήμα Χανιά – Ηράκλειο, ενώ η πλήρης κατάργηση των παραδοσιακών διοδίων θα γίνει σταδιακά σε όλη τη χώρα.
Η πληρωμή των διοδίων θα γίνεται μέσω πομποδεκτών ή αναγνώρισης πινακίδας, με δυνατότητα χρήσης ηλεκτρονικών πλατφορμών για όσους δεν έχουν πομποδέκτη.
Η κατάργηση της υποχρεωτικής στάσης στα διόδια, όπως είπαμε, αναμένεται να μειώσει τις ουρές και να βελτιώσει τη ροή της κυκλοφορίας, με στόχο τη δημιουργία ενιαίου και διαλειτουργικού συστήματος ηλεκτρονικών διοδίων.
Το νέο μοντέλο free flow καταργεί την ανάγκη στάσης σε παραδοσιακούς σταθμούς διοδίων. Αντί για μπάρες και γκισέ, εγκαθίστανται ψηφιακές πύλες με κάμερες και αισθητήρες που αναγνωρίζουν την πινακίδα κυκλοφορίας, την κατηγορία του οχήματος και, όπου υφίσταται, τον πομποδέκτη e-Pass.
Με αυτόν τον τρόπο, τα οχήματα συνεχίζουν απρόσκοπτα την πορεία τους, ενώ η πληρωμή υπολογίζεται με βάση την ακριβή απόσταση που διανύθηκε, αντί για προκαθορισμένα τιμολόγια ανά σταθμό.
Ωστόσο, η πλήρης κατάργηση των παραδοσιακών σταθμών διοδίων δεν θα γίνει άμεσα σε όλη τη χώρα, καθώς η μετάβαση εξαρτάται από τον σχεδιασμό και τις συμβάσεις κάθε αυτοκινητοδρόμου.
Σε ό,τι αφορά τις πληρωμές, η χρέωση μπορεί να συνδεθεί είτε με τον υπάρχοντα πομποδέκτη του οδηγού είτε με την πινακίδα κυκλοφορίας του οχήματος. Συστήματα free flow στο εξωτερικό δίνουν τη δυνατότητα πληρωμής και μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών ή εφαρμογών, προσφέροντας ευελιξία σε όσους δεν διαθέτουν πομποδέκτη.
Η τεχνολογία αυτή επιτρέπει την αναλογική τιμολόγηση, ώστε οι οδηγοί να πληρώνουν ανάλογα με τα πραγματικά χιλιόμετρα που διένυσαν.
