Ακατάλληλες και περιττές οι δύο στις δέκα αξονικές τομογραφίες που γίνονται στην Ελλάδα
Του
ΑΡΗ ΜΠΕΡΖΟΒΙΤΗ
Οι αξονικές τομογραφίες που πραγματοποιούνται στην Ευρώπη ενδέχεται να είναι ακατάλληλες σε ποσοστό έως και 40%, όπως έδειξε πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «European Radiology».
Διαβάστε επίσης: Στη μάχη κατά της γρίπης με 300.000 εμβόλια τα φαρμακεία της Θεσσαλονίκης
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 125 ιατρικά κέντρα από επτά χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Μάλιστα, η χώρα μας βρέθηκε στη χειρότερη θέση, καθώς σε ποσοστό 15,6% οι αξονικές θεωρούνται τελείως ακατάλληλες! Υπό το πρίσμα αυτό, η HERCA (Heads of the European Radiological Protection Competent Authorities) ενεργοποιεί την πανευρωπαϊκή εκστρατεία ενημέρωσης με κεντρικό σύνθημα «Επιλέγω την κατάλληλη απεικονιστική εξέταση για τον ασθενή μου!».
Η εκστρατεία υποστηρίζεται από 21 ευρωπαϊκές χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα. Στόχος είναι, ακριβώς, η ευαισθητοποίηση των επαγγελματιών υγείας και του κοινού, για τη συνετή και ορθολογική χρήση των ιατρικών απεικονιστικών εξετάσεων.
Τα οφέλη για τους ασθενείς είναι πολλαπλά:
− σωστή διάγνωση μέσω της κατάλληλης εξέτασης,
− έναρξη της κατάλληλης θεραπείας χωρίς καθυστέρηση,
− αποφυγή περιττών εξετάσεων που δεν προσφέρουν κανένα κλινικό όφελος και εκθέτουν σε μη αναγκαία ακτινοβολία.
Στη χώρα μας συμμετέχει η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας, με τη δημοσιοποίηση του ενημερωτικού υλικού στην ελληνική γλώσσα, έχοντας συμβάλει και στο στάδιο ανάπτυξής του. Το υλικό, που είναι διαθέσιμο σε πολλές γλώσσες, καθώς και οι σύνδεσμοι των αρμόδιων αρχών των χωρών που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία αυτή είναι διαθέσιμα στον ιστότοπο της HERCA.
Η Ελληνική Ακτινολογική Εταιρεία, ως θεσμικός επιστημονικός φορέας της ειδικότητας της Ακτινολογίας και των Ελλήνων Ιατρών Ακτινολόγων, συμμετέχει ενεργά στην πρωτοβουλία αυτή, προωθώντας την ιατρικά, επιστημονικά κατάλληλη παραπομπή από τον κλινικό γιατρό (μέσω των διαγνωστικών πρωτοκόλλων), τη βελτιστοποίηση της απεικονιστικής πρακτικής (με την παρουσία γιατρού ακτινολόγου κατά τη διάρκεια της εξέτασης είτε με φυσική παρουσία ή εξ αποστάσεως σε πραγματικό χρόνο) και την προστασία του ασθενούς από την περιττή έκθεση σε ιοντίζουσα ακτινοβολία (σε συνεργασία με λοιπούς επαγγελματίες υγείας).
Η εκστρατεία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της ορθολογικής ιατρικής απεικόνισης (Justification in Medical Imaging) και αποτελεί κοινή ευρωπαϊκή δράση για την ενίσχυση της ακτινοπροστασίας και την προαγωγή της ποιότητας και της ασφάλειας στις ιατρικές υπηρεσίες.
Διαβάστε επίσης: ΕΟΦ: Σοβαρός κίνδυνος από παράνομα φάρμακα για διαβήτη και απώλεια βάρους
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του χρηματοδοτούμενου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έργου «EU-JUST-CT». Οι ερευνητές έλεγξαν 6.734 ανώνυμες παραπομπές για αξονική τομογραφία σε 125 κέντρα στο Βέλγιο, στη Δανία, στην Εσθονία, στη Φινλανδία, στην Ελλάδα, στην Ουγγαρία και στη Σλοβενία.
Σε κάθε χώρα, δύο ακτινολόγοι βαθμολόγησαν ανεξάρτητα την καταλληλότητα κάθε εξέτασης χρησιμοποιώντας τον σχετικό Οδηγό της Ευρωπαϊκής Ακτινολογικής Εταιρείας (ESR iGuide) και σημείωσαν τυχόν προτεινόμενες εναλλακτικές λύσεις με βάση τις παρουσιαζόμενες ενδείξεις, ενώ χρησιμοποιήθηκε διαιτησία σε περίπτωση που οι ελεγκτές διαφωνούσαν.
Οι συσχετίσεις μεταξύ του ποσοστού καταλληλότητας και του τύπου του ιδρύματος, της ηλικίας και του φύλου του ασθενούς, της κατάστασης του ασθενούς ως νοσηλευόμενου ή εξωτερικού ασθενούς, της ανατομικής περιοχής και της ειδικότητας του παραπέμποντος γιατρού εξετάστηκαν στατιστικά σε κάθε χώρα.
Το μέσο ποσοστό καταλληλότητας ήταν 75%, που κυμαίνονταν από 58% στην Ελλάδα έως 86% στη Δανία. Τα υψηλότερα ποσοστά συσχετίστηκαν με δημόσια νοσοκομεία, νοσηλευόμενους ασθενείς και παραπομπές από ειδικούς.
Υπήρχε διακύμανση στην καταλληλότητα ανά χώρα και ανατομική περιοχή, ηλικία και φύλο του ασθενούς. Συνήθεις εναλλακτικές συστάσεις για εξετάσεις περιλάμβαναν μαγνητική τομογραφία, ακτινογραφία και υπερηχογράφημα.
Η μελέτη παρείχε πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τα πρότυπα χρήσης στον πραγματικό κόσμο και εντόπισε ευκαιρίες για τη βελτιστοποίηση των πρακτικών και τη μείωση των κλινικών και δημογραφικών ανισοτήτων στη χρήση της αξονικής τομογραφίας.
Διαβάστε επίσης: Candida Auris: Σιωπηλή κρίση «υπερμύκητα» στην Ελλάδα;
